کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم)

کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم) نوشته علی دوانی روایتی مستند از واپسین ماه‌ها و روزهای منتهی به پیروزی انقلاب اسلامی است که انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی آن را منتشر کرده است. این دو جلد بر پایه‌ی اعلامیه‌ها، پیام‌ها، گزارش‌های مطبوعاتی، مشاهدات نویسنده و اسناد گردآوری‌شده در طرح «تدوین تاریخ انقلاب اسلامی» شکل گرفته است. تمرکز اصلی بر نقش روحانیت، به‌ویژه امام خمینی و مراجع و روحانیون مبارز، در حوادث سال ۱۳۵۷ و ماه‌های پایانی رژیم پهلوی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم)

کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم) ادامه‌ی مجموعه‌ای است که علی دوانی برای ثبت تاریخ نهضت اسلامی امام خمینی و نقش روحانیت در تحولات سیاسی معاصر نوشته است. در مقدمه‌ی این مجلدات توضیح داده شده که این اثر بخشی از طرح «تدوین تاریخ انقلاب اسلامی» در مرکز اسناد انقلاب اسلامی است و بر پایه‌ی اعلامیه‌ها، پیام‌ها، روزنامه‌ها و مشاهدات مستقیم نویسنده تنظیم شده است.

کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم) در جلد نهم از محرم ۱۳۹۹ قمری و محرم ۱۳۵۷ شمسی آغاز می‌شود؛ زمانی که «ماه پیروزی خون بر شمشیر» نام گرفته و راه‌پیمایی‌های تاسوعا و عاشورا، فریادهای «الله‌اکبر» بر بام‌ها و کشتارهای حکومت نظامی ازهاری در تهران و شهرهای دیگر روایت شده است. در این جلد، متن کامل پیام‌ها و اعلامیه‌های امام خمینی، آیت‌الله طالقانی، مراجع قم و روحانیون شهرهای مختلف، همراه با گزارش‌های روزنامه‌هایی مانند اطلاعات و کیهان و توضیحات تکمیلی نویسنده آمده است.

کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم) در جلد دهم به روزشمار بازگشت امام خمینی به ایران، تحصن روحانیون در دانشگاه تهران، تشکیل شورای انقلاب، تعیین دولت موقت، راه‌پیمایی‌های پشتیبانی از دولت بازرگان، درگیری‌های مسلحانه‌ی روزهای ۱۹ تا ۲۲ بهمن، سقوط پادگان‌ها، شکل‌گیری سپاه پاسداران، برگزاری رفراندوم جمهوری اسلامی و «اولین بهار آزادی» می‌پردازد. ساختار این دو جلد ترکیبی از فصل‌های تحلیلی، روزشمار وقایع، متن اعلامیه‌ها، قطعنامه‌ها، تلگراف‌ها و گزارش‌های مطبوعاتی است که به‌ترتیب زمانی تنظیم شده و تصویری فشرده از مرحله‌ی نهایی نهضت روحانیون ارائه کرده است.

خلاصه کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم)

مقدمه‌ی کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم) توضیح می‌دهد که شعله‌ی تازه‌ی نهضت اسلامی پس از درگذشت سید مصطفی خمینی و انتشار مقاله‌ی موهن علیه امام خمینی برافروخته شد و در سال ۱۳۵۷ به مرحله‌ی سرنوشت‌ساز خود رسید. نویسنده نشان داده است که چگونه امام خمینی از تبعید در عراق و سپس پاریس با صدور پیام‌ها و اعلامیه‌های پی‌درپی، اقشار مختلف مردم را خطاب قرار داد و تظاهرات مذهبی، مجالس عزاداری و مناسبت‌هایی چون محرم، تاسوعا، عاشورا و اربعین را به میدان بسیج عمومی علیه رژیم پهلوی تبدیل کرد.

کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم) در ادامه، با نقل مستقیم اعلامیه‌ها، پیام‌ها و گزارش‌های روزنامه‌ها، صحنه‌هایی مانند فریادهای شبانه‌ی «الله‌اکبر» بر بام‌ها، کشتارهای محرم خونین، راه‌پیمایی‌های میلیونی تاسوعا و عاشورا، تحصن روحانیون، بازگشت امام خمینی، سخنرانی بهشت زهرا، نبردهای مسلحانه‌ی تهران، سقوط پادگان‌ها، تشکیل نهادهای انقلابی و رفراندوم جمهوری اسلامی را کنار هم می‌نشاند تا نشان دهد نهضت روحانیون چگونه به پیروزی انقلاب اسلامی انجامید.

چرا باید کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم) را بخوانیم؟

این دو جلد تصویری نزدیک به متن حوادث از ماه‌های پایانی رژیم پهلوی ارائه کرده است؛ تصویری که بر پایه‌ی اعلامیه‌ها، پیام‌ها، گزارش‌های مطبوعاتی و مشاهدات یک روحانی فعال در متن وقایع شکل گرفته است. مطالعه‌ی کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم) امکان دنبال‌کردن روزبه‌روز روند اوج‌گیری اعتراضات مذهبی، نقش روحانیت و چگونگی پیوند آیین‌های دینی با حرکت سیاسی را فراهم می‌کند.

خواندن کتاب نهضت روحانیون ایران (جلد نهم و دهم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این اثر به پژوهشگران و دانشجویان تاریخ و علوم سیاسی، علاقه‌مندان به مطالعه‌ی ریشه‌ها و روند پیروزی انقلاب اسلامی و کسانی پیشنهاد می‌شود که به نقش روحانیت و نهادهای دینی در تحولات سیاسی معاصر ایران علاقه‌مند هستند. همچنین به خوانندگانی که به دنبال منابع مستند مبتنی بر اسناد و اعلامیه‌ها هستند توصیه می‌شود.

درباره علی دوانی

علی دوانی (رجبی) در سال ۱۳۰۸ هجری شمسی در روستای دوان از توابع کازرون در استان فارس متولد شد. دوران کودکی و نوجوانی خود را در زادگاهش و سپس آبادان گذراند و در آن‌جا در مدرسه‌ی فنی شرکت نفت در رشته‌ی مکانیک مشغول به تحصیل شد. در حدود سال ۱۳۲۲ برای تحصیل علوم دینی عازم حوزه‌ی علمیه‌ی نجف اشرف شد و حدود پنج سال در محضر استادانی چون آیت‌الله مدنی و شیخ علی کاشانی به فراگیری دروس حوزوی پرداخت. در سال ۱۳۲۷ به دلیل کسالت به ایران بازگشت و پس از ازدواج با دختر آیت‌الله احمد آل آقا نهاوندی (از نوادگان وحید بهبهانی)، در قم ساکن شد و تحصیلات خود را در محضر بزرگانی چون آیت‌الله بروجردی، امام خمینی و علامه طباطبایی ادامه داد.

دوانی از اوایل دهه‌ی ۱۳۳۰ به نگارش مقالات دینی در مطبوعات پرداخت و نخستین کتاب خود را با عنوان «شرح زندگانی جلال‌الدین دوانی» در سال ۱۳۳۴ منتشر ساخت. او در کنار تألیف، در عرصه‌ی منبر و تبلیغ دینی نیز فعال بود و در شهرهای مختلف ایران و کشورهایی مانند کویت سخنرانی می‌کرد. دوانی در تأسیس مجله‌ی «درس‌هایی از مکتب اسلام» در قم با همکاری افرادی چون آیت‌الله مکارم شیرازی و آیت‌الله سبحانی نقش داشت و در دانشگاه‌های مختلف از جمله دانشکده‌ی الهیات تهران به تدریس تاریخ اسلام و سیره‌ی معصومین اشتغال داشت. فعالیت‌های تبلیغی و انتقادی او علیه رژیم پهلوی باعث شد ساواک او را ممنوع‌المنبر و ممنوع‌الخروج کند.

علی دوانی بیش از ۷۰ جلد کتاب در حوزه‌ی تألیف، ترجمه و تصحیح از خود به یادگار گذاشت. معروف‌ترین آثار او عبارتند از «مهدی موعود» (ترجمه جلد سیزدهم بحارالانوار)، «مفاخر اسلام» در چندین جلد و «نهضت روحانیون ایران» که از منابع مهم تاریخ معاصر به شمار می‌رود. او در ۱۸ دی ماه ۱۳۸۵ (شامگاه عید غدیر) در سن ۷۷ سالگی درگذشت و پیکرش در حرم حضرت معصومه در قم به خاک سپرده شد.