کتاب بررسی تطبیقی جایگاه شاهد در قانون آیین دادرسی کیفری ایرانی و نظام حقوقی کامن لا

کتاب بررسی تطبیقی جایگاه شاهد در قانون آیین دادرسی کیفری ایران و نظام حقوقی کامن لا نوشته‌ی سیدسجاد حسینیان به مقایسه‌ی دقیق نهاد شهادت در دو منظومه‌ی حقوقی متفاوت می‌پردازد. نویسنده در این اثر جایگاه شاهد، شرایط و حقوق او را در قانون آیین دادرسی کیفری ایران و نظام‌های کامن لا مانند انگلستان و آمریکا بررسی کرده است. انتشارات پرپروک آن را منتشر کرده است. ساختار کتاب بر مبنای مباحث نظری، تحلیل مواد قانونی و تطبیق با اسناد و رویه‌های بین‌المللی تنظیم شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بررسی تطبیقی جایگاه شاهد در قانون آیین دادرسی کیفری ایرانی و نظام حقوقی کامن لا

کتاب بررسی تطبیقی جایگاه شاهد در قانون آیین دادرسی کیفری ایران و نظام حقوقی کامن لا با طرح این پرسش آغاز می‌شود که شاهد در فرایند کیفری چه جایگاهی دارد و نظام‌های مختلف حقوقی چگونه از او حمایت می‌کنند. نویسنده با تکیه‌بر قانون آیین دادرسی کیفری ایران، قانون مجازات اسلامی، آیین‌نامه‌ی حمایت از شهود و مطلعان و نیز اسناد و رویه‌های نظام کامن لا به‌ویژه در انگلستان، تلاش کرده است تصویری منسجم از وضعیت شهود ارائه کند. در فصل اول کتاب بررسی تطبیقی جایگاه شاهد در قانون آیین دادرسی کیفری ایران و نظام حقوقی کامن لا به کلیات اختصاص یافته است: تعریف شهادت در لغت، فقه و حقوق، اهمیت شهادت برای عدالت و برای اصحاب دعوا، مفهوم شاهد و اقسام آن (شاهد ـ مخبر، شاهد ـ بزه‌دیده، شاهد ـ بزهکار، شاهد ـ مطلع) و سپس شرایط و اعتبار شاهد در حقوق ایران و کامن لا. در این بخش به تفصیل درباره‌ی بلوغ، عقل، ایمان، عدالت، طهارت مولد، متکدی و ولگرد نبودن، ذینفع‌نبودن و وضعیت‌های خاص مانند شهادت زنان، لال، کر، کور و خنثی بحث شده است. در ادامه‌ی کتاب بررسی تطبیقی جایگاه شاهد در قانون آیین دادرسی کیفری ایران و نظام حقوقی کامن لا توان اثباتی شهادت و نسبت آن با نظام مکتوب و سند، تعارض سند و شهادت، و دیدگاه حقوقدانان ایرانی و شورای نگهبان درباره‌ی مواد قانون مدنی بررسی شده است. فصل دوم به حقوق و حمایت‌های شهود در دو نظام می‌پردازد: حقوق شاهد پیش از محاکمه، در جریان محاکمه، حق سکوت، منع اجبار به سوگند، جبران ضرر و زیان، حمایت‌های جسمانی، مالی و روانی، مخفی‌ماندن هویت، تدابیر حفاظتی و تسهیلات ویژه برای شهود آسیب‌پذیر. در پایان نیز نقاط اشتراک و افتراق ایران و کامن لا جمع‌بندی شده است.

خلاصه کتاب بررسی تطبیقی جایگاه شاهد در قانون آیین دادرسی کیفری ایرانی و نظام حقوقی کامن لا

این کتاب جایگاه شاهد را به‌عنوان «پاسبان عدالت کیفری» محور قرار داده و نشان داده است که بدون امنیت و حمایت از شاهد، کشف حقیقت و مبارزه با جرایم سازمان‌یافته و خشونت‌بار با اختلال جدی روبه‌رو می‌شود. نویسنده ابتدا مفهوم شهادت و شاهد را در قرآن، فقه امامیه و حقوق موضوعه ایران توضیح می‌دهد و سپس شرایط قانونی شاهد را با معیارهای نظام کامن لا مقایسه می‌کند. در بخش بعدی کتاب بررسی تطبیقی جایگاه شاهد در قانون آیین دادرسی کیفری ایران و نظام حقوقی کامن لا به توان اثباتی شهادت، نسبت آن با اسناد رسمی و تحولات قانون مدنی پرداخته است. سپس حقوق شهود در مراحل مختلف دادرسی، از احضار و تحقیق تا ادای شهادت در دادگاه، و نیز سازوکارهای حمایتی مانند مخفی‌کردن هویت، حمایت مالی و روانی و منشور شهود در انگلستان تحلیل شده است. در نهایت، نویسنده با مقایسه‌ی دو نظام، خلأها و ظرفیت‌های حقوق ایران را در زمینه‌ی حمایت از شهود برجسته کرده است.

چرا باید کتاب بررسی تطبیقی جایگاه شاهد در قانون آیین دادرسی کیفری ایرانی و نظام حقوقی کامن لا را بخوانیم؟

این کتاب تصویری جزئی‌نگر از نهاد شهادت در حقوق ایران و کامن لا ارائه کرده است و نشان می‌دهد چگونه قواعد ظاهراً پراکنده درباره‌ی شهود به امنیت، کشف حقیقت و تعادل میان حقوق متهم و حمایت از شاهد پیوند می‌خورند. مطالعه‌ی آن برای فهم عمیق‌تر ادله‌ی اثبات، تعارض سند و شهادت و سیاست‌های حمایتی از شهود در پرونده‌های کیفری سودمند است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران حقوق کیفری و آیین دادرسی کیفری، وکلا، قضات، کارآموزان وکالت و دادیاری و نیز کسانی که در حوزه‌ی سیاست‌گذاری کیفری و حمایت از شهود و بزه‌دیدگان فعالیت می‌کنند پیشنهاد می‌شود.