کتاب جنسیت و جغرافیا

کتاب جنسیت و جغرافیا نوشته عباس محمدی اصل است و انتشارات گل آذین آن را منتشر کرده است. این کتاب به رابطه‌ی جنسیت با فضا، مکان، محیط، کار، قدرت و زندگی روزمره می‌پردازد و نشان می‌دهد که جغرافیا فقط مطالعه‌ی زمین و پراکندگی پدیده‌ها نیست، بلکه با تجربه‌ی متفاوت زنان و مردان از خانه، شهر، کار، مهاجرت و نابرابری گره خورده است. نویسنده از همان آغاز، جنسیت را متغیری تعیین‌کننده در فهم مناسبات انسانی و اجتماعی معرفی می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جنسیت و جغرافیا اثر عباس محمدی اصل

کتاب جنسیت و جغرافیا، نوشته‌ی عباس محمدی اصل، تلاشی است برای واردکردن متغیر جنسیت به مرکز بحث‌های جغرافیایی. نویسنده توضیح می‌دهد که بدون توجه به تفاوت تجربه‌های زنان و مردان از فضا و مکان، فهم بسیاری از مسائل اجتماعی ناقص می‌ماند. از تقسیم کار و دسترسی به آموزش و بهداشت گرفته تا نسبت بدن با محیط، شهر، سیاست، مهاجرت و توسعه، همه در این نگاه معنایی تازه پیدا می‌کنند. این کتاب میان جغرافیای زنان، جغرافیای جنسیتی و جغرافیای فمینیستی تمایز می‌گذارد و نشان می‌دهد که هرکدام چه پرسش‌هایی را پیش می‌کشند.
کتاب جنسیت و جغرافیا در هفت فصل‌، پیوند میان جنسیت و بوم‌شناسی، جغرافیا، جغرافیای انسانی، نژاد، روش‌شناسی، مهاجرت و پویایی گروهی را بررسی می‌کند. عباس محمدی اصل به تعریف مفاهیم بسنده نمی‌کند و مدام به این پرسش برمی‌گردد که فضا چگونه ساخته می‌شود و چطور هویت‌ها، نقش‌ها و نابرابری‌ها را بازتولید می‌کند. در این مسیر، خانه، خیابان، محل کار، مدرسه، شهر، مرز و حتی نقشه به‌عنوان عرصه‌هایی دیده می‌شوند که روابط قدرت در آن‌ها شکل می‌گیرد و تثبیت می‌شود. نویسنده همچنین سیر تاریخی ورود نگاه فمینیستی به جغرافیا را مرور می‌کند و از نقد مردمحوری در دانش تا توجه به تجربه‌های زیسته، تفاوت‌های طبقاتی، نژادی و قومی پیش می‌رود.
در کتاب جنسیت و جغرافیا، جنسیت فقط یک ویژگی فردی نیست، بلکه در سازمان‌یابی فضا و درک مکان نقش دارد. بحث‌های این کتاب هم به نظریه نزدیک می‌شوند هم به زندگی روزمره. از تجربه‌ی متفاوت زنان و مردان در خانه و خیابان تا الگوهای اشتغال، مهاجرت، مصرف، آموزش و مشارکت اجتماعی، همه در قالب پرسشی واحد در کنار هم قرار می‌گیرند: چه کسی در کجا حضور دارد، چه کسی حذف می‌شود و این نظم چگونه طبیعی جلوه داده می‌شود؟ همین زاویه‌دید این کتاب را به اثری مناسب برای کسانی تبدیل می‌کند که می‌خواهند رابطه‌ی میان جغرافیا و نابرابری را دقیق‌تر فهم کنند.

خلاصه کتاب جنسیت و جغرافیا

کتاب جنسیت و جغرافیا نشان می‌دهد که فضا و مکان بی‌طرف نیستند و تجربه‌ی زنان و مردان از آن‌ها یکسان شکل نمی‌گیرد. عباس محمدی اصل با مرور مبانی نظری جغرافیای جنسیتی، توضیح می‌دهد که تقسیم کار، دسترسی به منابع، حضور در عرصه‌های عمومی و خصوصی، مهاجرت، آموزش، اشتغال و حتی معماری و سازمان شهرها با روابط قدرت جنسیتی پیوند دارد. کتاب از بوم‌شناسی و جغرافیای انسانی آغاز می‌کند و سپس به جغرافیای فمینیستی، تحلیل فضا، نسبت جنسیت با نژاد و روش‌شناسی این حوزه می‌رسد. حاصل این مسیر درک این است که نابرابری جنسیتی فقط در قانون یا فرهنگ دیده نمی‌شود، بلکه در خود فضاهای زندگی جا می‌گیرد و بازتولید می‌شود.

چرا باید کتاب جنسیت و جغرافیا را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب جنسیت و جغرافیا را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب رابطه‌ی جنسیت با فضا، مکان و سازمان زندگی اجتماعی را به‌صورت مفهومی و گسترده بررسی می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی کتاب می‌تواند نقش جنسیت را در موضوعاتی مثل شهر، محیط‌زیست، اشتغال، مهاجرت و توزیع قدرت بهتر درک کند.
• این اثر نشان می‌دهد که نابرابری فقط در سطح قانون و گفتار نیست و در معماری فضاها و الگوهای حضور و غیاب هم دیده می‌شود.
• این کتاب برای فهم پیوند میان جغرافیا، هویت، بدن و روابط اجتماعی چهارچوبی تحلیلی در اختیار می‌گذارد.
• بحث‌های این کتاب برای دنبال‌کردن نسبت میان تجربه‌ی روزمره و ساختارهای کلان اجتماعی مفید است.

خواندن کتاب جنسیت و جغرافیا را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب جنسیت و جغرافیا به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• دانشجویان و پژوهشگران جغرافیا، جامعه‌شناسی و مطالعات زنان که می‌خواهند با مبانی جغرافیای جنسیتی آشنا شوند.
• خوانندگانی که به درک رابطه‌ی فضا، قدرت و نابرابری‌های اجتماعی علاقه دارند.
• کسانی که می‌خواهند نقش جنسیت را در موضوعاتی مثل شهر، مهاجرت، کار و محیط‌زیست دقیق‌تر بررسی کنند.
• مخاطبانی که به مباحث نظری درباره‌ی هویت، مکان و تجربه‌های زیسته توجه دارند.

بخشی از کتاب جنسیت و جغرافیا

«چنین که برمی‌آید جغرافیا به همسازی فرهنگی آدمیان با طبیعت ناظر است. در این میان چگونگی آرایش پدیده‌ها و ارتباط و آثار و نقش پدیده‌های جغرافیایی اما بدون توجه به تعامل زنان ومردان با محیط در عرصه‌های عمومی و خصوصی به مثابه تعاطی سایر فرادستان و فرودستان یا اکثریت و اقلیت‌های اجتماعی نارسا می‌نماید. در این صورت رفاه، نابرابری، فقر، شیوع امراض، نژادپرستی، قوم‌گرایی، جرم و جنایت، امید به زندگی، آلونک‌نشینی و مسائلی از این قبیل؛ آنگاه در حوزه جغرافیا توضیح می‌پذیرد که روابط نابرابر قدرت و تجلی فضا ـ مکانی آن مبرهن گردد.

فضا ـ مکان، تولیدی اجتماعی است که متناسب با سازمان فعالیت‌های انسانی به تفکیک مناسبات زنان و مردان، شکل گرفته و تجلی می‌یابد. مثلاً بهره‌کشی از زنان و به حاشیه راندن آنان برحسب اعمال خشونت‌های ملی یا امپریالیسم فرهنگی برپایه نابرابری قدرت، بی‌عدالتی در عرصه فضا ـ مکان را چنان می‌افزاید که اقتصاد سیاسی ناگزیر تکثرگرایی را پادزهر کنترل تخصیص منابع کمیاب تولید در حال و آینده توسط گروه‌های متنفذ اجتماعی یا همان مردان در جهت منافع خودشان می‌نماید.»