کتاب طومار پیراهن معظم

کتاب طومار پیراهن معظم (ده مجلس نقالی) نوشته احمدرضا آذربایجانی و مرشد محسن میرزاعلی است و انتشارات سوره مهر آن را منتشر کرده است. این اثر با تکیه بر سنت نقالی، داستان پیراهنی نمادین را از حضرت آدم (ع) تا امام حسین (ع) در قالب ۱۰ مجلس دنبال می‌کند و هم‌زمان درباره‌ی خودِ نقالی، جایگاه مرشد و نسبت قصه با معنا حرف می‌زند. پیوند میان روایت‌های دینی، شعر فارسی و اجرای مجلس‌محور به این کتاب حال‌وهوایی ویژه داده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب طومار پیراهن معظم اثر احمدرضا آذربایجانی و مرشد محسن میرزاعلی

کتاب طومار پیراهن معظم (ده مجلس نقالی) نوشته‌ی احمدرضا آذربایجانی و مرشد محسن میرزاعلی برآمده از سنت نقالی و پرده‌خوانی است. اثر یک نشانه‌ی مرکزی را دنبال می‌کند؛ پیراهنی را که فقط یک پوشش نیست و به‌عنوان امان، هدایت، حفاظت، نشانه‌ی ولایت و یادآور پیوند میان پیامبران و اولیا معنا پیدا می‌کند. مقدمه‌ها و پیشگفتارهای اثر پیش از ورود به مجلس‌ها، درباره‌ی چیستی نقل، ویژگی‌های نقال، جایگاه مرشد و کارکرد طومار توضیح و نشان می‌دهند که این روایت‌ها برای اجرا، گفتار زنده و ارتباط مستقیم با مجلس طراحی شده‌اند.

کتاب طومار پیراهن معظم از ۱۰ مجلس نقالی شکل گرفته و مسیر خود را از حضرت آدم (ع) آغاز کرده است. در مجلس‌های آغازین، پیراهن معظم به‌عنوان امانی آسمانی معرفی می‌شود و بعد در روایت‌های مربوط به حضرت ابراهیم (ع)، حضرت یوسف (ع) و حضرت یونس (ع) ادامه پیدا می‌کند. کتاب در بخش‌های مربوط به حضرت یوسف (ع) از سه موقعیت مهم پیراهن سخن می‌گوید؛ پیراهن خونین، پیراهن دریده و پیراهنی که بوی آن بینایی را بازمی‌گرداند. این تکرار و دگرگونی، به اثر یک محور معنایی روشن می‌دهد و باعث می‌شود هر مجلس فقط بازگویی یک قصه نباشد؛ بلکه لایه‌ای تازه به مفهوم پیراهن اضافه کند.

کتاب طومار پیراهن معظم آمیزه‌ای از روایت مذهبی، شعر، دعا، خطاب‌های مجلسی و توضیح‌های تفسیری است. نثر اثر در بسیاری از بخش‌ها به زبان اجرای نقالی نزدیک می‌شود؛ یعنی با صدازدن اهل مجلس، طرح پرسش، مکث، دعا و تغییر لحن پیش می‌رود. در کنار این‌ها از شعرهای کهن و عبارت‌های موزون هم استفاده شده است تا حال‌وهوای نقل حفظ شود. آنچه این اثر را متمایز می‌کند، فقط موضوع پیراهن نیست؛ بلکه شیوه‌ای است که با آن، قصه‌های آشنا دوباره کنار هم قرار می‌گیرند تا یک خط معنایی ممتد از هبوط آدم تا عاشورا ساخته شود.

خلاصه کتاب طومار پیراهن معظم

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از برخی داستان‌ها را فاش می‌کند!
کتاب طومار پیراهن معظم مجموعه‌ای از ۱۰ مجلس نقالی است که در آن، پیراهن معظم به‌عنوان نشانه‌ای از امان و هدایت از نسلی به نسل دیگر می‌رسد. روایت از هبوط حضرت آدم (ع) و دریافت این پیراهن آغاز می‌شود و سپس در قصه‌های حضرت ابراهیم (ع)، حضرت یوسف (ع) و دیگر پیامبران ادامه پیدا می‌کند. در بخش‌های مربوط به حضرت یوسف (ع)، پیراهن هم نشانه‌ی نجات از مرگ است، هم گواه بی‌گناهی و هم واسطه‌ی بازگشت روشنایی به چشمان یعقوب. کتاب در هر مجلس، قصه را با شعر، دعا و گفتار مرشد همراه می‌کند تا در نهایت پیراهن را به‌عنوان رمزی پیوسته در تاریخ قدسی دنبال کند.

چرا باید کتاب طومار پیراهن معظم را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب طومار پیراهن معظم را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان چند روایت شناخته‌شده‌ی دینی را از زاویه‌ی یک نشانه‌ی مشترک (پیراهن) دنبال می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی این کتاب با منطق طومارنویسی و شیوه‌ی شکل‌گیری مجلس‌های نقالی آشنا می‌شود.
• کتاب از خلال پیشگفتار و مقدمه، تصویری روشن از جایگاه نقال، مرشد و آداب نقل به دست می‌دهد.
• حضور شعرهای فارسی در کنار روایت‌ها، فضای مجلس‌خوانی و پرده‌خوانی را ملموس‌تر می‌کند.
• خواندن این کتاب برای کسانی مناسب است که می‌خواهند نسبت میان قصه، آیین و اجرا را بهتر بفهمند.

خواندن کتاب طومار پیراهن معظم را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب طومار پیراهن معظم به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به نقالی، پرده‌خوانی و شیوه‌های سنتی روایت در فرهنگ ایرانی.
• خوانندگانی که به قصه‌های پیامبران و پیوندهای معنایی میان آن‌ها توجه دارند.
• کسانی که می‌خواهند درباره‌ی مفهوم نمادین پیراهن در روایت‌های دینی بیشتر بدانند.
• مخاطبانی که از متن‌های مجلس‌محور و آمیخته با شعر و دعا استقبال می‌کنند.
• پژوهشگران و هنرجویانی که درمورد هنرهای آیینی و نمایشی به نمونه‌های متنی نیاز دارند.

بخشی از کتاب طومار پیراهن معظم

«مجلس هشتم

پیراهن معظم ودیعهٔ رسول(ص) به امیر مؤمنان(ع)

به نام خداوندگار جهان

خدای نگهدار این خانمان

که توفیق او شد به من راهور

بر این برگه آرم شکوهی دگر

پس از حمد و شکری فراوان از او

سلامی بر آن احمد راستگو

بر آن بهترین خلقت کردگار

که بخشنده بود و بسی راستکار

سلام دگر بر وصیِ رسول

به حیدر همان زوجِ پاکِ بتول

عقد جواهر کهن، در نظر صالحان، صادقان، مهربانان و همهٔ دوستداران انسانِ کامل محمد مصطفی(ص) و همهٔ مخاطبان هوشیار مجلس، داستان ما شرح پیراهن معظمه. این پیراهن به امر الاهی برای مراقبت انسان از کید و مکر شیطان و انسان‌های ناخالص و برای محافظت از تاریکی و سرمای این دنیا از نخ و الیاف و بوریای بهشتی رشته شد، بافته شد و دوخته شد و آماده تن انسان کامل شد. حضرت آدم(ع) اون رو به دستور الاهی پس از قبول توبه و در هنگام هبوط پوشید که از غم و اندوه و ترس عالم دنیا در امان باشه. حضرت ابراهیم(ع) در آتش اون رو پوشید و از آتش در امان موند. حضرت یعقوب(ع) اون رو به تن یوسف کرد که از شر گرگ حسد در امان باشه. اگر پیراهن حضرت یوسف نبود، وقتی زلیخا اون رو گرفت و از پشت درید، نمی‌تونست اثبات بی‌گناهی بکنه و بی‌آبرو می‌شد. بی‌آبرویی هم مثل قتل مؤمنه. چشمان یعقوب از پیراهن معظم دوباره بینا شد.»