کتاب اضطراب جدایی در کودکان

کتاب اضطراب جدایی در کودکان (برای متخصصین و خانواده‌ها) نوشته فائزه یاراحمدی و سیما رحمتی، به یکی از شایع‌ترین و نادیده‌گرفته‌شده‌ترین مشکلات هیجانی کودکان، یعنی اضطراب جدایی می‌پردازد؛ مشکلی که از سال‌های بسیار ابتدایی زندگی آغاز می‌شود و اگر جدی گرفته نشود می‌تواند تا بزرگسالی ادامه پیدا کند. نویسندگان با تکیه‌بر پژوهش‌های روز، تجربه‌های بالینی و منابع معتبر، ابتدا مفهوم کلی اضطراب و اختلالات اضطرابی را توضیح داده‌اند و سپس به‌تدریج دایره‌ی بحث را تنگ‌تر کرده‌اند تا به اضطراب جدایی در کودکان و نوجوانان برسند. انتشارات مرسل این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب اضطراب جدایی در کودکان

کتاب اضطراب جدایی در کودکان نوشته‌ی فائزه یاراحمدی و سیما رحمتی، با رویکردی جامع از مفاهیم کلان روان‌شناختی آغاز شده و به بررسی جزئیات این اختلال و روش‌های درمانی آن می‌پردازد. نویسندگان ضمن تعریف اضطراب و مرور تاریخچه‌ی آن، روند تبدیل این احساس طبیعی به یک اختلال ناتوان‌کننده را واکاوی کرده و مؤلفه‌های سه‌گانه‌ی جسمانی، شناختی و رفتاری آن را در کنار نظریه‌های بزرگ روان‌تحلیلی، رفتاری، شناختی، زیستی و رشدی تبیین می‌کنند. 

در ادامه، مفهوم حساسیت اضطرابی یا همان ترس از ترس در قالب مدل‌های آسیب‌پذیری و سبب‌شناسی بررسی شده و با تشریح ابعاد اضطراب اجتماعی بر اساس راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روان‌پزشکی، نقش عوامل ژنتیکی، فیزیولوژیک، محیط خانوادگی و بازداری‌های رفتاری در شکل‌گیری این آسیب‌ها کالبدشکافی می‌شود.

بخش دوم کتاب اضطراب جدایی در کودکان بر محوریت اختصاصی اختلال اضطراب جدایی در کودکان و نوجوانان استوار است؛ جایی که مرز میان اضطراب هنجار و اختلال مشخص شده و ابزارهای سنجش نظیر مصاحبه‌های ساختاریافته و پرسش‌نامه‌های خودگزارشی معرفی می‌شوند. فائزه یاراحمدی و سیما رحمتی، رویکردهای متنوع درمانی اعم از روان‌پویشی، شناختی‌رفتاری، وجودی و گشتالت را بررسی کرده و راهکارهای عملی مداخله مانند درمان تعامل والد-کودک، بازی‌درمانی، خانواده‌درمانی و دارودرمانی را ارائه می‌دهند. 

این اثر با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام، به عنوان راهنمایی برای پیشگیری از مزمن شدن اختلالات اضطرابی در سنین رشد تدوین شده است.

خلاصه کتاب اضطراب جدایی در کودکان

کتاب اضطراب جدایی در کودکان با نگاهی جامع، روند تحول اضطراب از یک سازوکار محافظتی طبیعی به یک اختلال مزمن را بررسی کرده و تفاوت‌های آن را بر اساس ملاک‌های شدت و تداوم تبیین می‌کند. نویسندگان ابتدا چرخه‌ی معیوب میان مؤلفه‌های سه‌گانه‌ی اضطراب (جسمانی، شناختی و رفتاری) را تشریح کرده و سپس به مفهوم حساسیت اضطرابی یا ترس از خودِ احساسات اضطرابی می‌پردازند. 

این اثر نشان می‌دهد که چگونه ابعاد بدنی، شناختی و اجتماعی این حساسیت، به عنوان متغیرهای کلیدی، زمینه‌ساز اختلالاتی چون وحشت‌زدگی، اضطراب اجتماعی و وسواس می‌شوند و چگونه درمان شناختی‌رفتاری (CBT) با اصلاح تفسیرهای فاجعه‌آمیز می‌تواند این نشانه‌ها را کاهش دهد.

کتاب در ادامه به کالبدشکافی اضطراب اجتماعی و ویژگی‌های شناختی آن نظیر خودارزیابی منفی و ترس از طرد پرداخته و سپس وارد مبحث اصلی خود، یعنی اختلال اضطراب جدایی می‌گردد. نویسندگان ضمن تفکیک اضطراب هنجار دوران نوپایی از شکل اختلالی آن، نشانه‌های بالینی مانند امتناع از مدرسه و شکایت‌های جسمانی را بررسی کرده و ریشه‌های آن را در عوامل زیستی (نظیر عملکرد آمیگدال)، ویژگی‌های مزاجی و سبک‌های فرزندپروری جست‌وجو می‌کنند. 

فصول پایانی کتاب به معرفی رویکردهای عملی درمانی، آموزش تدریجی استقلال به کودک و اهمیت کلیدی مداخله‌ی زودهنگام با مشارکت فعال والدین و متخصصان اختصاص یافته است.

چرا باید کتاب اضطراب جدایی در کودکان را بخوانیم؟

این کتاب، فقط به توصیف نشانه‌ها بسنده نکرده‌ و از سطح کلیشه فراتر رفته‌ تا شبکه‌ای از عوامل زیستی، شناختی، خانوادگی و اجتماعی را که پشت این رفتار قرار دارد نشان دهند. ویژگی دیگر این اثر، پیوند نظریه و عمل است؛ در کنار مرور نظریه‌های کلاسیک و معاصر درباره‌ی اضطراب، حساسیت اضطرابی و اضطراب اجتماعی، به ابزارهای تشخیصی، ملاک‌های افتراقی و شیوه‌های درمانی مشخص هم پرداخته است. در کنار این‌ها، اشاره به مفاهیمی مانند بازداری رفتاری، حساسیت اضطرابی، ترس از ارزیابی منفی و رفتارهای ایمنی‌بخش، خواننده را با واژگان و چارچوب‌های تحلیلی‌ای آشنا می‌کند که در پژوهش و درمان اختلالات اضطرابی کاربرد گسترده دارند.

خواندن کتاب اضطراب جدایی در کودکان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب اضطراب جدایی در کودکان به دانشجویان و فارغ‌التحصیلان روان‌شناسی، مشاوره، روان‌پزشکی و علوم تربیتی پیشنهاد می‌شود که به‌ دنبال منبعی متمرکز درباره‌ی اضطراب کودکان هستند. همچنین این کتاب به والدین، مشاوران مدرسه، مربیان مهدکودک و پیش‌دبستانی و کارشناس‌های حوزه‌ی آموزش توصیه می‌شود.