کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران

کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران نوشته‌ واحد پژوهش انتشارات دومینو اثری است که در قالب مجموعه‌ی نظام آموزش و پژوهش تلفیقی به سراغ یکی از مهم‌ترین صنایع کشور رفته و مفهوم عدالت اقتصادی را در بستر واقعی و عینی زنجیره‌ی فولاد بررسی کرده است. انتشارات دومینو این کتاب را منتشر کرده است. این کار گروهی و پژوهشی هم به مبانی نظری و فلسفی عدالت اقتصادی پرداخته است و هم به ساختارها و چالش‌های مشخص صنعت فولاد ایران. کتاب حاضر در ۶ بخش اصلی و ۳۴ فصل تنظیم شده است، از تبیین نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت و مباحث مقدماتی اقتصاد و عدالت اقتصادی گرفته تا معرفی علمی فولاد، روندهای پژوهشی این حوزه، اقتصاد صنعت فولاد، مدل‌های مختلف عدالت اقتصادی در این صنعت و در نهایت چگونگی تحقق آن در سطح نقش‌آفرینان، فناوری‌ها، زیرساخت‌ها و شاخص‌های سنجش. نویسندگان تلاش کرده‌اند از دل مسئله‌ی پراکندگی دانش و گسست میان دانشگاه و صنعت، به یک چارچوب منسجم برای آموزش، پژوهش و سیاست‌گذاری در صنعت فولاد برسند و عدالت اقتصادی را به‌عنوان یکی از قطعات پازل پیشرفت این صنعت صورت‌بندی کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران

کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران اثری از واحد پژوهش انتشارات دومینو با طرح و بسط نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت آغاز می‌شود و از همان ابتدا مسئله‌ی اصلی خود را روشن می‌کند: پراکندگی دانش، جزیره‌ای‌شدن رشته‌ها و فاصله‌ی مفاهیم میان‌رشته‌ای از واقعیت‌های صنعت. واحد پژوهش انتشارات دومینو در این کتاب نشان داده است که چگونه می‌توان صنعت را به‌عنوان محور انسجام دانش در نظر گرفت تا مفاهیمی مانند عدالت اقتصادی، تجاری‌سازی، مدیریت دانش، اقتصاد مقاومتی و… از حالت کلی و انتزاعی خارج شوند و در بستر یک صنعت مشخص، قابل‌سنجش و ارزیابی شوند. 

ابتدا لایه‌ها و اجزای نظریه‌ی تلفیق معرفی شده‌اند: از زیرساخت‌های پژوهشی، توسعه‌ی فناوری و ابزارهای هوشمند، مهندسی و زیرساخت فیزیکی، تجاری‌سازی و توسعه‌ی کسب‌وکار، اقتصاد کلان و ثبات ساختاری، سرمایه‌ی انسانی و حکمرانی تا چشم‌انداز، قانون و آینده‌پژوهی. کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران در این بخش، صنعت را به‌عنوان نقطه‌ای معرفی کرده است که در آن علم، فناوری، اقتصاد و مدیریت به هم می‌رسند و بهره‌وری واقعی دانش در قالب محصول، فناوری و حل مسئله‌ی صنعتی قابل‌مشاهده می‌شود. در ادامه‌، این چارچوب نظری به‌طور خاص بر صنعت فولاد ایران تطبیق داده شده است. 

یک بخش از کتاب به مباحث علمی و مقدماتی فولاد اختصاص دارد، شامل مبانی علمی فولاد، روش‌های طبقه‌بندی، کاربردها، روندهای پژوهشی جدید، مواد و انرژی در زنجیره‌ی تولید، مراحل و فرایند تولید و مهم‌ترین مسائل صنعت فولاد ایران، سپس کتاب به هسته‌ی اصلی خود می‌رسد: چیستی و چرایی عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران، مبانی فلسفی و معرفت‌شناختی آن، نظریه‌های مرتبط، مؤلفه‌ها و ارکان بنیادین، مرزهای مفهومی (این‌که عدالت اقتصادی چه نیست)، اهداف و دلایل تحقق آن، روش‌شناسی نظری، انواع و مدل‌ها، شرایط امکان‌پذیری، ابعاد و سطوح تحقق، نقش‌آفرینان، فناوری‌ها و زیرساخت‌ها، فرایند و مراحل اجرا، اشتباهات رایج، موانع و شاخص‌های سنجش.

در بخش پایانی نیز ارتباط عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران با سایر مفاهیم نظریه‌ی تلفیق بررسی می‌شود تا جایگاه آن به‌عنوان یکی از اهداف تخصصی عدالت اقتصادی در یک منظومه‌ی میان‌رشته‌ای روشن شود.

خلاصه کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران

کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران از مسئله‌ای کلان آغاز می‌کند: بحران پراکندگی دانش در نظام آموزش و پژوهش و فاصله‌ی مفاهیم میان‌رشته‌ای از واقعیت‌های صنعتی. نویسندگان توضیح می‌دهند که مفاهیمی مانند عدالت اقتصادی، تجاری‌سازی یا اقتصاد دانش‌بنیان بدون اتصال به یک صنعت مشخص، در سطح نظری باقی می‌مانند و به عمل و ارزیابی نمی‌رسند. براین‌اساس، نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت معرفی می‌شود که صنعت را محور سنجش و انسجام دانش قرار می‌دهد.

این نظریه در چند لایه از زیرساخت‌های پژوهشی، توسعه‌ی فناوری، مهندسی و زیرساخت فیزیکی، تجاری‌سازی، اقتصاد کلان، سرمایه‌ی انسانی و حکمرانی تا آینده‌پژوهی تشریح شده است، سپس کتاب نشان می‌دهد که دانش فولاد در رشته‌هایی مانند شیمی، زمین‌شناسی و مهندسی مواد پراکنده است، درحالی‌که در عمل این دانش‌ها در یک فرایند واحد تولیدی به هم متصل‌ هستند و ایده‌ی رشته‌ی صنعت فولاد با رویکرد تلفیقی و شاخص‌های رشته‌شدن را مطرح می‌کند.

در ادامه، عدالت اقتصادی در صنعت فولاد از تعریف و تمایز مفهومی تا مبانی فلسفی، نظریه‌ها، مؤلفه‌ها، اهداف و مدل‌ها بررسی می‌شود، از جمله توزیع عادلانه‌ی منابع و فرصت‌ها، مقابله با رانت و انحصار، شفافیت، بهره‌وری و اشتغال پایدار، سپس ابعاد تحقق آن از سطح بنگاه تا سطح ملی، نقش‌آفرینان، فناوری‌ها، مراحل اجرا، موانع و شاخص‌های سنجش توضیح داده می‌شود و در پایان جایگاه آن در منظومه‌ی نظریه‌ی تلفیق و رویکرد صنعت‌محور توسعه تبیین می‌گردد.

چرا باید کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران را بخوانیم؟

کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران برای کسانی که به‌دنبال فهمی دقیق و جزئی از پیوند میان عدالت اقتصادی و ساختار یک صنعت واقعی هستند، تصویری مرحله‌به‌مرحله از این پیوند ارائه کرده است. این اثر به‌جای پرداختن به عدالت اقتصادی در سطح شعار یا کلی‌گویی، آن را در بستر مشخص صنعت فولاد ایران صورت‌بندی کرده و نشان داده است که عدالت در این حوزه یعنی چه، چه مؤلفه‌ها و ارکانی دارد، چه موانعی پیش روی آن قرار دارد و چگونه می‌توان آن را سنجید. 

این کتاب همچنین یک مزیت مهم دیگر دارد: نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت را به‌صورت لایه‌مند و با مثال‌های متعدد از صنعت فولاد توضیح داده است. در نتیجه، خواننده با یک نقشه‌ی فکری روبه‌رو است که از زیرساخت‌های پژوهشی و فناوری تا اقتصاد کلان، حکمرانی، سرمایه‌ی انسانی و آینده‌پژوهی را در یک چارچوب واحد کنار هم می‌نشاند. این کتاب نمونه‌ای عینی از این است که چگونه می‌توان یک صنعت را محور انسجام دانش قرار داد و عدالت اقتصادی را به‌عنوان یکی از اهداف تخصصی در دل آن تعریف کرد.

خواندن کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب عدالت اقتصادی در صنعت فولاد ایران به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های اقتصاد، مدیریت صنعتی، مهندسی مواد و متالورژی، سیاست‌گذاری علم و فناوری و مطالعات میان‌رشته‌ای پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال چارچوبی منسجم برای پیوند عدالت اقتصادی با ساختار یک صنعت مشخص هستند. این اثر  همچنین به مدیران و کارشناسان صنعت فولاد، برنامه‌ریزان آموزشی، طراحان رشته‌ها و سرفصل‌های دانشگاهی و سیاست‌گذاران حوزه‌ی صنعت و معدن توصیه می‌شود که به مسئله‌ی عدالت اقتصادی تخصصی، طراحی نظام آموزشی صنعت‌محور و رفع گسست میان دانشگاه و صنعت علاقه‌مند هستند.