کتاب مبانی، چارچوب ها و الگوهای سفارتی و مکاتباتی در ایران عصر صفوی

کتاب مبانی، چارچوب‌ ها و الگوهای سفارتی و مکاتباتی در ایران عصر صفوی، نوشته عبدالله متولی و منتشرشده توسط انتشارات دانشگاه اراک، اثری پژوهشی در حوزه‌ی تاریخ دیپلماسی و مناسبات سیاسی ایران در دوره‌ی صفوی است. این کتاب باتکیه‌بر منابع تاریخی و اسناد مکاتباتی، به بررسی ساختار، آداب و شیوه‌های نامه‌نگاری سیاسی در این دوره پرداخته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبانی، چارچوب ها و الگوهای سفارتی و مکاتباتی در ایران عصر صفوی

مبانی، چارچوب‌ها و الگوهای سفارتی و مکاتباتی در ایران عصر صفوی به بررسی مناسبات دیپلماتیک و مکاتبات سیاسی ایران در عصر صفوی پرداخته است؛ دوره‌ای که با تثبیت هویت سیاسی و مذهبی ایران و تعاملات گسترده با قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای همراه بود. عبدالله متولی با رویکردی تحلیلی، به نقش دیپلماسی در روابط خارجی صفویان، ساختار ادارای سفارت، ویژگی‌های فرستادگان و آداب پذیرش سفرا پرداخته است. کتاب به اهمیت مکاتبات سیاسی و جایگاه آن‌ها در تنظیم مناسبات بین‌المللی نیز اشاره کرده است. 

داده‌های آماری و جداول متعدد در این کتاب، تصویری روشن از حجم و نوع رفت‌وآمدهای سیاسی و مکاتبات این دوره ارائه می‌دهد. اثر حاضر، ضمن مرور کلی تحولات دیپلماتیک، به بررسی مشکلات و موانع پیش روی سفرا و فرستادگان نیز توجه کرده است. این کتاب به‌عنوان منبعی برای شناخت سازوکارهای دیپلماسی و مکاتبات سیاسی ایران صفوی قابل استفاده است.

خلاصه کتاب مبانی، چارچوب ها و الگوهای سفارتی و مکاتباتی در ایران عصر صفوی

کتاب مبانی، چارچوب‌ها و الگوهای سفارتی و مکاتباتی در ایران عصر صفوی با تمرکز بر دو محور اصلی، ابتدا به ساختار و آداب امور سفارتی در ایران دوران صفویه پرداخته است؛ سپس جایگاه مکاتبات سیاسی را بررسی کرده است. نویسنده نشان داده است که در نبود نهادهای مدرن دیپلماسی، شاه و حلقه‌ی نزدیکانش محور تصمیم‌گیری و اجرای امور سفارتی بودند. ساختار هیئت‌های سفارتی، ترکیب اعضا، جلوه‌ی ظاهری سفرا، ابزار شناسایی و اهداف متنوع سیاسی، اقتصادی و نظامی ازجمله موضوعات مورد بحث در این کتاب هستند. 

کتاب به نقش مهم نامه‌نگاری و مکاتبات رسمی در پیشبرد اهداف دیپلماتیک اشاره کرده و نشان داده است که حجم بالای نامه‌ها و رفت‌وآمد سفرا، نشانه‌ی پویایی عرصه‌ی دیپلماسی در این دوره بوده است. نویسنده به آداب پذیرش سفرا، هزینه‌ها، تشریفات، هدایا و نحوه‌ی ارزیابی عملکرد سفرا نیز پرداخته است؛ همچنین با استناد به منابع تاریخی، نمونه‌هایی از سفرنامه‌ها و اسناد مکاتباتی را معرفی کرده است تا تصویری ملموس از مناسبات سیاسی و فرهنگی آن عصر ارائه دهد.

چرا باید کتاب مبانی، چارچوب ها و الگوهای سفارتی و مکاتباتی در ایران عصر صفوی را خواند؟

این کتاب با ارائه‌ی تحلیلی جامع از مناسبات دیپلماتیک و مکاتبات سیاسی ایران صفوی، امکان شناخت عمیق‌تر سازوکارهای قدرت، تعاملات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای و نقش دیپلماسی در شکل‌دهی تاریخ ایران را فراهم می‌کند. مطالعه‌ی آن برای علاقه‌مندان تاریخ سیاسی، روابط بین‌الملل و پژوهشگران مطالعات دوره‌ی صفوی، فرصتی برای آشنایی با جزئیات کمتر شناخته‌شده‌ی ساختارهای اجرایی و فرهنگی دیپلماسی ایرانی خواهد بود؛ همچنین داده‌های آماری و نمونه‌های مستند، به درک بهتر حجم و کیفیت ارتباطات سیاسی آن دوره می‌انجامد.

خواندن کتاب مبانی، چارچوب ها و الگوهای سفارتی و مکاتباتی در ایران عصر صفوی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران تاریخ، علوم سیاسی، روابط بین‌الملل و مطالعات ایران‌شناسی مناسب است؛ همچنین برای علاقه‌مندان تاریخ دیپلماسی، مناسبات سیاسی و فرهنگی ایران و کسانی که به‌دنبال شناخت الگوهای تاریخی تعاملات بین‌المللی هستند، مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب مبانی، چارچوب ها و الگوهای سفارتی و مکاتباتی در ایران عصر صفوی

«از منظر جغرافیای سیاسی صفویه را بایستی اولین حکومتی تلقی نمود که در سال‌های متمادی تاریخ ایران بعد اسلام توانست یک چارچوب منسجم سیاسی را برای قلمرو ایران باز تعریف نماید و از این منظر به بازسازی هویت سیاسی و جغرافیایی ایران کمک نماید. از طرف دیگر با ایجاد یک هویت جدید مذهبی توانست وجه تشخصی مابین دو حکومت سنی مذهب ازبکان در شرق و عثمانی‌ها در غرب ایجاد کند. هم‌چنین از لحاظ گستره‌ی زمانی نیز بایستی اذعان نمود که صفویه با بیش از دویست سال (۱۱۳۵-۹۰۷ ق) تداوم سیاسی توانست ایده‌های سیاسی و ایدئولوژیک خود را در جامعه‌ی ایران نهادینه کند. هر چند تحولات ناخوشایندی در زمان سقوط این سلسله برای ایران رقم خورد اما بخشی از میراث‌های عمده‌ای که آن‌ها پدید آورده بودند با تغییرات به موازات اهمیت داخلی شکل‌گیری قدرت صفویه در ایران، از ابعاد منطقه‌ای و جهانی تأثیرگذاری آن‌ها نبایستی غافل بود.»