کتاب درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار

کتاب درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار (Cognitive-Behavioral Therapy for Anxious Children) نوشته فیلیپ کندال و کریستینا هتکه، یک راهنمای درمانگر برای اجرای برنامه‌ای ۱۶ جلسه‌ای است که به درمان اضطراب کودکان و نوجوانان می‌پردازد. تمرکز اصلی اثر بر آموزش تشخیص نشانه‌های بدنی اضطراب، شناسایی فکرهای اضطراب‌زا، تمرین آرمیدگی و مواجهه‌ی تدریجی با موقعیت‌های تنش‌زا است. این راهنما را انتشارات ارجمند با ترجمه زهرا شهریور و فیروزه ضرغامی منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار

کتاب درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار نوشته‌ی فیلیپ کندال و کریستینا هتکه، راهنمایی تخصصی برای درمانگرانی است که با کودکان و نوجوانان مضطرب کار می‌کنند. متن، برنامه‌ای را معرفی می‌کند که به‌ طور مشخص برای اختلال اضطراب فراگیر، اضطراب اجتماعی و اضطراب جدایی طراحی شده و بر پیوند میان نشانه‌های بدنی، فکرهای اضطراب‌زا و رفتارهای اجتنابی تمرکز دارد. کندال و هتکه فقط به معرفی چند تکنیک پراکنده بسنده نکرده‌اند، بلکه یک مسیر درمانی روشن را پیش می‌برند که از آشنایی و اعتمادسازی آغاز می‌شود و به تمرین مهارت‌ها در موقعیت‌های واقعی می‌رسد.

کتاب در سه بخش تنظیم شده است: بخش اول طرح کلی برنامه و شیوه‌ی اجرای آن را توضیح می‌دهد و همزمان بر انعطاف‌پذیری بالینی درمانگر پافشاری می‌کند. بخش دوم، هسته‌ی اصلی اثر است و جزئیات جلسات را یکی‌یکی شرح می‌دهد؛ از برقراری ارتباط و شناخت احساس اضطراب گرفته تا آرمیدگی، شناسایی خودگویی‌های اضطراب‌زا، حل مسئله، ارزیابی خود و پاداش‌دهی به خود. در پایان هر جلسه نیز نکته‌هایی فهرست‌وار آمده که تجربه‌های درمانگران باتجربه را به متن اضافه می‌کند. بخش سوم هم به عواملی می‌پردازد که ممکن است درمان را دشوار کنند؛ از اختلالات همراه تا تعارض‌های خانوادگی.

کتاب درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار فقط بر آموزش مفاهیم تکیه ندارد، بلکه نشان می‌دهد این مفاهیم چگونه باید در جلسه اجرا شوند. استفاده از ایفای نقش، الگوسازی، تکلیف‌های من می‌توانم، نردبان ترس، احساس‌سنج و رضایت‌سنج باعث شده برنامه حالت کاملاً اجرایی پیدا کند. یکی از نکات مهم اثر این است که درمانگر را صرفاً مجری دستورالعمل‌ها نمی‌بیند؛ او باید با توجه‌ به سن کودک، سطح رشدی، شرایط خانواده و میزان همکاری مراجع، برنامه را تنظیم کند و در عین‌ حال به اصول اصلی درمان پایبند بماند.

خلاصه کتاب درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار

کتاب درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار یک برنامه‌ی درمانی ۱۶ جلسه‌ای را شرح می‌دهد که در آن کودک به‌تدریج یاد می‌گیرد اضطراب خود را بشناسد و مدیریت کند. مسیر کتاب از شناسایی احساس‌ها و نشانه‌های بدنی آغاز می‌شود، بعد به تشخیص خودگویی‌های اضطراب‌زا، ساختن فکرهای سازگارانه، تمرین آرمیدگی و یادگیری حل مسئله می‌رسد. 

در ادامه، کودک با کمک درمانگر از این مهارت‌ها در موقعیت‌های اضطراب‌زا استفاده می‌کند و با ارزیابی عملکرد خود، برای تلاش‌هایش پاداش در نظر می‌گیرد. متن همچنین نقش والدین، تکلیف‌های خانگی و طراحی مواجهه‌های تدریجی را در پیشبرد درمان توضیح داده است.

چرا باید کتاب درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار را بخوانیم؟

دلایل خواندن درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب یک برنامه‌ی ۱۶ جلسه‌ای مشخص برای کار با کودکان مضطرب ارائه می‌دهد و مسیر درمان را از جلسه‌ی اول تا تمرین‌های مواجهه دنبال می‌کند.
• درمانگر با مطالعه‌ی آن می‌تواند شیوه‌ی آموزش مهارت‌هایی مثل آرمیدگی، شناسایی فکرهای اضطراب‌زا و حل مسئله را در بستر جلسه ببیند.
• متن فقط به اصول کلی بسنده نمی‌کند و برای هر جلسه هدف، دستورالعمل، تکلیف خانگی و نکته‌های برگزیده آورده است.
• این کتاب به درک بهتر نقش والدین در فرایند درمان کمک می‌کند و زمان و شکل مشارکت آن‌ها را روشن می‌سازد.
• اثر نشان می‌دهد چگونه می‌توان برنامه‌ی درمانی را با توجه‌ به تفاوت‌های فردی کودک، سطح رشدی و شرایط خانوادگی تنظیم کرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• روان‌شناسان و درمانگرانی که با کودکان و نوجوانان دارای اضطراب فراگیر، اضطراب اجتماعی یا اضطراب جدایی کار می‌کنند.
• دانشجویان روان‌شناسی و مشاوره که می‌خواهند با اجرای جلسه‌به‌جلسه‌ی مداخلات شناختی رفتاری آشنا شوند.
• کارورزان و درمانگران تازه‌کار که به یک الگوی روشن برای طراحی جلسات درمان اضطراب کودک نیاز دارند.
• متخصصانی که می‌خواهند نقش تکلیف خانگی، مواجهه، آرمیدگی و مشارکت والدین را در یک برنامه‌ی واحد بررسی کنند.
• مخاطبانی که به دنبال شناخت دقیق‌تر شیوه‌ی انطباق برنامه‌ی درمان با نیازهای هر کودک هستند.

بخشی از کتاب درمان شناختی رفتاری برای اضطراب کودکان، گربه سازگار

«در درمان کودکان مضطرب نباید عجله کرد زیرا اکثر آنها اجتنابی و عموماً ترسو و محتاط هستند. این کودکان، نوعاً با سؤالات ما درباره احساس‌ها، فکرها یا خودگویی‌ها آشنایی ندارند. برقراری ارتباط بین کودک مضطرب و درمانگر بدون شک در موفقیت درمان نقش اساسی دارد و اختصاص دادن زمان کافی برای ایجاد یک رابطۀ متکی بر اعتماد در پیشبرد درمان تأثیر بسیاری دارد.

- گفتگوی آغازین

۱۵-۱۰ دقیقه اول را به گفتگوی صمیمانه اختصاص دهید، بدون اینکه روی موضوع خاصی تمرکز کنید یا صحبت‌هایتان حالت تهدید داشته باشد. درمانگر از کودک می‌خواهد اتاق درمان را همچون خانه خود بداند و در آنجا راحت باشد، به اطراف اتاق نگاه کند، کمی با اسباب‌بازی‌ها یا بازی‌هایی که دوست دارد سرگرم شود و فعالیت خوشایندی را برای پایان جلسه پیشنهاد کند. درمانگر از قبل پیشنهادهایی را برای فعالیت‌های خوشایند در نظر می‌گیرد و اگر انتخاب یک فعالیت برای کودک مشکل بود پیشنهادهای خود را مطرح می‌کند. هنگامی‌که کودک فعالیتی را برای پایان جلسه انتخاب می‌کند، درمانگر می‌تواند موافقت خود را با چنین جمله‌هایی به کودک نشان دهد: "چه خوب، این‌طوری خیلی خوش می‌گذره، پس یادمان باشد ۱۰ دقیقه آخر این بازی را انجام دهیم". درمانگر ساعت را چک می‌کند و زمان را یادداشت می‌کند. یادآوری قرار تعیین شده و تأکید بر آن، اساس شکل‌گیری اعتماد در کودک است.»