کتاب رابطه درمانی در رفتاردرمانی شناختی (راهنمای درمانگران)

کتاب رابطه درمانی در رفتاردرمانی شناختی (راهنمای درمانگران) نوشته نیکولاس کازانتزیس، فرانک داتیلیو و کیت س. دابسون و ترجمه مهدی آزاد و اسماعیل نورالهی است. این کتاب به‌جای تمرکز صرف بر فنون CBT، نشان می‌دهد که رابطۀ درمانی چگونه در دل فرایند درمان قرار می‌گیرد و چرا همدلی، همکاری، بازخورد و گفت‌وگوی سقراطی در کنار تکنیک‌ها معنا پیدا می‌کنند. این کتاب را انتشارات ارجمند منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رابطه درمانی در رفتاردرمانی شناختی (راهنمای درمانگران)

کتاب رابطه درمانی در رفتاردرمانی شناختی (راهنمای درمانگران) اثری تخصصی از نیکولاس کازانتزیس، فرانک داتیلیو و کیت س. دابسون است که به یکی از بحث‌های مهم در CBT می‌پردازد: این‌که رابطۀ درمانگر و مراجع فقط مقدمه‌ی درمان نیست، بلکه بخشی از خودِ فرایند تغییر است. نویسندگان از همان آغاز توضیح می‌دهند که CBT را نباید مجموعه‌ای از فنون جدا از بافت انسانی جلسه دانست. در این نگاه، مفهوم‌پردازی شناختی، اتحاد درمانی، تجربه‌گرایی مشارکتی و گفت‌وگوی سقراطی در کنار هم قرار می‌گیرند تا درمان از سطح اجرای تکنیک فراتر برود.
این کتاب ساختاری آموزشی و درعین‌حال بالینی دارد. متن، هم تعریف روشنی از رابطۀ درمانی در CBT ارائه می‌دهد و هم نشان می‌دهد این رابطه در بخش‌های مختلف درمان چگونه عمل می‌کند؛ از جلسات آغازین و تنظیم دستور کار گرفته تا تکالیف بین‌جلسه‌ای، مدیریت گسست در اتحاد درمانی، پایان درمان و پیشگیری از عود. نویسندگان به فصل‌هایی مانند تعریف رابطۀ درمانی، تجربه‌گرایی مشارکتی، گفت‌وگوی سقراطی، اخلاق، افکار و احساسات خود درمانگر و کاربرد این مهارت‌ها در کار با زوج‌ها، خانواده‌ها، گروه‌ها و نیز کودکان و نوجوانان پرداخته‌اند.
این کتاب فقط به بیان مفاهیم بسنده نمی‌کند و با نمونه‌های بالینی مفصل پیش می‌رود. پرونده‌هایی مانند یوهان، ماری و ژولیت نشان می‌دهند که سوءظن، خشم، اضطراب، ترس از طردشدن یا نیاز به تأیید چگونه در رابطۀ درمانی ظاهر می‌شود و درمانگر باید چطور این نشانه‌ها را در مفهوم‌پردازی مورد وارد کند. یکی از نکات مهم متن این است که رفتار دشوار مراجع صرفاً مانع درمان نیست، بلکه می‌تواند سرنخی برای فهم باورهای هسته‌ای، سبک دل‌بستگی و الگوهای رابطه‌ای او باشد.
این کتاب در کنار توجه به مراجع، درمانگر را هم وارد میدان بررسی می‌کند. متن بارها به خود-بازاندیشی، شناخت ارزش‌ها، توجه به افکار خودکار درمانگر و حفظ مرزهای حرفه‌ای برمی‌گردد. به‌این‌ترتیب، این کتاب تصویری از CBT ارائه می‌دهد که در آن تکنیک و رابطه از هم جدا نیستند و مهارت درمانگر فقط در دانستن روش‌ها خلاصه نمی‌شود، بلکه به توانایی تنظیم آن‌ها متناسب با هر مراجع وابسته است.

خلاصه کتاب رابطه درمانی در رفتاردرمانی شناختی (راهنمای درمانگران)

کتاب رابطه درمانی در رفتاردرمانی شناختی (راهنمای درمانگران) توضیح می‌دهد که در CBT، تغییر فقط از راه اجرای تکنیک‌ها رخ نمی‌دهد و کیفیت رابطۀ درمانی در شکل‌گیری این تغییر نقش اساسی دارد. نویسندگان ابتدا رابطۀ درمانی و اتحاد کاری را تعریف می‌کنند و سپس نشان می‌دهند که همدلی، توجه مثبت، بازخوردگیری، مشارکت فعال مراجع، تجربه‌گرایی مشارکتی و گفت‌وگوی سقراطی چگونه در جلسات درمانی به کار می‌آیند. متن با استفاده از نمونه‌های بالینی نشان می‌دهد که واکنش‌های دشوار مراجع، گسست‌های رابطه، مقاومت، مرزهای حرفه‌ای و حتی افکار و هیجانات خود درمانگر، همگی بخشی از فرایند درمان هستند و باید در مفهوم‌پردازی شناختی مورد دیده شوند.

چرا باید کتاب رابطه درمانی در رفتاردرمانی شناختی (راهنمای درمانگران) را بخوانیم؟

دلایل خواندن رابطه درمانی در رفتاردرمانی شناختی (راهنمای درمانگران) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطۀ درمانی را به‌عنوان بخشی از خودِ CBT توضیح می‌دهد، نه موضوعی حاشیه‌ای در کنار تکنیک‌ها.
• خواننده با پیوند میان مفهوم‌پردازی شناختی مورد و رفتارهای درون جلسه آشنا می‌شود.
• نمونه‌های بالینی کتاب نشان می‌دهند که خشم، سوءظن، اضطراب و گسست در اتحاد درمانی چگونه فهم و مدیریت می‌شوند.
• فصل‌های کتاب فقط به جلسات آغازین محدود نیستند و موضوعاتی مانند تکالیف، خاتمه‌ی درمان، اخلاق و پیشگیری از عود را هم دربر می‌گیرند.
• این اثر به درمانگر کمک می‌کند افکار، هیجانات و ارزش‌های خودش را نیز در فرایند درمان جدی بگیرد.
• این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند کاربرد گفت‌وگوی سقراطی و تجربه‌گرایی مشارکتی را دقیق‌تر بفهمند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن رابطه درمانی در رفتاردرمانی شناختی (راهنمای درمانگران) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و کارورزان روان‌شناسی بالینی که می‌خواهند رابطۀ درمانی را در چارچوب CBT بهتر بشناسند.
• درمانگرانی که در جلسات با گسست اتحاد درمانی، مقاومت یا واکنش‌های شدید مراجع روبه‌رو می‌شوند.
• مخاطبانی که می‌خواهند مفهوم‌پردازی شناختی مورد را به رفتارهای واقعی مراجع در جلسه پیوند بزنند.
• کسانی که به کاربرد گفت‌وگوی سقراطی، بازخوردگیری و مشارکت فعال مراجع علاقه دارند.
• درمانگرانی که به خود-بازاندیشی و بررسی نقش افکار و هیجانات خود در درمان اهمیت می‌دهند.

بخشی از کتاب رابطه درمانی در رفتاردرمانی شناختی (راهنمای درمانگران)

«کاری که ما به‌عنوان درمانگر انجام می‌دهیم سخت است. مردم به سراغ ما می‌آیند و روان خود را آشکار می‌کنند، با اشک ریختن خودمانی‌ترین دعواها، ژرف‌ترین شکست‌ها و بزرگ‌ترین ترس‌های خود را بازگو می‌کنند. ما نه‌تنها به داستان‌های اندوه و پریشانی گوش می‌دهیم، چه‌بسا هرازگاهی نیز به فریاد سخت‌ترین رنج و عذاب غیرقابل‌تصور مانند موارد آسیب شدید، می‌پردازیم. در تعهد وفادارانۀ خود نسبت به فرد، ما با دلسوزی گوش می‌دهیم و کوشش می‌کنیم خود را جای او قرار دهیم تا وضعیت او را بهتر درک کنیم.
آنچه در طبیعت اتفاق می‌افتد به‌ندرت خطی است و در مورد آسیب‌شناسی روانی نیز همین امر وجود دارد. مراجعین غالباً مجموعه‌ای از علائم بغرنج و پیچیده را نمایش می‌دهند که کاملاً و تا اندازه‌ای با معیارهای تشخیص‌های مختلف مطابقت دارند بنابراین ما به چارچوبی برای پیوند دادن رویدادها نیاز داریم. ما هرازگاهی کوشش می‌کنیم تا این پیچیدگی را درک کنیم، حتی اگر سعی کنیم به‌عنوان متخصصان درمان شناختی-رفتاری به ریشه‌های خود وفادار بمانیم. ما همۀ کوشش خود را می‌کنیم تا راهی را برای مراجع فراهم کنیم تا بتواند احساس صبر و شفقت نسبت به خود و همچنین بخشش دیگران را ایجاد کند.»