کتاب نقد تاریخ نگاری انقلاب اسلامی (کتاب نهم)

کتاب نقد تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی (کتاب نهم) نوشته‌ی مرکز اسناد انقلاب اسلامی مجموعه‌ای از مقالات تحلیلی درباره‌ی نحوه‌ی روایت و تفسیر انقلاب اسلامی ایران و رخدادهای مرتبط با آن است. انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی آن را منتشر کرده است و این جلد نهم از یک مجموعه‌ی پیوسته به شمار می‌آید که به بررسی انتقادی آثار مختلف درباره‌ی انقلاب و تاریخ معاصر ایران می‌پردازد. در این اثر چند کتاب مهم خارجی و داخلی درباره‌ی روابط ایران و آمریکا، نهضت ملی‌شدن نفت، انقلاب اسلامی و مسئله‌ی حقوق زنان معرفی و نقد شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نقد تاریخ نگاری انقلاب اسلامی (کتاب نهم)

کتاب نقد تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی (کتاب نهم) نهمین جلد از مجموعه‌ای است که مرکز اسناد انقلاب اسلامی در چارچوب «طرح تدوین تاریخ انقلاب اسلامی» تدوین کرده است. در مقدمه‌ی کتاب توضیح داده شده که هدف این طرح، نقد علمی آثار منتشرشده درباره‌ی انقلاب و جمهوری اسلامی است تا هم نقاط قوت و ضعف آنها روشن شود و هم از تحریف‌ها و خطاهای تحلیلی در حافظه‌ی تاریخی جامعه کاسته شود. در این مقدمه بر اهمیت دقت در ثبت رویدادهای انقلابی، نقش ارزش‌ها و پیش‌فرض‌های نویسندگان در علوم انسانی و تأثیر آن بر قضاوت آیندگان تأکید شده است. کتاب نقد تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی (کتاب نهم) شامل شش مقاله است که هرکدام به نقد یک اثر شناخته‌شده اختصاص دارد. در مقاله‌ی نخست، کتاب عقاب و شیر نوشته‌ی جیمز بیل بررسی شده است؛ اثری که روابط ایران و آمریکا را از تماس‌های اولیه تا قطع رابطه پس از انقلاب اسلامی دنبال می‌کند و ناقد، ضمن شرح ساختار و فصل‌های آن، به ضعف‌های تحلیلی، یک‌سویه‌نگری نسبت به روحانیت و انقلاب و دفاع پنهان از سیاست‌های آمریکا اشاره کرده است. در مقاله‌ی دوم، کتاب مصدق، نفت، ناسیونالیزم ایرانی نقد شده و ساختار چندبخشی آن، نوع نگاه نویسندگان به ناسیونالیسم، نقش مصدق و روحانیت و نیز کاستی‌های جامعه‌شناختی و تاریخی مقالات بررسی شده است. در ادامه‌ی کتاب نقد تاریخ‌نگاری انقلاب اسلامی (کتاب نهم) سه مقاله به نقد آثاری درباره‌ی حقوق زنان اختصاص یافته است: حقوق زن در قوانین جمهوری اسلامی ایران نوشته‌ی شیرین عبادی و حقوق زن در ایران نوشته‌ی مهناز افخمی از منظر مبانی فقهی، قانون اساسی و نسبت با اسناد بین‌المللی بررسی شده‌اند و ناقدان نشان داده‌اند که این آثار چگونه با رویکردی فمینیستی یا سکولار به نقد نظام حقوقی جمهوری اسلامی پرداخته‌اند و در کدام موارد از مبانی دینی و زمینه‌ی تاریخی ایران فاصله گرفته‌اند. مقاله‌ای دیگر نیز کتاب انقلاب اسلامی ایران از چشم‌انداز نظری اثر جیمز دفرونزو را معرفی کرده و ضمن مرور فصل‌های نظری و تحلیلی آن درباره‌ی جنبش‌های اجتماعی، به ضعف دسته‌بندی عوامل انقلاب اسلامی، آمارهای نادرست و اتکای محدود به منابع اشاره کرده است.

خلاصه کتاب نقد تاریخ نگاری انقلاب اسلامی (کتاب نهم)

این کتاب مجموعه‌ای از نقدهای مستند بر آثار تاریخ‌نگارانه درباره‌ی انقلاب اسلامی و تاریخ معاصر ایران است. در مقاله‌ی مربوط به عقاب و شیر، ابتدا ساختار کتاب جیمز بیل و فصل‌های آن از تماس‌های اولیه ایران و آمریکا تا بحران گروگان‌گیری و جنگ ایران و عراق شرح داده شده، سپس ناقد نشان داده که چگونه نویسنده با وجود افشای بخشی از سیاست‌های امپریالیستی آمریکا، ریشه‌ی بحران را به «عدم شناخت» دیپلمات‌ها تقلیل داده و از ماهیت سلطه‌جویانه‌ی این سیاست‌ها غفلت کرده است. در نقد مصدق، نفت، ناسیونالیزم ایرانی نیز ضمن معرفی فصل‌ها و نویسندگان، به کاستی‌های طبقه‌بندی اجتماعی، نادیده‌گرفتن نقش نیروهای مذهبی و ساده‌سازی مفهوم ناسیونالیسم اشاره شده است. مقالات دیگر کتاب، آثاری درباره‌ی نظریه‌ی انقلاب‌ها و حقوق زنان را از منظر انطباق با واقعیت‌های تاریخی ایران، دقت در استفاده از مفاهیم و نسبت با مبانی فکری انقلاب اسلامی بررسی کرده‌اند.

چرا باید کتاب نقد تاریخ نگاری انقلاب اسلامی (کتاب نهم) را بخوانیم؟

این کتاب امکان مقایسه‌ی مستقیم میان روایت‌های غربی و سکولار از انقلاب اسلامی و تاریخ معاصر ایران و نقدهای مستند بر آنها را فراهم کرده است. خواننده با ساختار و محتوای چند اثر مهم درباره‌ی روابط ایران و آمریکا، نهضت ملی نفت، انقلاب اسلامی و حقوق زنان آشنا می‌شود و در عین حال می‌بیند که چگونه پیش‌فرض‌های فکری نویسندگان می‌تواند تحلیل تاریخی را دگرگون کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران تاریخ معاصر ایران، علوم سیاسی و مطالعات انقلاب اسلامی پیشنهاد می‌شود. همچنین برای کسانی مناسب است که درگیر خواندن منابع خارجی درباره‌ی ایران هستند و می‌خواهند نگاه انتقادی و مقایسه‌ای نسبت به این متون پیدا کنند یا در حوزه‌ی حقوق زنان و گفتمان‌های پیرامون آن پژوهش می‌کنند.