کتاب آوا

کتاب آوا نوشته‌ ساسان بنی‌ حاتم مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه فارسی است که نشر ناران آن را منتشر کرده است. این کتاب در قالب چندین روایت مستقل اما هم‌خانواده، به سراغ موقعیت‌هایی می‌رود که در ظاهر روزمره و عادی‌اند، اما در لایه‌های زیرین خود با ترس، گناه، امید، مرگ، فقر، عشق، انتقام و وجدان درگیر شده‌اند. نویسنده در این مجموعه، از فضای خانه‌های کوچک شهری و جاده‌های بارانی شمال تا اتاق‌های بازجویی، حیاط مدرسه، آپارتمان‌های شلوغ و حتی ذهن یک جنین سقط‌شده را به‌عنوان صحنه‌ی داستان‌هایش انتخاب کرده است. حضور ویراستار و طراح جلد، زهرا غلامی، در شکل‌دادن نهایی متن و فضای بصری اثر نقش داشته است و در مقدمه‌ی کوتاهی که بر کتاب نوشته، از این مجموعه به‌عنوان کودکی نوزاده‌شده یاد کرده است. آوا با حجمی نه‌چندان بلند تلاش کرده است در هر داستان، یک گره عاطفی یا اخلاقی را پیش بکشد و خواننده را در موقعیت قضاوت و تردید قرار دهد؛ از مواجهه با روح، تا سوءظن به آدم‌ربایی، از انتقام خانوادگی تا گفت‌وگو با خدا. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آوا

کتاب آوا مجموعه داستانی است از ساسان بنی‌حاتم که در چندین داستان کوتاه، جهان شخصیت‌هایی معمولی را روایت کرده است که ناگهان در موقعیت‌های غیرعادی قرار می‌گیرند. در این کتاب، از همان داستان‌های ابتدایی مثل یکی مثل خودت و شب بارانی با فضاهایی روبه‌رو می‌شود که در آن‌ها یک سفر ساده‌ی بین‌شهری، یک سوارکردن مسافر کنار جاده یا یک بازگشت خسته از مراسم ختم، به تجربه‌ای مرموز و گاه هولناک تبدیل می‌شود. دو داستان یکی مثل خودت و شب بارانی در کنار متن مقدمه‌ی زهرا غلامی، لحن کلی کتاب آوا را معرفی می‌کنند؛ لحنی که در آن، زندگی روزمره به‌سرعت به سمت سوءتفاهم، ترس و تعلیق می‌رود و شخصیت‌ها زیر فشار تصمیم‌های لحظه‌ای قرار می‌گیرند.

در ادامه‌، داستان‌هایی مانند ناامیدی، من پیدا می‌کنی، دوربین، مو نالیزه، نظر کرد و یک داستان هر کدام بر جنبه‌ای از روابط انسانی و کشمکش‌های درونی تمرکز کرده‌اند. این مجموعه داستان از چندین داستان تشکیل شده که هر کدام عنوان مشخص خود را دارند و در کنار هم، تصویری از انسان‌هایی می‌سازند که بین ایمان و تردید، فقر و طمع، عشق و حسادت، و عدالت و انتقام سرگردان‌اند. کتاب آوا مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه است که در آن، ساسان بنی‌ حاتم به سراغ لحظه‌هایی رفته است که در ظاهر کوچک‌اند، اما سرنوشت شخصیت‌ها را عوض می‌کنند. در بسیاری از داستان‌ها، یک تصمیم ساده یا یک اتفاق به‌ظاهر پیش‌پاافتاده، به نقطه‌ی عطفی تبدیل می‌شود که گذشته و آینده‌ی شخصیت را زیر سؤال می‌برد.

خلاصه داستان آوا

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان‌ها را فاش می‌کند!

مجموعه داستان آوا نوشته ساسان بنی حاتم است. در داستان یکی مثل خودت مردی برای شرکت در مراسم ختم پدر دوستش به اصفهان می‌رود و در بازگشت، پس از تحمل خستگی راه و ترافیک تهران، وقتی به خانه می‌رسد، با صحنه‌ای روبه‌رو می‌شود که منطقش را به‌هم می‌ریزد. در داستان شب بارانی راننده‌ای در جاده‌ی بارانی شمال، زوجی را سوار می‌کند تا کمی جلوتر پیاده‌شان کند؛ اما فراموش‌شدن یک نوزاد در ماشین و ترافیک پلیس‌راه، او را ناگهان در موقعیت متهم به آدم‌ربایی قرار می‌دهد. داستان ناامیدی داستان خانواده‌ای است که با تجاوز دوست برادر به دختر نوجوان، در چرخه‌ای از خشونت، قتل و اعدام گرفتار می‌شود. در داستان من پیدا می‌کنی، راویْ روح جنینی است که سقط شده و از جایی نامعلوم، به زندگی پدر و مادرش نگاه می‌کند. 

داستان دوربین با راوی‌ای پیش می‌رود که مأمور عملیاتی مخفی است؛ از عبور از مرز، تعویض ماشین، خانه‌ی امن، دوربین‌های مداربسته و سلاح‌ها تا لحظه‌ای که باید مردی معمولی را بکشد؛ مردی که نه پول‌دار است، نه چهره‌ای مشهور و نه ظاهراً خطرناک. در داستان مو نالیزه، راوی در شبی بارانی در حال تماشای تلویزیون است که خبر سیل و آب‌گرفتن موزه‌ی لوور و سرقت تابلوی مونالیزا پخش می‌شود. چند لحظه بعد، برادر خیس‌وخسته‌اش وارد خانه می‌شود و وقتی راوی ساک او را باز می‌کند، همان تابلو را در آن می‌بیند؛ لحظه‌ای که تلویزیون تصویر دزد نقاب‌دار را نشان داده است. داستان، روی همین تقارن و شوک مکث می‌کند. داستان نظر کرد روایت مردی است که در مدرسه‌ای به‌عنوان سرایدار و بابای مدرسه کار می‌کند و با خدا وارد گفت‌وگویی طولانی می‌شود. 

در داستان یک داستان، راوی برای فرزند دوست قدیمی‌اش، ماجرایی را تعریف می‌کند که ریشه‌ی سوءظن او به رابطه‌ی راوی و مادرش است. او به گذشته برمی‌گردد؛ زمانی که پدر آن پسر، هم‌کلاسی‌اش بوده و مادرش به‌عنوان سرایدار روبه‌روی خانه‌ی آن‌ها زندگی می‌کرده است. راوی تعریف می‌کند که چطور برای رفتن به اردوی مدرسه، پول نداشته و بعد از کمک به یک پیرزن، در کوچه دو اسکناس هزارتومانی پیدا کرده؛ همان پولی که مادر دوستش فکر می‌کرده از کیفش افتاده است. او با آن پول به اردو رفته و سال‌ها بعد، برای جبران احساس گناه، سعی کرده است همیشه کنار دوستش و بعد از مرگ او، کنار خانواده‌اش بماند. این اعتراف تلاش می‌کند تصویر رابطه‌ای را که از بیرون مشکوک به‌ نظر می‌رسیده، در چارچوب گناه قدیمی و وجدان ناآرام توضیح دهد.

چرا باید کتاب آوا را بخوانیم؟

کتاب آوا مجموعه‌ای است که در هر داستان، یک موقعیت اخلاقی یا عاطفی را در مرکز قرار داده است؛ موقعیتی که در آن، شخصیت‌ها ناچار می‌شوند بین راحتی و وجدان، انتقام و بخشش، ایمان و خشم، یا ترس و شجاعت یکی را انتخاب کنند. خواندن این کتاب امکان همراهی با این لحظه‌های مرزی را فراهم می‌کند؛ لحظه‌هایی که در آن‌ها، یک تصمیم کوچک می‌تواند زندگی را به‌کلی عوض کند. در بسیاری از داستان‌های کتاب آوا، راویان یا شخصیت‌ها در حال اعتراف‌اند؛ چه روح جنینی که از سقط‌شدنش می‌گوید، چه مردی که سال‌ها بعد، راز پول گمشده‌ی اردو را برای فرزند دوستش فاش می‌کند، چه مأمور عملیاتی که در میانه‌ی مأموریت، از نقش خود فاصله می‌گیرد. این اعتراف‌ها کتاب را به فضایی نزدیک می‌کند که در آن، خواننده با لایه‌های پنهان احساس گناه، حسادت، عشق و ترس روبه‌رو می‌شود. 

کتاب آوا همچنین از نظر تنوع فضا و زاویه‌دید کتابی متنوع است؛ از جاده‌های بارانی شمال و مرزهای جنگ‌زده تا آپارتمان‌های شهری، حیاط مدرسه، خانه‌های ویلایی بالای شهر و حتی جهان پس از مرگ. این تنوع باعث می‌شود هر داستان تجربه‌ای تازه باشد و درعین‌حال، نخ‌های مشترکی مثل فقر، نابرابری، خشونت پنهان، امید و گفت‌وگو با خدا، داستان‌ها را به هم وصل کند. برای کسانی که به داستان‌های کوتاه علاقه‌مند هستند، کتاب آوا نمونه‌ای از روایتی است که در حجم محدود، سعی کرده است تعلیق، غافل‌گیری و طرح پرسش‌های جدی را کنار هم قرار دهد؛ بدون اینکه به نتیجه‌گیری‌های قطعی و شعارگونه برسد. این کتاب بیش از آن‌که پاسخ بدهد، موقعیت می‌سازد و خواننده را در دل تردیدها و قضاوت‌ها رها می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آوا به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های کوتاه شهری و معاصر علاقه‌مند هستند و دوست دارند در روایت‌های کوتاه، با موقعیت‌های اخلاقی پیچیده و احساس گناه، ترس، امید و تردید روبه‌رو شوند. این کتاب به خوانندگانی پیشنهاد می‌شود که به موضوعاتی مثل روابط خانوادگی پرتنش، فقر و حاشیه‌نشینی، تجربه‌ی جنگ و پیامدهایش، سقط جنین، عدالت و انتقام و گفت‌وگو با خدا حساسیت دارند و مایل‌اند این موضوعات را در قالب داستان دنبال کنند. همچنین به علاقه‌مندان به مجموعه‌ داستان‌هایی پیشنهاد می‌شود که در آن‌ها هر داستان مستقل است، اما در مجموع، تصویری از جامعه‌ای پر از سوءتفاهم، خشونت پنهان و امیدهای کوچک می‌سازد.