کتاب تربیت سینمایی

کتاب تربیت سینمایی نوشته داوود طالقانی است و نشر معارف آن را منتشر کرده است. این کتاب سینما را فقط به‌عنوان ابزار سرگرمی یا موضوعی برای نقد فرمی نمی‌بیند، بلکه می‌کوشد نسبت آن را با تربیت، فرهنگ، روان، جامعه و حتی شیوه‌ی زیستن روشن کند. از بحث درباره‌ی ماهیت سینما تا بررسی موضوعاتی مثل عشق، مرگ، جنگ، جنسیت، رسانه و نقد فیلم، مسیر کتاب بر این ایده استوار است که فیلم‌ها فقط دیده نمی‌شوند، بلکه بر ادراک، احساس و قضاوت هم اثر می‌گذارند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تربیت سینمایی

کتاب تربیت سینمایی نوشته داوود طالقانی تلاشی است برای تعریف نسبتی روشن میان سینما و تربیت؛ نسبتی که در نگاه نویسنده نه به نقد هنری محدود می‌شود و نه به سواد رسانه‌ای. او از همان آغاز توضیح می‌دهد که اگر سینما فقط هنر فرض شود، نتیجه به نقد فرمی و زیبایی‌شناختی ختم می‌شود و اگر فقط رسانه دانسته شود، بحث به تحلیل پیام و مصرف رسانه‌ای تقلیل پیدا می‌کند. در این میان، کتاب تربیت سینمایی از رویکردی دفاع می‌کند که سینما را هم‌زمان هنر، رسانه و صنعت می‌بیند و از دل همین ترکیب، امکان‌های تربیتی آن را بررسی می‌کند. به همین دلیل، متن کتاب حالتی میان‌رشته‌ای دارد و از حوزه‌هایی مثل علوم تربیتی، ارتباطات، فلسفه، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی، سیاست و اقتصاد کمک می‌گیرد.
کتاب تربیت سینمایی در ۲۴ فصل تنظیم شده و دامنه‌ی موضوعی گسترده‌ای دارد. فصل‌های آغازین به مبانی نظری اختصاص یافته‌اند؛ از تعریف تربیت سینمایی و معرفی نظریه‌پردازانی مثل هوگو مانستربرگ، زیگفرید کراکوئر، رودلف آرنهایم، آندره بازن و ژیل دلوز گرفته تا نسبت تربیت با هنر و رسانه. در فصل‌های بعدی، نویسنده به سراغ مسئله‌های مشخص‌تری می‌رود: تربیت اسلامی و سینما، خودآگاهی در فرافیلم، مسائل تربیتی سینما، فیلم‌درمانی، عشق، خوشبختی، مرگ، جامعه، جنون، جنسیت، جرم، جنگ، سیاست، سرمایه، سلبریتی، سایبر، سرنوشت سینما، روش تربیت سینمایی، معیارهای نقد تربیتی فیلم و کاربردهای آموزشی فیلم. در سراسر این مسیر، مثال‌های فراوانی از سینمای ایران و جهان آمده تا بحث‌ها از سطح تعریف‌های کلی فراتر بروند و در نسبت با فیلم‌های مشخص سنجیده شوند.
کتاب تربیت سینمایی فقط در پی نام‌گذاری یک حوزه نیست، بلکه می‌خواهد نشان دهد فیلم چگونه می‌تواند تخیل را فعال کند، هم‌ذات‌پنداری بسازد، حساسیت زیبایی‌شناختی را شکل دهد، فهم اجتماعی را گسترش دهد و زمینه‌ی تفکر انتقادی را فراهم کند. از همین رو، کتاب هم به خود سینما نگاه می‌کند و هم به شیوه‌ی مواجهه با آن. نتیجه، متنی است که هم به مبانی نظری توجه دارد و هم به مسئله‌های ملموس زندگی فرهنگی؛ از تجربه‌ی تماشای فیلم تا نقش سینما در آموزش، قضاوت اخلاقی و فهم جهان پیرامون.

خلاصه کتاب تربیت سینمایی

کتاب تربیت سینمایی با یک پرسش محوری پیش می‌رود: سینما چگونه در فرایند تربیت انسان اثر می‌گذارد و چگونه می‌توان این اثر را فهمید؟ نویسنده در پاسخ، ابتدا مرز میان نقد هنری، سواد رسانه‌ای و تربیت سینمایی را روشن می‌کند و سپس با تکیه‌بر نظریه‌های سینما، چارچوبی برای خواندن فیلم از منظر تربیتی می‌سازد. در ادامه، کتاب به موضوعات متنوعی مثل هنر، رسانه، روان، عشق، خوشبختی، مرگ، جامعه، جنسیت، جنگ، سیاست و اقتصاد در سینما می‌پردازد و نشان می‌دهد هرکدام از این حوزه‌ها چه نسبتی با تربیت دارند. بخش‌های پایانی نیز به روش تربیت سینمایی، معیارهای نقد تربیتی فیلم و کاربردهای آموزشی و فرهنگی فیلم اختصاص یافته‌اند.

چرا باید کتاب تربیت سینمایی را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب تربیت سینمایی را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب تعریفی روشن از نسبت میان سینما و تربیت ارائه می‌دهد و آن را از نقد صرف فرمی یا بحث محدود سواد رسانه‌ای جدا می‌کند.
• خواننده با مطالعه‌ی آن می‌تواند بفهمد فیلم‌ها فقط حامل داستان نیستند و بر ادراک، احساس، قضاوت و فهم اجتماعی نیز اثر می‌گذارند.
• کتاب موضوعات متنوعی مثل عشق، مرگ، جنگ، جنسیت، سیاست، سرمایه و رسانه را در پیوند با سینما کنار هم قرار می‌دهد.
• نمونه‌های متعدد از سینمای ایران و جهان کمک می‌کنند بحث‌های نظری به فیلم‌های مشخص و قابل‌تصور وصل شوند.
• بخش‌های مربوط به معیارهای نقد تربیتی فیلم، راهی برای ارزیابی دقیق‌تر آثار سینمایی در اختیار می‌گذارند.
• فصل پایانی درباره‌ی کاربردهای تربیتی فیلم نشان می‌دهد سینما در آموزش و یادگیری چه ظرفیت‌هایی دارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب تربیت سینمایی به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• علاقه‌مندان به سینما که می‌خواهند فیلم را فراتر از سرگرمی یا داوری سلیقه‌ای بررسی کنند.
• خوانندگانی که به پیوند میان تربیت، فرهنگ، رسانه و هنر علاقه دارند.
• دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌های علوم تربیتی، ارتباطات، مطالعات فرهنگی و سینما که به بحث‌های میان‌رشته‌ای توجه دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند درباره‌ی اثر فیلم بر احساسات، تخیل، خودآگاهی و فهم اجتماعی بیشتر بدانند.
• کسانی که به نقد فیلم از منظر اخلاقی و تربیتی علاقه دارند و دنبال معیارهای مشخص‌تری برای این کار هستند.
• فعالان آموزشی و فرهنگی که می‌خواهند از فیلم در موقعیت‌های تربیتی و آموزشی استفاده کنند.