کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش مصنوعی (جلد سوم)

کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش‌ مصنوعی (جلد سوم) (The Cambridge Handbook of Private Law and Artificial Intelligence) حاصل گردآوری ارنست لیم و فیلیپ مورگان با ترجمه علیرضا صدیقیان توسط نشر آوند اندیشه منتشر شده است. این کتاب به رابطه‌ی پیچیده‌ی هوش‌ مصنوعی با شاخه‌های مختلف حقوق خصوصی می‌پردازد، جایی که الگوریتم‌ها، داده‌های کلان و سامانه‌های خودکار در کنار قراردادها، مسئولیت مدنی، حقوق شرکت‌ها، بیمه، رقابت، استخدام و حل‌وفصل اختلافات قرار گرفته‌اند. متن کتاب نشان می‌دهد که چگونه هوش‌ مصنوعی می‌تواند اصول سنتی حقوق خصوصی را به چالش بکشد، مرزهای مسئولیت را جابه‌جا کند و حتی پرسش‌هایی درباره‌ی شخصیت حقوقی سامانه‌های هوشمند و امکان حضور مدیران ربات در هیئت‌مدیره‌ی شرکت‌ها مطرح کند. ساختار کتاب بر پایه‌ی فصل‌های موضوع‌محور است که هرکدام به یک حوزه‌ی مشخص مانند حقوق شرکت‌ها و حاکمیت شرکتی، نظارت مالی، مشاوره‌ی مالی رباتیک، حقوق رقابت، حقوق فروش، بیمه، استخدام و نیز دیدگاه‌های تطبیقی میان اتحادیه‌ی اروپا و ایالات متحده درباره‌ی حمایت از داده و قانون‌گذاری هوش‌مصنوعی اختصاص یافته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش مصنوعی (جلد سوم)

کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش‌مصنوعی (جلد سوم) به‌ کوشش ارنست لیم و فیلیپ مورگان و با ترجمه‌ی علیرضا صدیقیان، مجموعه‌ای تخصصی درباره‌ی تأثیر هوش‌مصنوعی بر حقوق خصوصی است. نویسندگان کتاب از حوزه‌های مختلف حقوق و فناوری به موضوع می‌پردازند و تلاش می‌کنند پیامدهای ورود سامانه‌های هوش‌مصنوعی به عرصه‌هایی مانند فعالیت‌های تجاری، شرکت‌ها، خدمات مالی، بازار کار، بیمه و حل‌وفصل اختلافات را بررسی کنند. ویژگی مهم اثر، پیوند میان مسائل حقوقی و تحولات فنی هوش‌ مصنوعی است. 

کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش مصنوعی (جلد سوم) اثر ارنست لیم و فیلیپ مورگان در کنار بررسی چالش‌های عملی و تنظیمگری، به پرسش‌های بنیادی‌تری درباره‌ی مسئولیت و تکلیف مراقبت، حاکمیت شرکتی، حمایت از داده‌ها، شخصیت حقوقی سامانه‌های هوش‌ مصنوعی و نقش الگوریتم‌ها در روابط تجاری می‌پردازد. رویکرد تطبیقی میان نظام‌های حقوقی، به‌ویژه اتحادیه‌ی اروپا و ایالات متحده، نیز به کتاب امکان می‌دهد تحولات حقوقی مرتبط با هوش‌مصنوعی را در چارچوبی گسترده‌تر بررسی کند. این اثر برای حقوق‌دانان، پژوهشگران و دانشجویانی که به پیوند حقوق خصوصی و فناوری‌های نوین علاقه‌مندند، منبعی تخصصی برای شناخت مسائل حقوقی ناشی از گسترش هوش‌ مصنوعی است.

خلاصه کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش مصنوعی (جلد سوم)

محور اصلی بحث در کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش‌ مصنوعی (جلد سوم)  این است که هوش‌ مصنوعی چگونه اصول، نهادها و فرایندهای حقوق خصوصی را دگرگون می‌کند و درعین‌حال تا چه حد می‌توان باتکیه‌بر چارچوب‌های موجود، این فناوری را در نظم حقوقی جا داد. متن کتاب نشان می‌دهد که نویسندگان از یک‌ سو بر استحکام اصول هسته‌ای در حوزه‌هایی مانند حقوق شرکت‌ها، تکالیف مدیران، مسئولیت مدنی و قراردادها تأکید کرده‌اند و ازسوی‌دیگر توضیح داده‌اند که زمینه‌ی اعمال این اصول به‌واسطه‌ی داده‌های کلان، یادگیری ماشینی، سامانه‌های خودکار و الگوریتم‌های پیش‌بین به‌ کلی تغییر کرده است. 

در فصل‌هایی مانند حقوق شرکت‌ها، حاکمیت شرکتی و هوش‌ مصنوعی ابتدا تصویری از دنیای نو ارائه می‌شود، جایی که هوش‌ مصنوعی، داده‌های کلان و فناوری دفتر کل توزیع‌شده در قلب فرایندهای کسب‌وکار قرار گرفته‌اند، از نظارت جزئی‌نگر بر کارکنان و زنجیره‌ی تأمین تا تحلیل‌های پیش‌بین در مدیریت ریسک و انطباق. نویسنده توضیح داده است که مزیت پیش‌گام بودن در پذیرش هوش‌ مصنوعی با خطر پیش‌گام بودن گره خورده و جایگاه خسارت‌های ناشی از هوش‌ مصنوعی بر انگیزه‌ی شرکت‌ها برای استفاده از این فناوری اثر می‌گذارد.

در ادامه، بحث به طراحی قانون‌گذاری می‌رسد: قوانین قابل‌خواندن توسط ماشین، پردازش زبان طبیعی در فرایند قانون‌گذاری، قراردادهای هوشمند، رأی‌گیری نیابتی مبتنی‌بر بلاک‌چین و استفاده از چت‌بات‌ها در تأسیس شرکت‌ها نمونه‌هایی هستند که نشان می‌دهند چگونه خود حقوق شرکت‌ها و سازوکارهای انطباق درحال دیجیتالی‌شدن‌ هستند. بخش دیگری از کتاب به مسئله‌ی انتساب مسئولیت برای هوش‌ مصنوعی اختصاص دارد، اینکه وقتی وظایف کارکنان به الگوریتم‌ها و سامانه‌های یادگیرنده منتقل می‌شود، الگوهای سنتی مسئولیت نیابتی و پاسخ‌گویی کارفرما چگونه باید بازخوانی شوند. 

در همین چارچوب، ایده‌ی اعطای شخصیت حقوقی به سامانه‌های هوش‌ مصنوعی و امکان شناسایی مدیران ربات در هیئت‌مدیره طرح شده و دشواری‌های نظری و عملی آن بررسی شده است، از نبود ظرفیت حقوقی و مشکل اعمال تکالیف امانی بر موجودی غیرانسانی تا پیامدهای سیاست‌گذاری در بازار تأسیس شرکت‌ها. 

در فصل‌های پایانی، بحث به تکالیف مدیران در عصر هوش‌ مصنوعی می‌رسد: تکلیف وفاداری و تکلیف مراقبت در شرایطی که تصمیم‌گیری مبتنی‌بر الگوریتم‌ها، ریسک سوگیری داده‌ها، جعبه‌ی سیاه و اتکای بیش از حد به سامانه‌های خودکار مطرح است. نویسندگان توضیح داده‌اند که مدیران باید هم فرصت‌های هوش‌ مصنوعی را برای استراتژی، نظارت و پایداری در زنجیره‌ی تأمین در نظر بگیرند و هم ساختارهای حاکمیتی و رویه‌های مدیریت ریسک را برای مقابله با سوگیری، خطا و عدم شفافیت الگوریتمی تقویت کنند.

چرا باید کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش مصنوعی (جلد سوم) را بخوانیم؟

کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش‌ مصنوعی (جلد سوم) نقطه‌ی تلاقی دو جهان متفاوت است: جهان قواعد و نهادهای جاافتاده‌ی حقوق خصوصی و جهان متغیر و پرشتاب فناوری‌های هوش‌ مصنوعی. متن کتاب نشان می‌دهد که پرسش‌های امروز دیگر فقط این نیست که هوش‌مصنوعی چیست، بلکه این است که این فناوری در قراردادها، مسئولیت مدنی، حقوق شرکت‌ها، بیمه، رقابت، استخدام، نظارت مالی و حل‌وفصل اختلافات چه تغییری ایجاد می‌کند و چه چیزهایی را زیر سؤال می‌برد. 

خواندن این کتاب امکان آشنایی با این پرسش‌ها را در قالب فصل‌های موضوعی فراهم می‌کند و به‌جای اینکه صرفاً به توصیف فناوری بپردازد، نشان داده است که چگونه می‌توان باتکیه‌بر مفاهیم آشنا در حقوق خصوصی مانند تکلیف مراقبت، تکلیف وفاداری، شخصیت حقوقی، مسئولیت نیابتی و حاکمیت شرکتی، وضعیت‌های جدید ناشی از هوش‌ مصنوعی را تحلیل کرد. این کتاب نمونه‌ای از گفت‌وگوی جدی میان حقوق و فناوری است که هم به جزئیات فنی توجه کرده و هم به پیامدهای نهادی و هنجاری.

خواندن کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش مصنوعی (جلد سوم) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب راهنمای کمبریج برای حقوق خصوصی و هوش‌ مصنوعی (جلد سوم) به پژوهشگران و دانشجویان حقوق، به‌ویژه در گرایش‌های حقوق خصوصی، حقوق شرکت‌ها، حقوق فناوری اطلاعات و حقوق اقتصادی پیشنهاد می‌شود. این اثر همچنین به وکلای فعال در حوزه‌های تجاری و مالی، تنظیمگران و سیاست‌گذاران، مدیران شرکت‌ها و متخصصان علوم کامپیوتر و داده که با مسائل حقوقی هوش‌ مصنوعی سروکار دارند توصیه می‌شود. کسانی که در زمینه‌ی حاکمیت شرکتی، انطباق، نظارت مالی، بیمه، استخدام و حفاظت از داده کار می‌کنند نیز می‌توانند از بحث‌های تخصصی این کتاب بهره‌مند شوند.