کتاب رقابت یا همکاری

کتاب رقابت یا همکاری، با عنوان اصلی Amae to kyōiku to bunka، نوشته تاکه‌ او دوای، کاترین لوئیس، یوکی‌ کو سوگا و یوشی‌ یوکی ماتسودا و ترجمه محمدرضا سرکارآرانی، نائومی شیمیزو و تویوکو موریتا، در سال ۱۴۰۴ توسط نشر نی منتشر شده است. این کتاب به مقایسه‌ی آموزش و یادگیری در ژاپن و امریکا می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه فرهنگ در کلاس درس، روابط معلم و دانش‌آموز و شیوه‌ی ارزشیابی حضور دارد. گفت‌وگو میان یک روان‌شناس ژاپنی، یک پژوهشگر امریکایی، یک مادر ژاپنی و یک پژوهشگر آموزشیْ هسته‌ی اصلی اثر را شکل می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب رقابت یا همکاری

کتاب رقابت یا همکاری با تمرکز بر فرهنگ آموزش و یادگیری در ژاپن و امریکا نوشته شده است و از خلال گفت‌وگوهای تاکه‌ او دوای، کاترین لوئیس، یوکی‌ کو سوگا و یوشی‌ یوکی ماتسودا، دو الگوی اصلی تربیت یعنی همکاری و رقابت را در مدرسه بررسی کرده است. نویسندگان نشان داده‌اند که چگونه مفاهیمی مثل «آمائه» (وابستگی عاطفی و تکیه‌کردن به دیگری) در روابط انسانی ژاپنی‌ها ریشه دارد و بر شیوه‌ی تربیت، ساخت کلاس‌ها، رابطه‌ی معلم و دانش‌آموز و حتی تربیت رهبران اجتماعی اثر می‌گذارد. کتاب رقابت یا همکاری در چند لایه پیش می‌رود: مقدمه‌ی تحلیلی اسدالله مرادی، پیام تاکه‌ او دوای برای خوانندگان فارسی‌زبان، پیش‌گفتار مترجمان و سپس چهار فصل اصلی.

تاکه‌ او دوای در فصل اول، در فرهنگ آموزش و یادگیری ژاپن بازاندیشی کرده است؛ از تاریخ آموزش اجباری و دموکراسی آموزشی تا مسئله‌ی پرورش رهبران و روی دیگر «آمائه». فصل دوم گفت‌وگوی سه‌جانبه‌ی دوای، لوئیس و سوگا است که در آن کیفیت آموزش ابتدایی ژاپن، برابری فرصت‌ها، خودگردانی دانش‌آموزان و مسئله‌ی کنکور و رقابت در دبیرستان به بحث گذاشته شده است. فصل سوم به گفت‌وگوهای لوئیس و سوگا درباره‌ی پژوهش مردم‌نگارانه‌ی لوئیس در مدارس ژاپن و مفهوم «آموزش قلب‌ها و اندیشه‌ها» می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه مدارس ژاپن می‌کوشند قلب، ذهن و دست کودکان را هم‌زمان پرورش دهند. فصل چهارم، نوشته‌ی یوکی‌ کو سوگا، جمع‌بندی و صورت‌بندی نظری مباحث است و چشم‌اندازی برای آموزش کودکان با محور «توانایی زیستن» و مقایسه‌ی چالش‌های ژاپن و امریکا ارائه کرده است.

خلاصه کتاب رقابت یا همکاری

کتاب رقابت یا همکاری از تجربه‌ها و گفت‌وگو میان یک روان‌شناس ژاپنی، یک پژوهشگر امریکایی، یک مادر ژاپنی و یک پژوهشگر آموزشی استفاده کرده است تا نشان دهد مدرسه فقط محل انتقال دانش نیست، بلکه صحنه‌ی بروز فرهنگ است. نویسندگان با مشاهده‌ی طولانی‌مدت مدارس ژاپن و مقایسه با امریکا، تفاوت میان آموزش مبتنی‌بر همکاری، همیاری و فعالیت گروهی با آموزش رقابت‌محور، نمره‌گرا و فردمحور را نشان داده‌اند.

در کتاب رقابت یا همکاری مفاهیمی مانند «آمائه»، برابری فرصت‌های آموزشی، خودگردانی دانش‌آموزان، نقش روابط انسانی در کلاس و تضاد «بهشت همیاری» در دوره‌ی آموزش عمومی با «جهنم امتحانات» در دبیرستان تحلیل شده است. نویسندگان در این اثر نشان داده‌اند که چگونه فشار آزمون، رتبه و مقایسه می‌تواند دستاوردهای سال‌های ابتدایی را فرسوده کند و در مقابل، چگونه نگاه فرهنگی و انسان‌گرایانه به آموزش می‌تواند مدرسه را به فضایی برای رشد، گفت‌وگو و خودشکوفایی تبدیل کند.

چرا باید کتاب رقابت یا همکاری را بخوانیم؟

کتاب رقابت یا همکاری امکان مشاهده‌ی مدرسه از زاویه‌ای فرهنگی را فراهم کرده است؛ جایی که جزئیات ساده‌ی کلاس، ناهار، بازی و گروه‌بندی دانش‌آموزان معنایی عمیق پیدا می‌کند. خواننده می‌تواند با مقایسه‌ی ژاپن و امریکا، درباره‌ی وضعیت آموزش، آزمون‌محوری، رقابت و همکاری در ایران بازاندیشی کند و زبان تازه‌ای برای نقد و طراحی تجربه‌های تربیتی پیدا کند.

خواندن کتاب رقابت یا همکاری را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب رقابت یا همکاری به معلمان، مدیران مدارس، برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران آموزشی، دانشجویان علوم تربیتی و روان‌شناسی و همچنین والدینی پیشنهاد می‌شود که دغدغه‌ی رقابت، آزمون‌محوری و کیفیت روابط انسانی در مدرسه را دارند و می‌خواهند آموزش را در پیوند با فرهنگ بفهمند.

بخشی از کتاب رقابت یا همکاری

«کتاب پرفروش آموزش قلب‌ها و اندیشه‌ها اثر خانم دکتر کاترین لوئیس، پژوهشی مردم‌نگارانه دربارهٔ فرهنگ آموزش و یادگیری در ژاپن است که انتشارات دانشگاه کمبریج آن را در سال ۱۹۹۵ م منتشر کرده است. این اثر زمانی به جامعهٔ فرهنگی ژاپن عرضه شد که بسیاری از معلمان و پژوهشگران آموزشی بر این باور بودند که آموزش‌وپرورش ژاپن پس از جنگ جهانی دوم زیر نفوذ فرهنگ غرب و مشخصاً دخالت‌های مستقیم امریکا تغییرات زیادی کرده است و بیم آن می‌رود که از روح ژاپنی تهی شود. اما پژوهش مردم‌نگارانهٔ خانم لوئیس تصویرهایی عینی از تجلی فرهنگ ژاپنی در فرایند آموزش و یادگیری در مدارس ژاپن ارائه داد و به صورت جذابی استدلال کرد که مدارس ژاپن به طرز حیرت‌انگیزی آموزش و یادگیری را در قالب سناریوهای فرهنگی مدیریت می‌کنند و آموزش‌وپرورش ژاپن تا حدود زیادی فرهنگی و مبتنی بر فرهنگ ژاپنی است.»