کتاب هوش هیجانی در محیط های آموزشی

کتاب هوش هیجانی در محیط‌های آموزشی (از پیش‌دبستانی تا متوسطه) نوشته‌ی ابراهیم محمدیان، احمدرضا عسگری، حسن سیاه‌سر، حسن آفرنگان و نجمه راهدار به بررسی مفهوم هوش هیجانی و نقش آن در مدرسه و فرایند یادگیری می‌پردازد. در این اثر ابتدا مبانی نظری هوش هیجانی، مدل‌های مطرح مانند مایر و سالووی، گلمن و بار-آن و ارتباط آن با سلامت روانی توضیح داده شده است. سپس پیوند هوش هیجانی با استرس، زندگی تحصیلی، مهارت‌های مقابله‌ای و آموزش در مدرسه دنبال شده است. نشر الماس قرمز آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هوش هیجانی در محیط های آموزشی

کتاب هوش هیجانی در محیط‌های آموزشی با تکیه‌بر نوشته‌های مایر، سالووی، گلمن و بار-آن تلاش کرده است تصویری نسبتاً جامع از مفهوم هوش هیجانی ارائه دهد و آن را از سطح یک اصطلاح جذاب به مجموعه‌ای از مهارت‌های قابل تعریف و آموزش‌پذیر تبدیل کند. نویسندگان در ابتدای کتاب، ریشه‌ی واژه‌ی هیجان، کارکردهای هیجان در بقا و زندگی اجتماعی و تفاوت دو رویکرد «مدل توانایی» و «مدل ترکیبی» را شرح داده‌اند و نشان داده‌اند چرا در برنامه‌های آموزشی خود، مدل توانایی مایر و سالووی را مبنا قرار داده‌اند. در ادامه کتاب هوش هیجانی در محیط‌های آموزشی، چهار شاخه‌ی اصلی این مدل یعنی شناسایی هیجان‌ها، فهم هیجان‌ها، تنظیم یا مدیریت هیجان‌ها و تسهیل هیجانی تفکر به‌تفصیل باز می‌شود و برای هر شاخه، مهارت‌ها، مثال‌ها و پیامدهای آموزشی آن در مدرسه توضیح داده شده است. سپس ارتباط هوش هیجانی با استرس، اضطراب، سلامت روانی و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان بررسی شده و نتایج پژوهش‌های مختلف در این زمینه مرور شده است. در فصل‌های بعدی کتاب هوش هیجانی در محیط‌های آموزشی، موضوعاتی مانند آموزش مهارت‌های هوش هیجانی، راهبردهای مقابله با استرس تحصیلی، سطوح سه‌گانه‌ی پیشگیری در بهداشت روانی، و نیز مؤلفه‌های مدل بار-آن (خودآگاهی هیجانی، قاطعیت، خودشکوفایی، استقلال، همدلی، روابط بین‌فردی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی، حل مسئله، واقعیت‌سنجی، انعطاف‌پذیری، تحمل فشار، کنترل تکانه، شادکامی و خوش‌بینی) معرفی شده است. نویسندگان در پایان، به شکل‌گیری هوش هیجانی در سال‌های اولیه‌ی زندگی، نقش خانواده و مدرسه و پیشنهادهایی برای افزایش هوش هیجانی در کودکان و نوجوانان پرداخته‌اند.

خلاصه کتاب هوش هیجانی در محیط های آموزشی

این کتاب بر پایه‌ی این ایده شکل گرفته که هیجان‌ها نه‌تنها مزاحم تفکر نیستند بلکه اگر درست شناخته و هدایت شوند می‌توانند تفکر، تصمیم‌گیری و یادگیری را تقویت کنند. نویسندگان ابتدا نشان داده‌اند هوش هیجانی مجموعه‌ای از توانایی‌ها در چهار حوزه‌ی ادراک، استفاده، فهم و مدیریت هیجان‌هاست و توضیح داده‌اند چرا مدل توانایی مایر و سالووی برای کار آموزشی مناسب‌تر است. سپس کتاب نشان می‌دهد چگونه ضعف در تنظیم هیجان‌ها، استرس تحصیلی، وسواس، اضطراب و افت عملکرد در مدرسه را تشدید می‌کند و در مقابل، مهارت‌های هیجانی بالا با سلامت روانی بهتر، تمرکز بیشتر، روابط اجتماعی سازنده‌تر و موفقیت تحصیلی بالاتر همراه است. در بخش پایانی، مؤلفه‌های عملی هوش هیجانی (خودآگاهی، همدلی، انگیزه، مهارت‌های اجتماعی و…) و پیشنهادهایی برای آموزش و تقویت آن‌ها در خانه و مدرسه تشریح شده است.

چرا باید کتاب هوش هیجانی در محیط های آموزشی را بخوانیم؟

این کتاب تصویری روشن از مفهوم هوش هیجانی، مدل‌های اصلی آن و پیوندش با استرس، سلامت روانی و موفقیت تحصیلی ارائه می‌دهد. خواننده با ساختار دقیق مدل‌های مایر و سالووی و بار-آن آشنا می‌شود و می‌بیند هر مؤلفه‌ی هیجانی چگونه در کلاس درس و روابط مدرسه‌ای نمود پیدا می‌کند. همچنین پیشنهادهایی برای آموزش و تقویت این مهارت‌ها در کودکان و نوجوانان مطرح شده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به معلمان، مشاوران مدرسه، مدیران آموزشی، والدین دانش‌آموزان و دانشجویان رشته‌های روان‌شناسی و علوم تربیتی پیشنهاد می‌شود که به دنبال درک عمیق‌تری از نقش هیجان‌ها در یادگیری، استرس تحصیلی و سلامت روانی کودکان و نوجوانان هستند و می‌خواهند برنامه‌های آموزشی خود را بر این اساس تنظیم کنند.