کتاب کتاب ساعدی

کتاب کتاب ساعدی نوشته محمد لله‌گانی دزکی است و این کتاب را نشر عنوان منتشر کرده است. این اثر با تمرکز بر زبان، قدرت و بازی‌های سلطه در نمایشنامه‌های غلامحسین ساعدی، سراغ خوانشی تفسیری از چند متن مهم او می‌رود و می‌کوشد نشان دهد که صحنه، بدن، سکوت، مکان و گفتار چگونه به ابزارهای اقتدار یا مقاومت تبدیل می‌شوند. نویسنده به‌جای پرداختن به زندگی ساعدی، متن‌های نمایشی او را در مرکز بحث قرار داده و از خلال آن‌ها نسبت میان تئاتر، سیاست و سرکوب را بررسی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کتاب ساعدی

کتاب کتاب ساعدی نوشته محمد لله‌گانی دزکی، پژوهشی تفسیری درباره‌ی نمایشنامه‌های غلامحسین ساعدی است که از همان آغاز، مسئله‌ی اصلی خود را روشن می‌کند: زبان فقط وسیله‌ی بیان نیست، بلکه می‌تواند میدان اعمال قدرت، تولید ترس و شکل‌گیری سلطه باشد. نویسنده از خلال نمونه‌هایی مانند دیکته، جانشین، آی با کلاه آی بی‌کلاه، بهترین بابای دنیا و ما نمی‌شنویم، نشان می‌دهد که در جهان نمایشی ساعدی، فرمان، سکوت، تکرار، تمثیل و حتی شوخی و دلقک‌بازی، همگی در نسبت با اقتدار معنا پیدا می‌کنند. در این مسیر، متن فقط به خلاصه‌گویی درباره‌ی نمایشنامه‌ها بسنده نمی‌کند و بیشتر به سازوکارهایی می‌پردازد که در آن‌ها قدرت خود را پنهان یا آشکار می‌سازد.
کتاب کتاب ساعدی در چند محور اصلی پیش می‌رود: تئاتریکالیته و ضدتئاتریکالیته، رئالیسم تمثیلی، مکان تمثیلی، شخصیت‌پردازی، همسرایان و نسبت جمع با سرکوب. نویسنده در هر بخش تلاش کرده است نشان دهد که صحنه در آثار ساعدی فقط محل وقوع رویداد نیست، بلکه جایی است که حقیقت و وانمودگی با هم درگیر می‌شوند. از یک‌سو جهان مرئی نمایش دیده می‌شود و از سوی دیگر نیرویی نامرئی بر آن نظارت دارد؛ نیرویی که گاهی در قالب حاکمیت، گاهی در شکل آیین، و گاهی در صورت جمعی خاموش و هراس‌زده ظاهر می‌شود. همین نگاه باعث شده است که بحث مکان، بدن، نور، صدا و حتی ساختار انتظار در نمایشنامه‌ها اهمیت پیدا کند.
کتاب کتاب ساعدی از نظر شیوه‌ی بحث، به‌سمت توضیح و بسط حرکت می‌کند و نویسنده آشکارا از ابهام‌سازی و نظریه‌چینی تحمیلی فاصله گرفته است. او از نام‌هایی مانند افلاطون، نیچه، برشت، آدورنو، لاکان و ژیژک استفاده کرده، اما نه برای پوشاندن متن زیر اصطلاحات، بلکه برای بازکردن چند کلیدواژه در خوانش آثار ساعدی. نتیجه، متنی است که هم به فضای فکری نمایشنامه‌ها نزدیک می‌شود و هم بر جزئیاتی دست می‌گذارد که در آن‌ها ترس، اطاعت، تمثیل، جمع‌زدگی و میل به رهایی به‌شکل دراماتیک دیده می‌شوند.

خلاصه کتاب کتاب ساعدی

کتاب کتاب ساعدی مجموعه‌ای از جستارهای به‌هم‌پیوسته است که نمایشنامه‌های غلامحسین ساعدی را از زاویه‌ی زبان و قدرت می‌خواند. محمد لله‌گانی دزکی در این اثر توضیح می‌دهد که چگونه در آثار ساعدی، قدرت فقط در چهره‌ی حاکم یا نهاد رسمی ظاهر نمی‌شود، بلکه در صداها، دستورها، سکوت‌ها، فضاهای بسته، جمع‌های منفعل و نقش‌هایی که شخصیت‌ها ناچار به بازی‌کردن آن‌ها هستند حضور دارد. متن از بحث تئاتریکالیته و جهان مرئی و نامرئی آغاز می‌شود و بعد به رئالیسم تمثیلی، مکان‌های نمادین، تیپ و کاراکتر، و نقش همسرایان در بازتولید سرکوب می‌رسد. حاصل این مسیر، خوانشی است که آثار ساعدی را نه فقط به‌عنوان چند نمایشنامه‌ی جدا از هم، بلکه به‌عنوان شبکه‌ای از صحنه‌های درگیر با اقتدار، ترس و امکان اختلال در نظم مسلط کنار هم می‌گذارد.

چرا باید کتاب کتاب ساعدی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب کتاب ساعدی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب نشان می‌دهد که زبان در نمایشنامه‌های ساعدی چگونه به ابزار فرمان، کنترل و مقاومت تبدیل می‌شود.
• این اثر برای فهم نسبت میان صحنه، سیاست، ترس و سرکوب در چند نمایشنامه‌ی مهم ساعدی مفید است.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب می‌تواند نقش مکان، بدن، سکوت و جمع را در شکل‌گیری قدرت دقیق‌تر ببیند.
• این کتاب چند نمایشنامه‌ی شناخته‌شده‌ی ساعدی را کنار هم می‌گذارد و از دل آن‌ها یک دستگاه تفسیری مشترک بیرون می‌کشد.
• این اثر به‌جای تکیه بر زندگی شخصی نویسنده، خود متن‌های نمایشی را در مرکز تحلیل قرار می‌دهد.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند مفاهیمی مانند تئاتریکالیته، رئالیسم تمثیلی و همسرایان را در پیوند با آثار ساعدی بررسی کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب کتاب ساعدی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نمایشنامه‌های غلامحسین ساعدی که می‌خواهند آن‌ها را از زاویه‌ی زبان و سلطه دوباره بخوانند.
• دانشجویان و پژوهشگران تئاتر، ادبیات نمایشی و نقد ادبی که به تحلیل متن‌های نمایشی علاقه دارند.
• خوانندگانی که می‌خواهند درباره‌ی نسبت میان قدرت سیاسی و سازوکارهای نمایشی شناخت دقیق‌تری به‌دست آورند.
• کسانی که به بحث درباره‌ی تمثیل، مکان نمایشی، شخصیت‌پردازی و نقش جمع در آثار دراماتیک توجه دارند.
• مخاطبانی که از متن‌های تحلیلی درباره‌ی چند نمایشنامه‌ی مشخص، نه معرفی‌های کلی و گذرا، استقبال می‌کنند.