کتاب امروز بابا می آید (دو زبانه)

کتاب امروز بابا می‌آید (دو زبانه) نوشته‌ی شراره قاسم‌زاده داستان دختربچه‌ای به نام زهرا است که در فضای پس از جنگ ایران و عراق در انتظار بازگشت پدر شهیدش روز را شب می‌کند. انتشارات ناران این اثر را با همکاری انتشارات مرصاد منتشر کرده است و اداره کل حفظ آثار و نشر ارزش‌های دفاع مقدس استان کرمانشاه تهیه‌کنندگی آن را برعهده داشته است. متن فارسی داستان در کنار برگردان انگلیسی آن به قلم آرین حاتمی‌راد آمده است و تصویرگری سیده‌لیلا کشمیری با نقاشی‌های رنگی و پرجزئیات، فضای خانه‌ی قدیمی، حیاط، حوض و چهره‌ی معصوم زهرا را جان داده است. این کتاب در قالب روایتی کوتاه، روزی خاص از زندگی زهرا را دنبال می‌کند؛ روزی که او با لباس عید تازه‌اش در حیاط خانه می‌چرخد و با ماهی قرمز حرف می‌زند و با شوقی کودکانه منتظر است بابا فرهاد، پدری که سال‌هاست مفقودالاثر شده، به خانه برگردد. در پس این انتظار، غم و دلتنگی مادر، واژه‌ی سنگین «مفقودالاثر» و معنای شهادت برای کودکی که هنوز دنیا را با رؤیا و خواب می‌فهمد، آرام‌آرام دیده می‌شود. امروز بابا می‌آید (دو زبانه) با زبانی ساده و فضایی صمیمی، موضوعی جدی مثل جنگ، شهادت و فقدان را از زاویه‌ی نگاه یک کودک روایت کرده است و درعین‌حال امکان آشنایی با متن انگلیسی همان داستان را نیز فراهم کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب امروز بابا می آید (دو زبانه)

کتاب امروز بابا می‌آید (دو زبانه) داستانی کوتاه از شراره قاسم‌زاده است که در ۲۷ صفحه روایت می‌شود و مخاطب اصلی آن نونهالان حدود ۹ سال به بالا هستند. در این کتاب، ماجرا در یک خانه‌ی حیاط‌دار ایرانی می‌گذرد؛ جایی که زهرا با لباس عید تازه‌اش در حیاط می‌چرخد، با ماهی قرمز حوض حرف می‌زند و در ذهنش صحنه‌ی دیدار با پدر را تمرین می‌کند. او پدرش، بابا فرهاد، را بیشتر از روی عکس روی طاقچه و خواب‌هایی که می‌بیند می‌شناسد تا از خاطرات واقعی؛ چون وقتی فقط سه سال داشته، پدر به جبهه رفته و دیگر برنگشته است. در متن، بارها به واژه‌ی «مفقودالاثر» اشاره شده است؛ واژه‌ای که برای بزرگ‌ترها معنای روشن و تلخی دارد اما برای زهرا فقط یعنی «هنوز منتظر بودن». کتاب امروز بابا می‌آید (دو زبانه) این فاصله‌ی معنایی را از خلال گفت‌وگوهای کوتاه زهرا با خودش، با ماهی گلی و با مامان ملیحه نشان داده است. در ادامه‌ی کتاب امروز بابا می‌آید (دو زبانه) روزی روایت می‌شود که زهرا شبی قبلش با گریه خوابیده و در خواب، بازگشت پدر را دیده است؛ پدری که روی تختی شبیه تخت پادشاهی وارد حیاط می‌شود و چند نفر او را روی دست می‌آورند. صبح، زهرا با هیجان خوابش را برای مامان ملیحه تعریف می‌کند و مادر در سکوت و اشک به او گوش می‌دهد. فضای داستان بین رؤیا و واقعیت در رفت‌وآمد است؛ از یک‌سو بازی‌های کودکانه، چرخیدن با دامن، بوس فرستادن برای ماهی و تمرین کردن لحظه‌ی دیدار، و از سوی دیگر، تلفنی که زنگ می‌خورد، رنگی که از صورت مادر می‌پرد و مهمانی که «قرار است بیاید». ساختار کتاب کوتاه است و در چند صحنه‌ی پی‌درپی پیش می‌رود؛ از حیاط و حوض و لباس عید تا تراس و شیشه‌پاک‌کردن مادر و درِ خانه‌ای که در پایان داستان با زنگ مهمان‌ها باز می‌شود. دو زبانه‌بودن اثر باعث شده است که همین روایت در بخش انگلیسی نیز بازآفرینی شود و خواننده بتواند متن فارسی و انگلیسی را در کنار هم ببیند و مقایسه کند.

خلاصه کتاب امروز بابا می آید (دو زبانه)

داستان امروز بابا می‌آید (دو زبانه) با تصویری از زهرا شروع می‌شود؛ دختربچه‌ای که لباس عید تازه‌اش را یواشکی از کمد برداشته، پوشیده و در حیاط خانه می‌چرخد. او دامنش را بالا می‌گیرد، دور خودش می‌چرخد، به حوض نزدیک می‌شود و با ماهی قرمز حرف می‌زند. زهرا از ماهی می‌پرسد که آیا قشنگ شده یا نه و با ذوق می‌گوید این لباس را مامان ملیحه برای عید خریده است. او می‌خواهد وقتی بابا آمد، «سورپرایز» شود؛ کلمه‌ای که درست تلفظش را بلد نیست اما حسش را خوب می‌شناسد. کم‌کم معلوم می‌شود که بابا فرهاد سال‌هاست در جبهه مفقودالاثر شده است و زهرا او را فقط از روی عکس و خواب‌هایش می‌شناسد. شبی قبل از روزی که داستان روایت می‌شود، زهرا با گریه خوابیده و خواب دیده که بابا فرهاد روی تختی که چند نفر آن را حمل می‌کنند، مثل یک پادشاه وارد حیاط می‌شود و او مثل دختری که در مغازه‌ی لباس‌فروشی دیده بود، برای پدرش بوس می‌فرستد. صبح، وقتی خوابش را برای مامان ملیحه تعریف می‌کند، مادر اشک می‌ریزد؛ اشکی که زهرا آن را فقط نشانه‌ی دلتنگی می‌فهمد. در طول روز، هوا سرد و ابری است و مامان ملیحه از روی تراس به زهرا می‌گوید که به خانه برگردد تا سرما نخورد، اما زهرا اصرار می‌کند که باید در حیاط بماند چون «امروز بابا میاد». تلفن خانه زنگ می‌خورد، مادر داخل می‌رود و بعد از شنیدن خبر، رنگ از صورتش می‌پرد و روی زمین می‌نشیند. زهرا با شوق وارد خانه می‌شود و می‌پرسد آیا بابا گفته می‌آید یا نه. مامان ملیحه او را در آغوش می‌گیرد، می‌گوید «آره مامانی! دیگه وقتش رسیده!» و از او می‌خواهد که گریه نکند. زهرا که هنوز معنای این حرف‌ها را نمی‌فهمد، فکر می‌کند مادر هم مثل خودش دلش برای بابا تنگ شده و اگر بخوابد، بابا به خوابش می‌آید. کمی بعد، زنگ در به صدا درمی‌آید، زهرا با هیجان می‌دود و در را باز می‌کند و چهار مرد را می‌بیند که لباس‌هایی شبیه لباس بابا فرهاد در عکس روی طاقچه به تن دارند و چیزی شبیه تخت را روی دست گرفته‌اند. داستان در همین نقطه، میان شوق کودکانه‌ی زهرا و سکوت سنگین بزرگ‌ترها، تصویر بازگشت پدر شهید را در ذهن خواننده شکل می‌دهد.

چرا باید کتاب امروز بابا می آید (دو زبانه) را بخوانیم؟

امروز بابا می‌آید (دو زبانه) از زاویه‌ی نگاه یک کودک به موضوعی می‌پردازد که معمولاً در قالب روایت‌های بزرگسالانه بیان شده است؛ یعنی غیبت طولانی پدر، مفقودالاثر شدن در جنگ و بازگشت پیکر شهید. این زاویه‌ی دید باعث شده است مفاهیمی مثل شهادت، دلتنگی، انتظار و امید در قالب صحنه‌هایی ساده و روزمره مثل چرخیدن با لباس عید، حرف‌زدن با ماهی قرمز و بوس فرستادن از دور نشان داده شود. در این کتاب، خواننده با دنیای ذهنی زهرا روبه‌رو می‌شود؛ دنیایی که در آن رؤیا و واقعیت در هم تنیده است و واژه‌های سنگینی مثل «مفقودالاثر» در ذهن کودک به شکل «شاید امروز برگردد» ترجمه می‌شود. دو زبانه‌بودن امروز بابا می‌آید (دو زبانه) امکان دیگری هم فراهم کرده است؛ متن فارسی و انگلیسی در کنار هم قرار گرفته‌اند و این موضوع برای کسانی که می‌خواهند هم‌زمان با یک داستان بومی، زبان انگلیسی را هم تمرین کنند جذاب است. تصویرگری کتاب نیز فضای عاطفی داستان را تقویت کرده است؛ حیاط، حوض، لباس عید، چهره‌ی مادر و حالات زهرا در لحظه‌های شوق، تعجب و دلتنگی، همه در نقاشی‌ها بازتاب یافته‌اند. این ترکیب متن و تصویر، موضوعی مثل جنگ و شهادت را برای نونهالان قابل لمس‌تر کرده است؛ بدون این‌که وارد جزئیات خشن یا مستقیم جنگ شود. همچنین، کتاب به‌خوبی نشان داده است که چگونه یک خبر تلفنی، یک زنگ در و چند مهمان با لباس‌های نظامی می‌توانند معنای سال‌ها انتظار را در یک روز خاص خلاصه کنند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن امروز بابا می‌آید (دو زبانه) به نونهالان و نوجوانانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های احساسی درباره‌ی خانواده، دلتنگی و انتظار علاقه دارند. این کتاب به والدین و مربیانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند موضوع جنگ، شهادت و مفقودالاثر شدن را در قالب روایتی ملایم و کودک‌محور مطرح کنند. همچنین به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های دو زبانه‌ی فارسی–انگلیسی برای تقویت زبان و آشنایی با ادبیات مرتبط با دفاع مقدس علاقه‌مند هستند.