کتاب از مشت تا مسلسل

کتاب از مشت تا مسلسل نوشته‌ی کاوه باسمنجی روایتی تحلیلی و روشمند از یک قرن جنبش‌های مسلحانه در نقاط مختلف جهان است. نشر بایگانی آن را منتشر کرده است. نویسنده در این کتاب با تکیه بر منابع عمدتاً انگلیسی‌زبان، تاریخچه و منطق کنش گروه‌هایی را بررسی کرده که از مبارزه‌ی مسلحانه برای تغییر وضع موجود استفاده کرده‌اند. از ارتش جمهوری‌خواه ایرلند و ایوکا در قبرس تا القاعده، طالبان، داعش، ببرهای تامیل، بریگاد سرخ، بادر-ماینهوف، فدائیان اسلام و گروه‌های دیگر در اروپا، خاورمیانه، آفریقا، آسیا و آمریکا، در فصل‌های جداگانه معرفی شده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب از مشت تا مسلسل

کتاب از مشت تا مسلسل با پیش‌گفتاری مفصل آغاز می‌شود که در آن کاوه باسمنجی مفهوم تروریسم، تاریخچه‌ی واژه، اختلاف‌نظرها بر سر تعریف آن و نسبتش با جنگ‌های استقلال‌طلبانه، مبارزه‌ی عقیدتی و ستیز طبقاتی را بررسی کرده است. نویسنده با ارجاع به متفکرانی مانند بروس هافمن، والتر لاکوئر، الکس اشمید و کارستن باکستت نشان داده است که چرا رسیدن به یک تعریف واحد از تروریسم دشوار است و چگونه بار سیاسی و احساسی این اصطلاح، آن را به ابزاری برای برچسب‌زدن بدل کرده است. کتاب از مشت تا مسلسل در ادامه در قالب فصل‌های متعدد به سراغ نمونه‌های مشخص جنبش‌های مسلحانه در یکصد و بیست سال گذشته رفته است. فهرست کتاب نشان می‌دهد که هر فصل به یک گروه، رهبر یا جنبش اختصاص دارد: از ارتش جمهوری‌خواه ایرلند، ایوکا، اوآاس، اتا، بادر-ماینهوف، بریگاد سرخ، هاگانا و ایرگون، ناصر و اخوان‌المسلمین، فدائیان اسلام، الفتح و جبهه خلق، سپتامبر سیاه و حماس، معمر قذافی، طالبان، القاعده، ارتش مهدی، داعش، چه‌گوارا، فیدل کاسترو، کوکلوکس کلان، اس‌ال‌ای، هواشناسان، تیموتی مک‌وی، ببرهای تامیل، جدایی‌خواهان ملوکی، فرقه آئوم، مائومائو، جنگ‌سالاران سومالی و دیگران. کتاب از مشت تا مسلسل در هر فصل ضمن روایت تاریخی، به زمینه‌های سیاسی و اجتماعی، اهداف اعلام‌شده، شیوه‌های عمل، نسبت با قدرت‌های جهانی و سرنوشت هر جنبش پرداخته است. نویسنده در پیش‌گفتار توضیح داده است که متن اصلی در اوایل دهه‌ی ۱۳۹۰ نوشته و بعدتر با رویدادهایی مانند ظهور داعش و بازگشت طالبان روزآمد شده است. در بخشی کوتاه نیز به تجربه‌ی ایران و نقش گروه‌هایی مانند فدائیان اسلام در واردکردن ترور سیاسی به عرصه‌ی سیاست معاصر ایران اشاره شده است.

خلاصه کتاب از مشت تا مسلسل

کتاب از مشت تا مسلسل ابتدا با طرح این پرسش پیش می‌رود که چه زمانی خشونت سیاسی «مبارزه‌ی رهایی‌بخش» نامیده می‌شود و چه زمانی «تروریسم». نویسنده با مرور تاریخچه‌ی واژه‌ی ترور از روم باستان و انقلاب فرانسه تا تعاریف سازمان ملل، نشان داده است که چگونه کشتن عمدی غیرنظامیان به نقطه‌ی کانونی بحث بدل شده است. سپس به این می‌پردازد که چرا گروه‌های مسلح، خشونت را تنها راه تغییر می‌بینند و چگونه حملات‌شان بیش از آنکه نظامی باشد، «نمایشی» برای ایجاد وحشت و ارسال پیام است. در ادامه‌ی کتاب از مشت تا مسلسل، هر فصل نمونه‌ای عینی از این منطق را در عمل نشان می‌دهد: از جنگ‌های استقلال‌طلبانه و چریکی علیه استعمار تا جنبش‌های ایدئولوژیک چپ، ملی‌گرایانه، مذهبی و فرقه‌ای. نویسنده در پایان پیش‌گفتار تأکید کرده است که با وجود سوگیری منابع غربی، خواننده می‌تواند فرازونشیب مبارزه‌ی مسلحانه را در چشم‌اندازی تاریخی ببیند و خود درباره‌ی مرز میان مقاومت، شورش و تروریسم داوری کند.

چرا باید کتاب از مشت تا مسلسل را بخوانیم؟

کتاب از مشت تا مسلسل تصویری فشرده اما گسترده از یک قرن خشونت سیاسی سازمان‌یافته ارائه کرده است و نشان می‌دهد چگونه جنبش‌های مسلحانه در زمینه‌های بسیار متفاوت، از ایرلند و قبرس تا خاورمیانه و آفریقا، شکل گرفته‌اند. خواننده با مقایسه‌ی این نمونه‌ها می‌تواند منطق مشترک، تفاوت‌ها، بن‌بست‌ها و پیامدهای انسانی و سیاسی چنین مبارزاتی را بهتر درک کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب از مشت تا مسلسل به کسانی پیشنهاد می‌شود که به تاریخ سیاسی معاصر، جنبش‌های استقلال‌طلب، مطالعات امنیتی، روابط بین‌الملل و نیز ریشه‌های تروریسم و خشونت ایدئولوژیک علاقه دارند. دانشجویان علوم سیاسی و تاریخ و کسانی که می‌خواهند تصویر کلی‌تری از نقش خشونت در سیاست قرن اخیر ببینند، مخاطبان اصلی آن کتاب هستند.