کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران

کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران نوشته‌ واحد پژوهش انتشارات دومینو، اثری است که بر پایه‌ی نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت شکل گرفته و تلاش کرده مسئله‌ی تولید فناوری را در بستر مشخص و عینی صنعت فولاد ایران بازتعریف کند. انتشارات دومینو این کتاب را منتشر کرده است. متن کتاب نشان می‌دهد که این کار گروهی و پژوهشی هم به مبانی نظری و فلسفی تولید فناوری پرداخته است و هم به جزئیات فنی و ساختاری صنعت فولاد. این کتاب از یک‌ سو بحران پراکندگی دانش و جزیره‌ای‌بودن رشته‌ها را طرح می‌کند و ازسوی‌دیگر صنعت فولاد را به‌عنوان یک محور انسجام‌دهنده برای آموزش، پژوهش و سیاست‌گذاری معرفی کرده است. ساختار کتاب چندبخشی است و از مباحث نظری تلفیق، مفاهیم میان‌رشته‌ای و لایه‌های نظریه‌ی تلفیق آغاز می‌شود، سپس به مباحث علمی فولاد، روندهای پژوهشی، نقش‌آفرینان و مسئله‌های صنعت فولاد ایران می‌رسد و در ادامه چارچوب کامل تولید فناوری در این صنعت، مراحل آن و نسبتش با اقتصاد، حکمرانی، آموزش عالی و آینده‌پژوهی را توضیح می‌دهد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران

کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران اثری از واحد پژوهش انتشارات دومینو با تمرکز بر نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای با محوریت صنعت، ابتدا مسئله‌ای ریشه‌ای را در نظام علم، آموزش و پژوهش طرح کرده است: پراکندگی دانش و فاصله‌ی آن از واقعیت‌های جامعه و صنعت. واحد پژوهش نشان داده است که مفاهیم میان‌رشته‌ای مانند تولید فناوری، تجاری‌سازی، مدیریت دانش، نوآوری و… اگر بدون تکیه‌بر یک صنعت مشخص آموزش داده شوند، در سطحی انتزاعی باقی می‌مانند و به رفاه، فناوری و پیشرفت تبدیل نمی‌شوند. 

در بخش‌های آغازین، کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران نظریه‌ی تلفیق را معرفی می‌کند، نظریه‌ای که می‌گوید برای کارآمدشدن علم، باید یک محور انسجام انتخاب شود و نویسندگان صنعت را مناسب‌ترین محور می‌دانند، سپس لایه‌های این نظریه، از زیرساخت‌های پژوهشی و مدیریت دانش تا توسعه‌ی فناوری، مهندسی، تجاری‌سازی، اقتصاد، سرمایه‌ی انسانی، حکمرانی و آینده‌پژوهی توضیح داده شده است. در این چارچوب، صنعت فولاد به‌عنوان نمونه‌ای عینی انتخاب شده تا نشان دهد تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای چگونه می‌تواند از سطح شعار به سطح طراحی ساختار، رشته‌ی دانشگاهی و سیاست‌گذاری برسد.

در ادامه‌ی کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران، تمرکز از نظریه‌ی کلی تلفیق به خود صنعت فولاد منتقل شده است. بخشی به مباحث علمی و مقدماتی فولاد اختصاص دارد که در آن مباحث علمی و نظری فولاد، روش‌های طبقه‌بندی، کاربردها، مواد و انرژی، فرایند تولید، روندهای پژوهشی، نقش‌آفرینان و مهم‌ترین مسئله‌های این صنعت معرفی شده‌اند، سپس در بخش چیستی و چارچوب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران، ماهیت و تعاریف تولید فناوری، اهداف، سطوح و الگوها، نقش‌آفرینان، زیرساخت‌ها، اقتصاد، سیاست‌گذاری، حکمرانی، ارزش‌آفرینی و موانع تولید فناوری در این صنعت بررسی شده است.

بخش بعدی به مراحل تولید فناوری در این صنعت می‌پردازد، از شناسایی نیاز و مسئله، تعیین جایگاه در زنجیره‌ی ارزش، رصد و پایش فناوری، امکان‌سنجی فنی–اقتصادی–بومی، طراحی مفهومی و مهندسی تفصیلی، ساخت نمونه‌ی اولیه، آزمون و اعتبارسنجی، پایلوت و استقرار صنعتی تا تجاری‌سازی و توسعه‌ی فناوری. در فصل‌های پایانی نیز ارتباط تولید فناوری با سایر مفاهیم نظریه‌ی تلفیق در صنعت فولاد و ایده‌ی رشته‌ی صنعت فولاد با رویکرد تلفیقی در نظام آموزشی مطرح شده است و شاخص‌های رشته‌شدن، جایگاه صنعت فولاد در آموزش عالی و ضرورت طراحی رشته‌ها و سرفصل‌های تلفیقی بر پایه‌ی این صنعت توضیح داده شده است.

خلاصه کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران

کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران بر این ایده‌ی محوری استوار است که تولید فناوری مفهومی میان‌رشته‌ای است و تنها زمانی معنا پیدا می‌کند که در یک صنعت مشخص و باتوجه‌به اقتضائات همان صنعت بررسی شود. نویسندگان ابتدا نشان داده‌اند که مفاهیم میان‌رشته‌ای اگر بدون موضوع و صنعت مشخص آموزش داده شوند، به دانشی پراکنده و بی‌هدف تبدیل می‌شوند. ازاین‌رو، انتخاب موضوع و انتخاب صنعت به‌عنوان نخستین گام مطرح شده و صنعت فولاد به‌عنوان نمونه‌ای برای واکاوی عمیق تولید فناوری برگزیده شده است. 

در بخش نظری، کتاب توضیح می‌دهد که نظریه‌ی تلفیق مفاهیم میان‌رشته‌ای چگونه می‌تواند دانش‌های پراکنده را به منظومه‌ای منسجم تبدیل کند و صنعت را به نقطه‌ای بدل سازد که در آن علم به فناوری، محصول و حل مسئله‌ی واقعی می‌انجامد. در ادامه، کتاب نشان می‌دهد که دانش مرتبط با صنعت فولاد در رشته‌هایی مانند مهندسی مواد، معدن، شیمی، مدیریت، کارآفرینی، نوآوری، آینده‌پژوهی و اقتصاد پراکنده است، درحالی‌که تولید و مدیریت فولاد بدون تلفیق این دانش‌ها ممکن نیست، سپس مباحثی مانند طبقه‌بندی فولادها، فرایندهای تولید، مواد و انرژی، روندهای پژوهشی و مسئله‌های اصلی صنعت فولاد ایران بررسی می‌شود تا زمینه‌ی بحث تولید فناوری فراهم شود. پس از آن، کتاب به پرسش‌هایی درباره‌ی چیستی، اهداف، سطوح، روش‌ها، زیرساخت‌ها و بازیگران تولید فناوری در صنعت فولاد پاسخ می‌دهد.

در بخش مراحل تولید فناوری، مسیری از شناسایی نیاز و مسئله، رصد فناوری و امکان‌سنجی تا طراحی، ساخت نمونه، آزمون، پایلوت، استقرار صنعتی و تجاری‌سازی ترسیم شده است و ارتباط هر مرحله با مفاهیمی مانند نوآوری، مدیریت فناوری، اقتصاد دانش‌بنیان، کارآفرینی، آینده‌پژوهی و حکمرانی اقتصادی توضیح داده می‌شود. در فصل‌های پایانی نیز کتاب با طرح شاخص‌های رشته‌شدن در آموزش عالی، استدلال می‌کند که صنعت فولاد به‌دلیل پیچیدگی فنی، اهمیت اقتصادی و پیوند پایدار با بازار کار، ظرفیت تبدیل‌شدن به یک رشته‌ی دانشگاهی با رویکرد تلفیقی را دارد، ازاین‌رو، تولید فناوری در صنعت فولاد نه‌فقط یک موضوع فنی، بلکه بخشی از زنجیره‌ی آموزش، پژوهش، اقتصاد و توسعه‌ی کشور معرفی می‌شود.

چرا باید کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران را بخوانیم؟

کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران برای کسانی که به‌دنبال درک پیوند میان علم، صنعت و سیاست‌گذاری هستند، نقشه‌ای مفهومی از تولید فناوری ارائه کرده است. این اثر نشان می‌دهد که تولید فناوری فقط مسئله‌ای مهندسی یا پژوهشی نیست، بلکه با لایه‌هایی مانند مدیریت دانش، توسعه‌ی فناوری، تجاری‌سازی، سرمایه‌ی انسانی، حکمرانی و آینده‌پژوهی پیوند دارد و مفاهیم میان‌رشته‌ای را در بستر واقعی صنعت فولاد بازتعریف می‌کند.

کتاب همچنین تصویری نسبتاً جامع از صنعت فولاد ایران ارائه می‌دهد. موضوعاتی مانند اقتصاد دانش‌بنیان، کارآفرینی، اقتصاد مقاومتی، نقش نخبگان، نظام آموزش و پژوهش و عوامل بین‌المللی نیز بررسی شده‌اند تا صنعت فولاد به‌عنوان یک زیست‌بوم علمی، اقتصادی و حکمرانی دیده شود. ویژگی دیگر کتاب، ترسیم مراحل تولید فناوری از شناسایی نیاز تا تجاری‌سازی و توسعه است، رویکردی که به پژوهشگران، مدیران و سیاست‌گذاران کمک می‌کند جایگاه خود را در این فرایند بشناسند؛ همچنین طرح ایده‌ی رشته‌ی صنعت فولاد با رویکرد تلفیقی در آموزش عالی، کتاب را به متنی قابل‌توجه برای بحث درباره‌ی پیوند دانشگاه و صنعت تبدیل کرده است.

خواندن کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب تولید فناوری در صنعت فولاد ایران به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های مهندسی مواد، متالورژی، مهندسی معدن، شیمی، مدیریت صنعتی، مدیریت فناوری و سیاست‌گذاری علم و فناوری پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال درک تلفیقی از صنعت فولاد و تولید فناوری هستند. این اثر همچنین به مدیران و کارشناسان فعال در زنجیره‌ی صنعت فولاد، برنامه‌ریزان و سیاست‌گذاران حوزه‌ی صنعت، آموزش عالی و اقتصاد که دغدغه‌ی پیوند آموزش، پژوهش و صنعت و طراحی ساختارهای جدید برای توسعه‌ی فناوری در صنایع راهبردی دارند، پیشنهاد می‌شود.