کتاب میهن پرست

کتاب میهن پرست نوشته‌ی الکسی ناوالنی روایتی شخصی از زندگی، مبارزه سیاسی و تجربه‌ی مسمومیت و زندان او در روسیه است. محسن ابراهیمی این اثر را به فارسی ترجمه کرده و نشر سنجاق آن را منتشر کرده است. متن کتاب از پرواز مرگبار تومسک–مسکو و کمای طولانی نویسنده آغاز می‌شود و سپس به گذشته، کودکی، شکل‌گیری نگاه سیاسی و سال‌های فعالیت او علیه فساد در روسیه برمی‌گردد. روایت، ترکیبی از خاطره، تحلیل سیاسی، توصیف زندگی روزمره و بازسازی جزئیات یک پرونده‌ی مسمومیت با عامل اعصاب است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب میهن پرست

کتاب میهن پرست با صحنه‌ای تکان‌دهنده در توالت یک هواپیما آغاز می‌شود؛ جایی که الکسی ناوالنی در میانه‌ی پرواز تومسک به مسکو ناگهان دچار علائم مسمومیت با عامل اعصاب می‌شود و قدم‌به‌قدم فروپاشی بدن و ذهن خود را توصیف کرده است. این کتاب در بخش اول، تجربه‌ی نزدیک‌شدن به مرگ، کما، توهم‌ها، بازگشت تدریجی به هوشیاری، توان‌بخشی طاقت‌فرسا و نقش همسرش یولیا و تیم پزشکی را با جزئیاتی بسیار عینی و گاه طنزآمیز روایت کرده است. در همین فصل‌ها، ناوالنی هم‌زمان نگران سرنوشت تحقیقات انتخاباتی‌اش در سیبری و نتایج رأی‌گیری در تومسک و نووسیبیرسک است. کتاب میهن پرست در بخش دوم با عنوان «شکل‌گیری» به کودکی و نوجوانی نویسنده برمی‌گردد؛ از شهرک نظامی نزدیک اوبنینسک و خاطره‌ی عبور از پست‌های آلوده به تشعشع پس از فاجعه‌ی چرنوبیل تا تابستان‌های روستای زالسیه در اوکراین، غسل تعمید پنهانی، زندگی در خانواده‌ای نظامی و تجربه‌ی مستقیم دروغ‌های سیستماتیک دولت شوروی. ناوالنی در این بخش نشان داده است که چگونه ترکیب فاجعه‌ی هسته‌ای، پنهان‌کاری مقامات، پراکندگی خانواده و فروپاشی تدریجی نظم شوروی، نگاه او به قدرت، حقیقت و مسئولیت شهروندی را شکل داده است. کتاب میهن پرست در ادامه‌ی همین مسیر، از شبکه‌ی مبارزه با فساد، افشاگری‌های یوتیوبی، سرکوب، پرونده‌های ساختگی و بازداشت‌ها سخن گفته است و تصویری از سازوکار یک رژیم استبدادی معاصر ارائه کرده است.

خلاصه کتاب میهن پرست

کتاب میهن پرست روایت اول‌شخص الکسی ناوالنی از مسیر شخصی و سیاسی‌اش است؛ از کودکی در سایه‌ی چرنوبیل و دروغ‌های رسمی تا تبدیل‌شدن به چهره‌ی اصلی مبارزه با فساد در روسیه. او در فصل‌های آغازین، مسمومیت با نووی‌چوک در پرواز تومسک–مسکو، کما، توهم‌ها، توان‌بخشی و بازگشت تدریجی توان گفتار و حرکت را با جزئیات جسمی و ذهنی بازسازی کرده است. سپس به گذشته برمی‌گردد و نشان می‌دهد چگونه تجربه‌ی زندگی در شهرک‌های نظامی، دیدن پیامدهای فاجعه‌ی هسته‌ای بر خانواده‌ی اوکراینی‌اش و مواجهه با تبلیغات و پنهان‌کاری حکومت، حساسیتش نسبت به دروغ و فساد را ساخته است. در ادامه، ساخت شبکه‌ی سراسری دفاتر، افشاگری‌های ویدیویی درباره‌ی ثروت مقامات، راهبرد «خشمگین‌کردن مردم» برای مشارکت انتخاباتی و واکنش خشن دستگاه امنیتی، به‌عنوان زمینه‌ی سیاسی مسمومیت او ترسیم شده است.

چرا باید کتاب میهن پرست را بخوانیم؟

کتاب میهن پرست تصویری از درون یک نظام استبدادی معاصر ارائه کرده است؛ از سطح زندگی روزمره و شوخی‌های فرودگاهی تا سطح تصمیم‌های امنیتی و مسمومیت با عامل اعصاب. خواننده با جزئیات انسانی کما، توان‌بخشی و ترس از ناتوانی آشنا می‌شود و هم‌زمان می‌بیند چگونه یک شبکه‌ی ضدفساد در روسیه شکل گرفته و عمل کرده است. ترکیب خاطره‌ی شخصی، تحلیل سیاسی و لحظات عاطفی، متن را چندلایه و قابل‌تأمل کرده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب میهن پرست به کسانی پیشنهاد می‌شود که به سیاست روسیه، جنبش‌های اعتراضی، فساد ساختاری و تجربه‌ی زیسته‌ی مخالفان سیاسی علاقه‌مندند. همچنین برای دانشجویان علوم سیاسی، مطالعات امنیتی و کسانی که به روایت‌های شخصی از کما، توان‌بخشی و مواجهه‌ی فرد با دستگاه سرکوب توجه دارند، متن مناسبی است.

بخشی از کتاب میهن پرست

«در زندگی روزمره، ممکن است اتفاقات بدی برای آدم بیفتد. شاید توسط یک ببر بلعیده شوید. شاید عضوی از قبیله‌ای متخاصم، نیزه‌ای در پشت‌تان فرو کند. شاید هنگام نمایش مهارت‌های آشپزی برای شریک زندگی‌تان، به‌طور اتفاقی انگشت‌تان را قطع کنید؛ یا حین استفادهٔ بی‌احتیاط از اره‌برقی در گاراژ، پای‌تان را از دست بدهید. شاید آجری روی سرتان بیفتد یا از پنجره سقوط کنید و البته، همیشه خطر حمله‌های قلبی و دیگر فجایع روزمره هست. تأسف‌بار، اما نه غیرمنتظره. امیدوارم تنها تعداد اندکی از خوانندگانم تا کنون نیزه‌ای به پشت‌شان خورده باشد یا از پنجره سقوط کرده باشند، اما تصور این‌گونه رخدادها برای همه ممکن است. تجربه‌های زیسته و مشاهدهٔ اطراف، چنین سناریوهایی را در ذهن‌مان ملموس می‌کند. یا دست‌کم، من پیش از آن‌که سوار آن هواپیما شوم، این‌گونه فکر می‌کردم. *** با احترام به سنت داستان‌های کارآگاهی، تلاش می‌کنم تمام آن‌چه در آن روز رخ داد را با بیشترین دقت بازگو کنم؛ چرا که طبق قاعدهٔ دیرینهٔ این ژانر، حتی کوچک‌ترین جزئیات ممکن است کلید حل معما را در خود داشته باشد. تاریخ، بیستم اوت سال ۲۰۲۰ است. من در اتاق هتل خود در تومسک هستم. ساعت زنگ‌دار در ساعت ۵:۳۰ صبح به صدا درمی‌آید. بدون زحمت بیدار می‌شوم و به سمت حمام می‌روم. دوش می‌گیرم. اصلاح نمی‌کنم. دندان‌هایم را مسواک می‌زنم. مام رول خالی شده است. پلاستیک خشک آن را به زیر بغل‌هایم می‌کشم و سپس آن را در سبد زباله می‌اندازم، همان‌جایی که چند ساعت بعد، همکارانم هنگام جست‌وجوی اتاق، پیدایش خواهند کرد. با بزرگ‌ترین حوله حمام خود را می‌پوشانم و به اتاق خواب برمی‌گردم و به این فکر می‌کنم که چه لباسی بپوشم.»