کتاب فراموشی

کتاب فراموشی نوشته عباس اسمعیلی سویری، زندگی گاوچرانی را دنبال می‌کند که خشک‌سالی او را از سرزمینش به معدن زغال‌سنگ می‌کشاند. علی عباس‌زاده در مسیر پیداکردن کار، گرفتار مناسباتی می‌شود که شأن انسانی کارگر را زیر سایه‌ی تولید و سود قرار می‌دهند. روایت، رنج او و همسرش زمرد را به خاطره‌ی کوچ، اسطوره و تاریخ پیوند می‌زند. انتشارات متخصصان این کتاب را منتشر کرده است. پرسش اصلی داستان فقط چگونگی دوام‌آوردن در برابر فقر نیست؛ مسئله این است که انسان تا کجا می‌تواند تحقیر و ترس را تحمل کند، بی‌آنکه پیوندش با خودش گسسته شود. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فراموشی

کتاب فراموشی اثر عباس اسمعیلی سویری، داستانی اجتماعی درباره‌ی کار، کوچ اجباری و فرسودگی انسان زیر فشار نابرابری است. علی عباس‌زاده در مرکز روایت قرار دارد؛ مردی که زندگی‌اش از چراگاه و گاوها به محیط معدن گره می‌خورد. زمرد نیز صرفاً همراه شخصیت اصلی نیست. او بار مراقبت، تأمین نیازهای خانه و جست‌وجوی چاره را به دوش می‌کشد. نویسنده، خشکی چشمه‌ها و نابودی درختان را کنار آسیب‌های زندگی کارگران قرار داده است. طبیعت در این داستان پس‌زمینه‌ای تزئینی نیست؛ کم‌آبی مسیر معاش را عوض می‌کند و جغرافیا بر سرنوشت آدم‌ها اثر می‌گذارد. تقابل کویر و سرزمین‌های مرطوب شمال، دو مسیر متفاوت کوچ را پیش چشم می‌آورد. جزئیاتی مانند دستمالی با بوی همسر، آبکش شکسته و غذای روزانه، رنج شخصیت‌ها را از سطح مفاهیم کلی به تجربه‌های ملموس خانه و کار نزدیک می‌کنند. روایت از همین اشیای کوچک برای نشان‌دادن فاصله‌ی میان نیازهای ابتدایی یک خانواده و خواسته‌های صاحبان قدرت استفاده کرده است.
کتاب فراموشی زمان را به‌ترتیب تقویمی دنبال نمی‌کند. بخش‌های کوتاه و عنوان‌دار، از جمله اخبار هواشناسی، گوسرا، کویر، پرومته، معدن‌کار و سفر به اصفهان، میان خاطرات کودکی، محیط کار و زندگی خانه رفت‌وبرگشت دارند. راوی گاهی از ماجرای شخصیت‌ها فاصله می‌گیرد و درباره‌ی قدرت، فرمان‌برداری و تحقیر سؤال می‌پرسد. ارجاع به پرومته، رود لته، نقاشی سیب‌زمینی‌خورها و آثار ادبی، زندگی یک معدن‌کار را در کنار تصویرهایی از رنج و فرودستی قرار می‌دهد. علی در این شیوه‌ی روایت، هم شخصیتی مشخص است و هم نماینده‌ی کسانی که نام و تجربه‌شان در روایت صاحبان قدرت جایی ندارد. لحن متن میان اندوه، اعتراض و طنز تلخ تغییر می‌کند. خبرهای رادیویی که خشکی رودخانه‌ها را بی‌نگرانی گزارش می‌کنند، نمونه‌ای از فاصله‌ی گفتار رسمی با تجربه‌ی زیسته‌ی مردم‌اند. تکرار تب، صدا، بو و تصویر قناری نیز پیوندی میان احساسات شخصیت اصلی و فضای پیرامونش می‌سازد. خواندن این داستان بیش از دنبال‌کردن زنجیره‌ای از اتفاق‌ها، مواجهه با پرسشی درباره‌ی هزینه‌ی انسانی کار و شیوه‌های نادیده‌گرفتن رنج دیگران است.

خلاصه داستان فراموشی

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!
کتاب فراموشی از پیوند علی عباس‌زاده با گاوها، چراگاه و سرزمینش آغاز می‌شود. خشک‌سالی زندگی مردم گوسرا را به‌هم می‌ریزد و سرگالش هادی گاوها را به‌سوی آب و علف می‌برد. علی پس از جدایی از گاوها تب می‌کند و آشنایی‌اش با زمرد به تکیه‌گاهی عاطفی بدل می‌شود. نیاز به معاش، او را به‌سوی طبس و کار در معدن زغال‌سنگ می‌کشاند؛ جایی که مهارتش در آتشباری، مانع برخوردهای تحقیرآمیز مدیران و مباشران نیست. خطر گاز متان و فشار برای افزایش تولید، زندگی کارگران را تهدید می‌کند. داستان میان این محیط و خانه‌ای رفت‌وآمد دارد که زمرد برای حفظ زندگی در آن تقلا می‌کند. خاطرات کودکی علی و تصویرهایی از گذشته، پشت این کشمکش حضور دارند و نشان می‌دهند ترس او فقط به یک روز یا یک برخورد محدود نیست.

چرا باید کتاب فراموشی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب فراموشی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• داستان، ارتباط خشک‌سالی با کوچ اجباری و تغییر شیوه‌ی معاش را نشان می‌دهد.
• روایت، هزینه‌ی انسانی فشار برای تولید و مناسبات نابرابر معدن را بررسی می‌کند.
• حضور زمرد، بار مراقبت و مسئولیت اقتصادی در خانه را آشکار می‌کند.
• ارجاع‌های اسطوره‌ای و هنری، زمینه‌ای برای تأمل درباره‌ی فراموش‌شدن فرودستان فراهم می‌کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب فراموشی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به داستان‌های اجتماعی درباره‌ی زندگی کارگران و نابرابری طبقاتی.
• خوانندگان علاقه‌مند به پیوند ادبیات با اسطوره و تاریخ.
• مخاطبانی که دغدغه‌ی کوچ اجباری، بحران آب و آسیب‌های روانی تحقیر را دارند.