کتاب کاربرد آمار در جامعه شناسی

کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی نوشته‌ی لطیف پرتوی و امیر ملکی برای درس روش‌های آماری در علوم اجتماعی به‌ویژه جامعه‌شناسی در دانشگاه پیام‌نور تدوین شده است. این کتاب که ویراست تجدیدنظرشده‌ی یک منبع درسی است از سوی دانشگاه پیام‌نور منتشر شده است و بر مبانی آمار توصیفی و استنباطی و آزمون‌های آماری متناسب با داده‌های علوم اجتماعی تمرکز دارد. ساختار آموزشی، مثال‌های مرتبط با جامعه‌شناسی و پیوند مداوم با نیازهای پژوهشی دانشجویان از ویژگی‌های اصلی آن اثر است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کاربرد آمار در جامعه شناسی

کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی اثری آموزشی از لطیف پرتوی و امیر ملکی است که برای دانشجویان علوم اجتماعی و جامعه‌شناسی در قالب یک منبع درسی دانشگاه پیام‌نور نوشته شده است. نویسندگان در پیشگفتار توضیح داده‌اند که با وجود گسترش رویکردهای کیفی در پژوهش اجتماعی، روش‌های کمی و تحلیل آماری همچنان جایگاه مهمی در تبیین و پیش‌بینی پدیده‌های اجتماعی دارند و بدون فهم منطق آمار، انجام پژوهش کمّی اجتماعی ممکن نیست. کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی با تکیه‌بر همین ضرورت، تلاش کرده است مبانی نظری و منطق ریاضی روش‌های آماری را در کنار شیوه‌ی محاسبه و تفسیر نتایج برای داده‌های اجتماعی توضیح دهد. کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی شامل پنج فصل است. فصل اول به مبانی آمار در علوم اجتماعی می‌پردازد و مفاهیمی مانند جامعه و نمونه‌ی آماری، آماره و پارامتر، سطوح اندازه‌گیری، جدول توزیع فراوانی، نمودارهای آماری، اندازه‌های گرایش مرکزی و پراکندگی، انواع فرضیه، آزمون فرضیه، توزیع نرمال، خطای نمونه‌گیری، قضیه‌ی حد مرکزی، سطح معناداری، انواع آزمون‌های پارامتریک و ناپارامتریک، گروه‌های مستقل و همبسته، توان آزمون، درجات آزادی و برآورد نقطه‌ای و فاصله‌ای را پوشش می‌دهد. در ادامه‌ی کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی فصل دوم آزمون‌های تفاوت و رابطه برای سطح اسمی را با محوریت آزمون‌های کای‌اسکوئر و ضرایب همبستگی مبتنی بر آن شرح داده است. در فصل سوم کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی آزمون‌های تفاوت و رابطه برای متغیرهای ترتیبی معرفی شده است؛ از جمله آزمون مان‌ویت‌نی، کولموگروف–اسمیرنف یک‌نمونه‌ای و دونمونه‌ای، آزمون علامت ویلکاکسون، آزمون کروسکال–والیس و ضرایب همبستگی رتبه‌ای مانند اسپیرمن، گاما، انواع تاو کندال و ضریب دی سامرز. فصل چهارم کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی به آزمون‌های رابطه و تفاوت برای متغیرهای فاصله‌ای و نسبی اختصاص یافته است و مفاهیمی مانند همبستگی پیرسون، نمودار پراکنش، ضریب تعیین، رگرسیون خطی ساده و آزمون معناداری آن، توزیع t، آزمون تفاوت میانگین‌های دو گروه مستقل و همبسته، آزمون میانگین یک گروه، تحلیل واریانس یک‌طرفه، آزمون‌های تعقیبی و ضرایب اتا و مجذور امگا را دربرمی‌گیرد. در سراسر کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی ساختار فصل‌ها با هدف‌های کلی و هدف‌های یادگیری آغاز می‌شود و با خلاصه‌ی فصل و خودآزمایی چهارگزینه‌ای و تشریحی پایان می‌یابد تا متن برای مطالعه‌ی خودآموز و سنجش پیشرفت مناسب باشد.

خلاصه کتاب کاربرد آمار در جامعه شناسی

کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی بر این ایده استوار است که داده‌های اجتماعی با ماهیت کیفی و غیرعددی، برای ورود به فرایند تحلیل، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی نیازمند تبدیل‌شدن به صورت‌های کمّی و قابل سنجش هستند. نویسندگان ابتدا دو کارکرد اصلی آمار یعنی توصیف و استنباط را توضیح داده‌اند و نشان داده‌اند که چگونه می‌توان از طریق جداول توزیع فراوانی، نمودارها و شاخص‌هایی مانند میانگین، میانه، نما، واریانس و انحراف معیار تصویری فشرده و قابل فهم از داده‌های حجیم به دست آورد. در ادامه‌ی کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی منطق آزمون فرضیه، انواع خطاها، سطح معناداری و توزیع نرمال معرفی شده است و سپس آزمون‌های آماری متناسب با سطوح مختلف اندازه‌گیری (اسمی، ترتیبی، فاصله‌ای و نسبی) دسته‌بندی شده است. برای هر گروه از آزمون‌ها، پیش‌فرض‌ها، شیوه‌ی محاسبه، تفسیر نتایج و ارتباط آن‌ها با پرسش‌های رایج در پژوهش‌های جامعه‌شناختی توضیح داده شده است. متن کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی با مثال‌ها و تمرین‌هایی که از موقعیت‌های واقعی علوم اجتماعی گرفته شده‌اند، خواننده را از شناخت مفاهیم پایه به سمت به‌کارگیری آزمون‌های آماری در تحلیل داده‌های پژوهشی هدایت کرده است.

چرا باید کتاب کاربرد آمار در جامعه شناسی را بخوانیم؟

کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی پلی میان مفاهیم نظری آمار و مسائل عینی پژوهش در علوم اجتماعی ساخته است. این اثر به‌جای توقف در فرمول‌ها، منطق انتخاب آزمون مناسب برای هر نوع متغیر و طرح پژوهشی را روشن کرده است و با هدف‌های یادگیری مشخص، مثال‌های مرتبط با جامعه‌شناسی و خودآزمایی‌های فصل‌به‌فصل، امکان مطالعه‌ی خودآموز و تقویت مهارت تحلیل داده‌های کمّی را فراهم کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب کاربرد آمار در جامعه‌شناسی به دانشجویان جامعه‌شناسی و دیگر رشته‌های علوم اجتماعی، پژوهشگران کم‌تجربه در تحلیل آماری، و کسانی که درگیر درس‌های آمار توصیفی، آمار در علوم اجتماعی یا روش تحقیق کمّی هستند پیشنهاد می‌شود؛ به‌ویژه افرادی که می‌خواهند آزمون‌های آماری را در قالب مثال‌های اجتماعی بیاموزند و تمرین کنند.