کتاب تاریخ ادبیات انگلیس

کتاب تاریخ ادبیات انگلیس (تاریخ ادبیات انگلیس از سده چهارم تا سده هجدهم میلادی) نوشته لطفعلی صورتگر تصویری گسترده از سیر شکل‌گیری و دگرگونی ادبیات در انگلستان ارائه داده است. نویسنده که استاد دانشگاه تهران بوده، این اثر را بر پایه‌ی سال‌ها تحصیل و پژوهش در دانشگاه لندن نوشته است. نشر امیرکبیر این کتاب را منتشر کرده است. نویسنده درمورد زمینه‌های تاریخی و اجتماعی جزایر بریتانیا تا شکل‌گیری شعر حماسی، مرثیه‌ها، نفوذ مسیحیت و پیوند ادبیات انگلیس با جریان‌های فکری و ادبی اروپا سخن گفته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب تاریخ ادبیات انگلیس اثر لطفعلی صورتگر

کتاب تاریخ ادبیات انگلیس به قلم لطفعلی صورتگر با طرح این پرسش آغاز می‌شود که ادبیات چگونه هم‌زمان می‌تواند مایه‌ی لذت و ابزار تربیت فکری باشد. این کتاب در ادامه نشان می‌دهد که مطالعه‌ی تاریخ ادبیات چه نسبتی با رشد روحی و گسترش تجربه‌ی انسانی دارد. نویسنده در دیباچه توضیح داده است که هدف او تنها گردآوری نام‌ها و آثار نیست؛ بلکه می‌خواهد نقشه‌ی جغرافیای ادبی انگلستان را ترسیم کند و جریان طولانی و پیچیده‌ی ادبی این سرزمین را قدم‌به‌قدم دنبال کند.

در کتاب تاریخ ادبیات انگلیس سه مقصود اصلی دنبال شده است؛ نخست نشان‌دادن کیفیت تطور ادبیات و پیوند آن با عقاید، آداب و انقلاب‌های فکری و اجتماعی و سپس شرح احوال گویندگان و نویسندگان و بررسی انتقادی سبک و صنایع ادبی آن‌ها و در آخر آوردن ترجمه‌ی قطعاتی از آثار مهم همچون سرودهای دهقانی و روستایی و منظومه‌های پهلوانی، غنایی و فلسفی.

تاریخ ادبیات انگلیس در هر فصل ابتدا زمینه‌ی تاریخی و اجتماعی را توضیح می‌دهد و سپس به‌سراغ شکل‌های ادبی می‌رود؛ برای نمونه در بحث دوره‌ی انگلوساکسون از هجوم سلت‌ها، تسلط روم، آمدن قبایل انگل و ساکسون، ساختار قدرت، نظام خویشاوندی و ملازمان شاه و نفوذ تدریجی مسیحیت می‌گوید و در ادامه به شعر حماسی، مرثیه‌ها، سرودهای غنایی و شیوه‌ی وزن و آوای شعر می‌پردازد. لطفعلی صورتگر در جای‌جای کتاب تاریخ ادبیات انگلیس پیوند ادبیات انگلستان با ادبیات اسکاندیناوی، آلمانی، فرانسوی، لاتین و حتی بازتاب‌های دوردست شرق و چین و ژاپن را یادآور شده است.

خلاصه کتاب تاریخ ادبیات انگلیس

کتاب ادبیات را هم‌زمان میدان لذت، تربیت و تجربه‌ی تاریخی می‌بیند. نویسنده در دیباچه نشان داده است که چگونه شعر و نثر می‌تواند هم عقده‌ی دل شاعر را بگشاید و هم خواننده را به جمعی از ذهن‌های بزرگ تاریخ پیوند دهد. لطفعلی صورتگر سپس توضیح داده است که مطالعه‌ی تاریخ ادبیات برای خردسالان مناسب نیست و باید در مرحله‌ای آغاز شود که هوش و قوه‌ی عاقله‌ی جوانان آماده‌ی فهم کلیات و تطورات فکری باشد.

لطفعلی صورتگر در ادامه با تکیه‌ بر منابع دانشگاهی اروپا سه کار را توأمان پیش برده است؛ ترسیم سیر تاریخی ادبیات انگلستان از دوره‌ی انگلوساکسون به بعد، تحلیل اخلاق و آداب و ساختار اجتماعی هر دوره، و معرفی و ترجمه‌ی نمونه‌هایی از آثار مهم. سرودهای قهرمانی مانند بولف و جنگ مالدون، مرثیه‌هایی چون سرگردان و دیر و نیز وزن، الیترشن، کنینگ‌ها و تصویرهای ویژه‌ی شعر کهن در این کتاب آمده است تا نشان دهد ادبیات چگونه آینه‌ی روح اروپایی و غربی شده است.

چرا باید کتاب تاریخ ادبیات انگلیس را بخوانیم؟

کتاب تاریخ ادبیات انگلیس امکان آشنایی گام‌به‌گام با ریشه‌های ادبیات انگلیسی را فراهم کرده است؛ از اسطوره‌ها و سرودهای قبیله‌ای تا مرثیه‌ها و حماسه‌های بزرگ. خواننده‌ی این اثر ضمن آشنایی با آثار با زمینه‌ی تاریخی، ساختار اجتماعی، مذهب و روحیات دوره‌ها نیز روبه‌رو می‌شود و می‌تواند نسبت ادبیات و «فن زندگانی» را بهتر درک کند.

خواندن کتاب تاریخ ادبیات انگلیس را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و علاقه‌مندان به ادبیات انگلیسی، پژوهشگران تاریخ فرهنگ اروپا و کسانی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند از سطح آموزش‌های صرفاً زبانی فراتر رفته است و ریشه‌های فکری و تاریخی ادبیات انگلیس را در پیوند با ادبیات ایران و دیگر سنت‌ها بشناسند.

درباره لطفعلی صورتگر

لطفعلی صورتگر یکی از چهره‌های برجسته‌ی ادبیات و ترجمه‌ی معاصر ایران بود که در مقام استاد دانشگاه، شاعر، نویسنده و مترجم نقش مهمی در پیوند میان ادبیات فارسی و ادبیات جهان ایفا کرد. او در سال ۱۲۷۹ خورشیدی در شیراز چشم به جهان گشود. پدرش میرزا محمدعلی آقاخان ملقب به مسعودالملک از خوشنویسان نامدار شیراز بود و این پیشینه‌ی فرهنگی بی‌تردید در شکل‌گیری شخصیت علمی و هنری این نویسنده اثرگذار بود. جد او، آقا لطفعلی شیرازی یا لطفعلی صورتگر، از نقاشان برجسته و چیره‌دست قرن سیزدهم هجری بود.

این نویسنده تحصیلات ابتدایی خود را در شیراز به پایان رساند و سپس برای ادامه‌ی تحصیل راهی هند شد و دوره‌ی متوسطه را آنجا گذراند. لطفعلی صورتگر پس از بازگشت به ایران به استخدام ادارات دارایی و فرهنگ درآمد و در کنار فعالیت‌های اداری، مجله‌ی «سپیده‌دم» را در شیراز بنیان گذاشت که نشانه‌ای از علاقه‌ی جدی او به فرهنگ، آموزش و نشر اندیشه بود. لطفعلی صورتگر در سال ۱۳۰۶ خورشیدی برای ادامه‌ی تحصیلات عالی به لندن رفت و در رشته‌ی زبان و ادبیات انگلیسی موفق به دریافت درجه‌ی دکتری شد.

موضوع رساله‌ی دکتری لطفعلی صورتگر «نفوذ ادبیات ایران در ادبیات انگلستان در قرن پانزدهم و شانزدهم میلادی» بود؛ پژوهشی مهم که نشان‌دهنده‌ی توجه عمیق او به تأثیرات فرهنگی و ادبی ایران بر غرب است. او پس از بازگشت از انگلستان به تدریس ادبیات فارسی و انگلیسی پرداخت و مدتی نیز ریاست دانشگاه شیراز را بر عهده داشت؛ همچنین مدیر مجله‌ی آموزش و پرورش و عضو فرهنگستان ایران بود.

فعالیت‌های علمی لطفعلی صورتگر محدود به ایران نماند. او سفرهایی به شوروی، آمریکا و پاکستان داشت و به مدت یک سال نیز به‌عنوان استاد در دانشگاه کلمبیا تدریس کرد. آثار تألیفی او گستره‌ی متنوعی را شامل می‌شود؛ ازجمله کتاب‌های «سخن‌سنجی»، «تجلیات عرفان در ادبیات فارسی»، «ادبیات توصیفی ایران»، «ادبیات غنایی ایران»، «اصول علم اقتصاد»، «دیوان شعر»، «برگ‌های پراکنده»، «سخنانی چند از نویسندگان باختر» و... .

لطفعلی صورتگر در حوزه‌ی ترجمه نیز کارنامه‌ای ارزشمند از خود بر جای گذاشت و آثاری چون «جغرافیای تاریخی ایران»، «مارسیون»، «دکتر فاستوس» و «عشاق ناپل» را به پارسی برگرداند. از ترجمه‌های شاخص او می‌توان به «عشاق ناپل» اثر الکساندر دوما و نیز «نفوذ ایران در تمدن اروپا در قرون وسطی» اثر استیون رانس‌مان اشاره کرد. لطفعلی صورتگر سرانجام در بعدازظهر ۳ مهر ۱۳۴۸ در شیراز و در ۶۹سالگی درگذشت. پیکر او در حافظیه‌ی شیراز به خاک سپرده شد؛ آرامگاهی که برای یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های ادبی و ترجمه‌ی ایران، جایگاهی درخور به شمار می‌آید.

بخشی از کتاب تاریخ ادبیات انگلیس

«دورهٔ ادبی که به مناسبت سلطنت بسیار آبرومند ملکه الیزابت به نام وی موسوم است دنبالهٔ دورهٔ تجدد ادبی و علمی انگلستان است و چون در این عصر بذرهای دانش و معرفتی که دانشمندان اروپا و انگلستان کاشته بودند بارور گشته و همه فنون ادب و معرفت درجهٔ کمال یافته است و استادان بسیار بزرگ پدید آمده‌اند، تاریخ این دوره را از دورهٔ تجدد ادبی جدا ساخته‌اند تا حق مقام کسانی مانند شکسپیر که پروردهٔ این عصرند به واقعی ادا شده باشد. انگلستان در نیمه دوم قرن شانزدهم میلادی پر از انقلابات و آشوب‌های سیاسی و مذهبی است زیرا رویهٔ سیاسی سال‌های آخر سلطنت هنری هشتم و جانشینان وی، کشور را دچار گیرودارهای بزرگ ساخته و نفوذ انگلستان را در اروپا و سایر نقاط گیتی بسیار ضعیف کرده بود. روزی‌که هنری هشتم رخت از گیتی بربست، انگلستان در مقابل نیروی بزرگ اسپانیا و جاه‌طلبی‌های فیلیپ دوم شهریار آن کشور، ناتوان و زبون گشته بود. همین‌که بندر کاله که آخرین ناحیهٔ متصرفی انگلستان در اروپا بود از چنگ آن کشور به در رفت و بندری که سالیان دراز مرکز تجارت و تکیه‌گاه نیروی دریایی انگلستان در اروپا بود به دولت فرانسه برگشت، مانند آن بود که برای انگلستان امید سیادت در اروپا باقی نخواهد ماند.»