کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی

کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی نوشته‌ی علی رجبی اثری است که انتشارات حوزه علمیه مروی آن را منتشر کرده است. این کتاب به بررسی مفهوم بلوغ از منظر فقه امامیه و مذاهب اهل‌سنت می‌پردازد و در کنار مباحث فقهی به دیدگاه‌های علوم طبیعی و روان‌شناسی نیز توجه نشان داده است. ساختار اثر شامل مقدمه، مبادی نظری، مباحث قرآنی و روایی، آرای فقها، نقد قول مشهور و در ادامه بررسی دیدگاه اهل‌سنت و قوانین بشری درباره سن بلوغ است. نویسنده در ضمن بحث به ابعاد دینی، حقوقی، اجتماعی و روانی بلوغ پرداخته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی

کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی اثری پژوهشی از علی رجبی است که با تمرکز بر فقه امامیه و با مقایسه‌ی آن با مذاهب چهارگانه اهل‌سنت، مسئله‌ی بلوغ را در ابعاد مختلف دنبال کرده است. نویسنده در مقدمه، بلوغ را از پیامدهای مهم «انفجار نور» و احیای احکام پس‌از تشکیل حکومت اسلامی می‌داند و نشان می‌دهد چگونه این بحث از سطح فردی به عرصه‌های حقوقی، کیفری، اجتماعی و سیاسی کشیده شده است. در کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی ابتدا مبادی بحث طرح شده است: تاریخچه‌ی طرح بلوغ در فقه، واژه‌شناسی اصطلاحاتی مانند بلوغ، حلم، رشد و اشد، و سپس تعریف بلوغ از دیدگاه زیست‌شناسی و روان‌شناسی همراه با توصیف دقیق تغییرات جسمی و روحی نوجوانان. در ادامه، مستند آرای فقهای امامیه بر پایه‌ی قرآن، سنت و اجماع بررسی شده است؛ از جمله آیات مربوط به بلوغ حلم، بلوغ نکاح و بلوغ اشد و روایات مرتبط با احتلام، انبات، سن و دیگر نشانه‌های بلوغ. بخش‌های بعدی کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی به نقد و بررسی نظریه‌ی مشهور درباره‌ی سن بلوغ، به‌ویژه در مورد دختران، اختصاص یافته است. نویسنده با استناد به مباحث زیست‌شناسی، روان‌شناسی و تغییر موضوع در فقه، روایات سن ۹ سالگی و دیگر روایات را تحلیل کرده است. سپس دیدگاه‌های اهل‌سنت، سن بلوغ در قوانین مدنی، جزایی، خانواده و حقوق سیاسی در کشورهایی مانند ایران، مصر و فرانسه و نیز بحث ملاک قمری‌بودن سن بلوغ و مأخذشناسی آیات، روایات و منابع فقهی آورده شده است.

خلاصه کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی

کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی مسئله‌ی بلوغ را به‌عنوان نقطه‌ی آغاز تکلیف دینی و مسئولیت حقوقی و اجتماعی انسان پی می‌گیرد. نویسنده ابتدا نشان می‌دهد که بلوغ در فرهنگ‌ها و ادیان مختلف، هم جنبه‌ی زیستی و روانی دارد و هم جایگاهی حقوقی و مذهبی. سپس با تکیه بر آیات قرآن مانند بلوغ حلم، بلوغ نکاح و بلوغ اشد و روایات مربوط به احتلام، انبات و سن، نشانه‌های بلوغ را استخراج می‌کند و تفاوت میان بلوغ جنسی، رشد عقلی و اهلیت حقوقی را توضیح می‌دهد. در کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی آرای فقهای امامیه درباره‌ی سن و علائم بلوغ پسران و دختران، همراه با نقل دقیق روایات و اقوال، گردآوری و سپس نقد شده است. نویسنده به‌ویژه به اختلاف میان سن بلوغ دختران و پسران، نقش زمان و مکان در فهم موضوع، و امکان تفکیک میان بلوغ شرعی و سن مسئولیت در قوانین مدنی و جزایی می‌پردازد و در پایان، دیدگاه‌های اهل‌سنت و قوانین بشری را با فقه جعفری مقایسه می‌کند.

چرا باید کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی را بخوانیم؟

این کتاب با کنارهم‌گذاشتن داده‌های فقهی، قرآنی، روایی و یافته‌های زیست‌شناسی و روان‌شناسی، تصویری چندبعدی از بلوغ ارائه کرده است. خواننده در کتاب بلوغ در مذاهب اسلامی می‌تواند هم مبانی سنتی سن تکلیف را بشناسد و هم با نقدهای جدید درباره‌ی تفاوت سن بلوغ دختران و پسران، جایگاه رشد عقلی و نقش حکومت در تعیین سن اهلیت آشنا شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به طلاب و پژوهشگران فقه و حقوق، دانشجویان روان‌شناسی و علوم تربیتی، فعالان حوزه‌ی خانواده و مربیان دینی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال فهم دقیق‌تر سن تکلیف، نشانه‌های بلوغ و نسبت آن با قوانین مدنی، کیفری و تربیتی هستند.