کتاب رمبو

کتاب رمبو نوشته‌ی عباس اسمعیلی‌سویری مجموعه‌ای از یادداشت‌ها، روایت‌ها و تأمل‌ها درباره‌ی جغرافیا، زبان، نام‌ها و زیست انسان در پهنه‌ی البرز و گیلان است که نشر متخصصان آن را منتشر کرده است. نویسنده در این کتاب از دل تجربه‌های میدانی، خاطره، اسطوره، تاریخ محلی و دانش زمین‌شناسی به سراغ رودخانه‌ها، کوه‌ها، آبادی‌ها و واژه‌ها رفته است. ساختار کتاب از چند متن نسبتاً بلند و پیوسته تشکیل شده که هرکدام به جنبه‌ای از رابطه‌ی انسان، آب، گاو، کوه و زبان می‌پردازد و در کنار آن طرح‌ها، جدول‌ها و نقشه‌هایی نیز آمده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رمبو

کتاب رمبو اثری است که در آن عباس اسمعیلی‌سویری جغرافیا، زمین‌شناسی، تاریخ محلی، زبان و خاطره را در هم تنیده است. کتاب رمبو با متنی درباره‌ی «افسون نام مکان‌ها» و پسوند «گوابر» در نام آبادی‌های شرق گیلان آغاز می‌شود و از همان ابتدا نشان می‌دهد که دغدغه‌ی اصلی نویسنده فهم رابطه‌ی نام‌ها با زیست واقعی انسان‌ها، گاوها، رودخانه‌ها و کوه‌ها است. در ادامه، متن به‌سمت توضیح علمی‌تر می‌رود و با تکیه بر نقشه‌های زمین‌شناسی، گسل‌ها، حوضه‌های آبریز و واحدهای سنگی، جایگاه آبادی‌های گوابر و رودخانه‌هایی مثل پل‌رود، کیارود و بارکیلی‌رود را توضیح داده است. در بخش‌های بعدی کتاب رمبو روایت چندپرده‌ای «از رودخانه‌ی سموش تا کوه سماموس» شکل می‌گیرد؛ روایتی که هم‌زمان مرثیه‌ای برای آب، گاوها و گالش‌ها است و تحلیلی از نقش یخچال‌ها، ارتفاعات و جهت رودخانه‌ها در شکل‌گیری زندگی. نویسنده در این میان از سرگالش هادی، قهوه‌خانه‌ی کلاجای، نقالی‌ها، کوچ‌ها و مرگ‌ها می‌گوید و آن‌ها را کنار داده‌های فنی درباره‌ی آزیموت گسل‌ها، ارتفاع قله‌ها و رژیم رودها می‌نشاند. در ادامه‌ی کتاب رمبو فصل‌هایی درباره‌ی افسون نام کوه‌ها و رودخانه‌ها، مفهوم گرمارود و سردرود، نقش کوه‌ها در جدایی و اتصال جمعیت‌ها، و جایگاه رود سموش و گورود در حوضه‌ی پل‌رود آمده است. در پایان نیز بخشی با عنوان «رمبو و نوشته‌های دیگر» و «الفبا برای بزرگ‌سالان» دیده می‌شود که در آن نویسنده با زبانی بازیگوش و انتقادی به سراغ واژه‌ها، طبقات اجتماعی، ضرب‌المثل‌ها و بازآموزی الفبای فارسی رفته است.

خلاصه کتاب رمبو

کتاب رمبو مجموعه‌ای از یادداشت‌های به‌هم‌پیوسته است که در آن عباس اسمعیلی‌سویری از دل جغرافیای شرق گیلان، به‌ویژه حوضه‌ی پل‌رود، سموش و پیرامون سماموس، به رابطه‌ی آب، گاو، انسان و زبان می‌پردازد. نویسنده ابتدا از نام آبادی‌های دارای پسوند «گوابر» و معنای آن در زیست گالش‌ها و گاوها شروع می‌کند و سپس با اتکا به نقشه‌های زمین‌شناسی، گسل‌ها، ارتفاعات و حوضه‌های آبریز را توضیح می‌دهد. در میانه‌ی کتاب، روایت چندپرده‌ای سموش و سماموس شکل می‌گیرد که در آن سرگذشت سرگالش هادی، کوچ‌ها، قحطی، خشک‌سالی و مرگ با تحلیل علمی یخچال‌ها و رودها درهم می‌آمیزد. در بخش‌های پایانی، نویسنده به افسون نام کوه‌ها و رودخانه‌ها، نقش کوه‌ها در جدایی و پیوند جمعیت‌ها و سپس به بازی با الفبا، واژه‌ها و لایه‌های اجتماعی زبان فارسی می‌پردازد و از خلال آن‌ها وضعیت امروز آب، تاریخ و حافظه را بازخوانی کرده است.

چرا باید کتاب رمبو را بخوانیم؟

کتاب رمبو برای کسانی که می‌خواهند جغرافیا، زمین‌شناسی، تاریخ محلی و زبان را نه به‌صورت جداگانه بلکه در یک متن واحد و زنده ببینند جذاب است. این کتاب نشان می‌دهد چگونه نام یک رود، یک آبادی یا یک پسوند مثل «گوابر» می‌تواند پشت‌صحنه‌ای از کوچ‌ها، گاوها، قحطی‌ها و گسل‌ها داشته باشد و چگونه می‌توان از دل نقشه‌ها و واژه‌ها به فهم تازه‌ای از آب، کوه و زیست جمعی رسید.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب رمبو به کسانی پیشنهاد می‌شود که به جغرافیای البرز و گیلان، تاریخ محلی، زبان و نام‌پژوهی، زمین‌شناسی و حوضه‌های آبریز علاقه دارند. همچنین به پژوهشگران و دانشجویان علوم انسانی و محیط‌زیست که به‌دنبال متنی میان‌رشته‌ای درباره‌ی رابطه‌ی آب، کوه، گاو و فرهنگ هستند توصیه می‌شود.