کتاب علیه سیاست

کتاب علیه سیاست (Against politics: on government, anarchy, and order)، نوشته آنتونی دو جسی و ترجمه محدثه الفت‌ شایان، اثری است که نشر روزآمد در سال ۱۴۰۴ آن را منتشر کرده است. نویسنده در این کتاب به‌سراغ پرسش‌های بنیادین درباره‌ی دولت، حکومت و سیاست‌ورزی دولتی رفته و از زاویه‌ای تحلیلی و انتقادی آن‌ها را بررسی کرده است. تمرکز اصلی کتاب بر نقد قرارداد اجتماعی، امکان‌ناپذیری دولت محدود و بررسی عقلانیت سیاست دولتی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب علیه سیاست

کتاب علیه سیاست اثری از آنتونی دو جسی است که نویسنده در آن از خلال سنت لیبرتارینی و نظریه‌ی انتخاب عمومی، به‌سراغ پرسش قدیمیِ «آیا دولت ضروری است؟» می‌رود و نشان می‌دهد که بسیاری از استدلال‌های کلاسیک درباره‌ی ضرورت دولت، بر فرض‌هایی متناقض یا اثبات‌نشده تکیه دارند. این کتاب در ۱۱ فصل تنظیم شده است. فصل اول به «قراردادگرایی خودمتناقض» می‌پردازد و تناقض درونی نظریه‌ی قرارداد اجتماعی را واکاوی می‌کند؛ از مسئله‌ی الزام‌آوری قراردادها تا مشکل سواری مجانی و توزیع قدرت. در فصل دوم با پرسش «آیا حکومت محدود ممکن است؟» روبه‌رو می‌شویم و نویسنده با مثال‌های تاریخی، از قانون اساسی تا برنامه‌ی نیو دیل، نشان می‌دهد که چگونه دولت‌ها به‌طور ساختاری به گسترش قدرت گرایش دارند.

آنتونی دو جسی در فصل‌های سوم تا یازدهم کتاب علیه سیاست، به موضوع‌هایی مانند عقلانیت سیاست، اهداف مشترک، ناکارآمدی مشوق‌های دولتی، نسبت ارزش‌ها و نظم اجتماعی، قانون نیروها و نیروی قوانین، نیمه‌ی پر لیوان و در نهایت بحث آزادی‌ها، حقوق و جایگاه گروه‌ها می‌پردازد. مترجم نیز در آغاز و در میانه‌ی برخی فصل‌ها توضیحاتی زمینه‌ای افزوده است.

خلاصه کتاب علیه سیاست

کتاب علیه سیاست با این پرسش آغاز می‌کند که آیا باور به حکومت عقلانی است و در صورت نپذیرفتن دولت، آیا موضعی غیرعقلانی گرفته‌ایم. آنتونی دو جسی ابتدا سه روایت اصلی درباره‌ی دولت را طرح می‌کند: دولت به‌عنوان ضرورت، دولت به‌عنوان ابزار سودمند و دولت به‌عنوان تحمیل غیرضروری. سپس نشان می‌دهد که نظریه‌ی قرارداد اجتماعی که قرار است دولت را توجیه کند، با تناقضی بنیادی روبه‌روست: اگر قراردادها بدون دولت الزام‌آور باشند، دولت زائد است و اگر الزام‌آور نباشند، خود قرارداد اجتماعی هم نمی‌تواند دولت را ایجاد و محدود کند.

در ادامه‌ی کتاب علیه سیاست، بحث به امکان یا عدم امکان «حکومت محدود» کشیده می‌شود؛ جایی که آنتونی دو جسی با تحلیل قانون اساسی، تفکیک قوا، مصلحت‌گرایی و تجربه‌های تاریخی، نشان می‌دهد که دولت‌ها به‌طور ساختاری به گسترش قدرت تمایل دارند. سپس با بهره‌گیری از نظریه‌ی انتخاب عمومی و مسئله‌ی دانش، عقلانیت سیاست دولتی، افسانه‌ی اهداف مشترک، ناکارآمدی مشوق‌های دولتی و نسبت ارزش‌ها، نظم خودجوش و قانون نیروها بررسی شده است.

چرا باید کتاب علیه سیاست را بخوانیم؟

کتاب علیه سیاست برای کسانی که به سیاست مبتنی‌بر عادت به‌عنوان «امری بدیهی» نگاه می‌کنند، چشم‌اندازی متفاوت فراهم کرده است. آنتونی دو جسی با ترکیب فلسفه‌ی سیاسی، اقتصاد و نظریه‌ی انتخاب عمومی، نشان می‌دهد که بسیاری از مفاهیم جاافتاده مانند قرارداد اجتماعی، حکومت محدود، خیر عمومی و اهداف مشترک تا چه اندازه نیازمند بازاندیشی‌اند و چگونه می‌توان پیش از توسل به سیاست، امکان‌های دیگری برای نظم اجتماعی تصور کرد.

خواندن کتاب علیه سیاست را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب علیه سیاست به کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر مطالعه‌ی فلسفه‌ی سیاسی، اقتصاد سیاسی، نظریه‌ی دولت، لیبرتارینیسم، آنارشیسم و نقد دموکراسی یا به‌دنبال متنی تحلیلی و مسئله‌محور در این حوزه‌ هستند. همچنین به دانشجویان علوم سیاسی و علاقه‌مندان به نسبت آزادی فردی، دولت، قانون اساسی و نظم خودجوش اجتماعی پیشنهاد می‌شود.

درباره آنتونی دو جسی

آنتونی دو جسی (Anthony de Jasay) اقتصاددان، فیلسوف و نویسنده‌ی مجارستانی، در ۱۵ اکتبر ۱۹۲۵ در مجارستان به دنیا آمد و در ۲۳ ژانویه‌ی ۲۰۱۹ در فرانسه درگذشت. او از اندیشمندان برجسته‌ی لیبرالیسم کلاسیک بود و آثارش عمدتاً بر نقد قدرت دولت، دفاع از آزادی فردی و محدودکردن مداخله‌ی حکومت در زندگی شهروندان تمرکز داشت.

دو جسی مدتی به‌عنوان روزنامه‌نگار آزاد فعالیت کرد، اما پس از آنکه دولت کمونیستی مجارستان در سال ۱۹۴۸ مزرعه‌ی پدری‌اش را مصادره کرد، کشور را ترک کرد. ابتدا دو سال در اتریش اقامت داشت و سپس به استرالیا مهاجرت کرد و در دانشگاه استرالیای غربی به تحصیل اقتصاد پرداخت.

او بعدها به انگلستان رفت و تا سال ۱۹۶۲ در کالج نافیلد آکسفورد به پژوهش مشغول بود. پس از آن در فرانسه ساکن شد و تا پایان عمر به نویسندگی و پژوهش ادامه داد. مقالات او در نشریات معتبر اقتصادی و فلسفی منتشر می‌شد و به‌تدریج جایگاه ویژه‌ای در میان نظریه‌پردازان لیبرال پیدا کرد.

دو جسی تا پایان عمر به نگارش و انتشار آثار فلسفی و اقتصادی ادامه داد. او به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منتقدان دولت‌گرایی در اندیشه‌ی سیاسی معاصر شناخته می‌شود.