کتاب توسعه گرایی (بعد نرم)

کتاب توسعه‌گرایی (بعد نرم) نوشته‌ی عیسی کاکویی دینکی با ویراستاری علمی مهرناز نصریه را نشر آفاق پویا منتشر کرده است. این کتاب به‌عنوان یکی از مجلدات مجموعه‌ی گنجینه مفهوم و محتوا به مفاهیم پایه و میان‌رشته‌ای مرتبط با توسعه، از توسعه‌یافتگی و توسعه‌نیافتگی تا فرهنگ توسعه و نقش نخبگان می‌پردازد. نویسنده با گردآوری و تنظیم بسته‌های محتوایی مختلف، تصویری کلی از ابعاد نرم توسعه مانند تفکر توسعه‌محور، تمرکزگرایی و تمرکززدایی، الگوهای رفتاری توسعه و فرهنگ توسعه ارائه کرده است. متن کتاب بیشتر بر تبیین مفاهیم، دسته‌بندی رویکردها و نشان‌دادن پیوند میان اقتصاد، سیاست، فرهنگ و اجتماع در فرایند توسعه تمرکز دارد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب توسعه گرایی (بعد نرم)

کتاب توسعه‌گرایی (بعد نرم) اثری مفهومی و تحلیلی درباره جنبه‌هایی از توسعه است که کمتر در قالب شاخص‌های صرفاً اقتصادی دیده می‌شوند. عیسی کاکویی دینکی در این کتاب با تکیه‌بر بسته‌های محتوایی گردآوری‌شده در موسسه تبیین آفاق پویا، تلاش کرده است تصویری نسبتاً منظم از «بعد نرم» توسعه ارائه کند؛ بعدی که به تفکر، فرهنگ، ساختارهای نهادی، شیوه حکمرانی و الگوهای رفتاری جامعه مربوط است. در کتاب توسعه‌گرایی (بعد نرم) ابتدا مفهوم توسعه، توسعه‌یافتگی و توسعه‌نیافتگی توضیح داده شده و تفاوت رشد و توسعه، عوامل درونی و بیرونی توسعه‌نیافتگی، گذار به توسعه‌یافتگی و نقش جمعیت، منابع طبیعی، سرمایه، تکنولوژی و مدیریت بررسی شده است. سپس در فصل تفکر توسعه‌محور، تعاریف تفکر و توسعه، انواع رویکردهای توسعه (درون‌زا، برون‌زا، موزون، ناموزون، از بالا، از پایین، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و انسانی) و عناصر کلیدی مانند عقلانیت، عدالت، معنویت، نظام سیاسی، نقش نخبگان و اعتمادبه‌نفس جمعی تشریح شده است. کتاب توسعه‌گرایی (بعد نرم) در فصل‌های بعدی به تمرکزگرایی و تمرکززدایی اداری، سیاسی، سازمانی و فضایی می‌پردازد و شاخص‌ها، پیامدها، سطوح و راهبردهای تمرکززدایی را توضیح می‌دهد. سپس الگوهای رفتاری توسعه در جوامع در حال توسعه، معیارهای ارزشی الگو، جایگاه دولت در اقتصاد، نقش مردم، مسئله انتقال ثروت، تغییر الگوی مالی دولت و درونی‌کردن فعالیت‌های اقتصادی طرح شده است. در فصل فرهنگ توسعه نیز تعریف فرهنگ، ویژگی‌ها و شاخص‌های فرهنگ توسعه و نسبت فرهنگ با اهداف انسانی و معنایی توسعه بررسی شده است. ساختار کتاب فصل‌بندی روشن دارد و هر فصل با تعاریف آغاز و با جمع‌بندی و نتیجه‌گیری کوتاه پایان می‌یابد.

خلاصه کتاب توسعه گرایی (بعد نرم)

کتاب توسعه‌گرایی (بعد نرم) بر این ایده استوار است که توسعه فقط با پروژه‌های فیزیکی و رشد تولید سنجیده نمی‌شود و پیش از هر چیز به پیش‌نیازهای فکری، فرهنگی و مدیریتی نیاز دارد. نویسنده ابتدا توسعه را در ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی تعریف می‌کند و تفاوت آن را با رشد کمی نشان می‌دهد. سپس عوامل توسعه‌نیافتگی و مسیر گذار به توسعه‌یافتگی را با تأکید بر نقش انسان، ساختارهای عقلانی و عدالت‌محور توضیح داده است. در ادامه، کتاب به تفکر توسعه‌محور، انواع الگوهای توسعه (درون‌زا، برون‌زا، موزون، ناموزون، از بالا و از پایین) و ضرورت توجه هم‌زمان به عدالت، استقلال، بومی‌بودن الگو و مشارکت مردم می‌پردازد. بحث تمرکزگرایی و تمرکززدایی، جایگاه دولت، نقش نخبگان، اهمیت فرهنگ توسعه، و پیوند میان ارزش‌ها، ساختارها و رفتارهای اجتماعی در شکل‌گیری توسعه پایدار از دیگر محورهای اصلی کتاب است.

چرا باید کتاب توسعه گرایی (بعد نرم) را بخوانیم؟

این کتاب تصویری فشرده از مفاهیم کلیدی توسعه در حوزه‌های اقتصاد، سیاست، فرهنگ و اجتماع ارائه می‌دهد و نشان می‌دهد «بعد نرم» چگونه می‌تواند پیش‌نیاز یا مانع توسعه باشد. خواننده با تعاریف، دسته‌بندی‌ها و تمایزهای مهمی مانند توسعه/رشد، تمرکز/تمرکززدایی، توسعه درون‌زا/برون‌زا و نقش فرهنگ و نخبگان در توسعه آشنا می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان رشته‌های علوم سیاسی، جامعه‌شناسی، مدیریت و برنامه‌ریزی توسعه پیشنهاد می‌شود. همچنین به مدیران، فعالان فرهنگی و پژوهشگرانی توصیه می‌شود که به‌دنبال درک مفهومی و مقدماتی از ابعاد نرم توسعه و نسبت فرهنگ، سیاست و اقتصاد در فرایند توسعه هستند.