کتاب کاماندان

کتاب کاماندان نوشته مصطفی جمشیدی و رمانی درمورد جنگ ایران و عراق، تعقیب‌وگریزهای امنیتی و زندگی آدم‌هایی است که در میانه‌ی مرزها، رودخانه‌ها و شهرک‌های کوچک گرفتار شده‌اند. نویسنده با تمرکز بر شخصیت‌هایی مثل عدنان الشوقی، شوری اکبر و عدّاس، فضای عراقِ درگیر جنگ، استخبارات، گورستان قطارها و حاشیه‌ی دجله را تصویر کرده است. رمان حاضر بر پایه‌ی گزارش‌ها، بازجویی‌ها، اعتراف‌ها و روایت‌های شخصی شکل گرفته و نشر سوره مهر آن را منتشر کرده است. این کتاب میان رمان جنگی، داستان تعقیب یک فراری و اعتراف‌نامه‌ی چند شخصیت سرگردان در رفت‌وآمد است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب کاماندان اثر مصطفی جمشیدی

کتاب کاماندان یک رمان جنگی به قلم مصطفی جمشیدی است که با گزارشی پلیسی از تصادف مرگبار زنی به نام شوری اکبر در اتوبان ۴۰۲ آغاز می‌شود؛ گزارشی که از همان ابتدا پای استخبارات، یگان‌های ارتش، راننده‌ی جیپ نظامی و یک گاری‌چی فروش گاز را وسط می‌کشد. مصطفی جمشیدی در این رمان از فرم گزارش رسمی، بازجویی، اظهارات مأموران و یادداشت‌های محرمانه استفاده کرده است تا فضای امنیتی و پرشبهه‌ی عراقِ درگیر جنگ را بیافریند.

بازجویی از امرالله صاحب و سپس بازجویی از مردی مجروح به نام عدنان، خواننده را وارد شبکه‌ای از تناقض‌ها، شبح‌ها و روایت‌های نیمه‌کاره می‌کند. رمان کاماندان در ادامه با قول عدّاس و قول شوری وارد لایه‌ی اعتراف‌گونه و شخصی‌تر می‌شود. عدنان الشوقی، سرباز فراریِ موج‌گرفته، در مرکز این اعتراف‌ها قرار دارد؛ مردی که از جبهه‌ی خرمشهر گریخته، در گورستان قطارها، کنار دجله و در کومه‌های حاشیه‌ای زندگی کرده و با قاچاق، فرار، خودزنی و تغییر چهره سر کرده است.

شوری، زن کُردی که هویت و سرنوشتش در گزارش پلیس و روایت خودش دو چهره پیدا می‌کند، در مدرسه‌ی حرفه‌ها و فنون و در رفت‌وآمد میان سلیمانیه و الانصار، قصه‌ی خودش را می‌نویسد و ادعا می‌کند «حکایت اول» از آن اوست. کاماندان با رفت‌وآمد میان گزارش‌های رسمی، افسانه‌های عربی و بابلی، خاطرات دجله، گورستان واگن‌ها و مدرسه‌ی متروکه تصویری چندوجهی از جنگ، فرار، عشق وسواس‌گونه‌ی عدنان و بازی هویت‌ها ارائه کرده است.

خلاصه داستان کاماندان

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از داستان را فاش می‌کند!

کاماندان بر محور تصادف مرموز شوری اکبر و حضور مردی به نام عدنان الشوقی شکل می‌گیرد. ابتدا گزارش پلیس و بازجویی‌ها، حادثه‌ی اتوبان ۴۰۲، استیشن مشکوک، شبحی با تفنگ ساچمه‌ای و راننده‌ی ارتشی را پیش می‌کشند؛ سپس داستان به «قول عدّاس» و «قول شوری» می‌رسد و از دل این صداها گذشته‌ی عدنان و شوری بیرون می‌آید؛ سرباز بعثیِ موج‌گرفته‌ای که از جبهه فرار کرده، در دجله و گورستان قطارها آواره است، با قاچاق دلار، افسانه‌های عربی، آوازهای علی عکاش و جراحی پلاستیک عبدالکریم انور هویتش را عوض کرده و به عبدالفتاح عدّاس بدل شده است. شوری، زن کُردیِ ساکن مدرسه‌ی حرفه‌ها و فنون، با دفتر حضورغیاب روایت خودش را می‌نویسد و مدام تأکید می‌کند قصه‌ی اصلی از او شروع می‌شود. این رمان جنگ را از زاویه‌ی فراری‌ها، مأموران استخبارات، افسانه‌ها و رؤیاهای دجله دنبال می‌کند.

چرا باید کتاب کاماندان را بخوانیم؟

رمان کاماندان جنگ را نه از دل سنگرها که از حاشیه‌ها، فراری‌ها، گورستان قطارها و مدرسه‌ای متروکه روایت کرده است. ترکیب گزارش‌های رسمی، بازجویی‌ها، اعتراف‌های طولانی عدنان و شوری و افسانه‌های عربی و بابلی، تصویری دیگر از عراقِ جنگ‌زده و سازوکار ترس، فرار و هویت‌سازی به دست می‌دهد و خواننده را در مرز واقعیت و خیال نگه می‌دارد.

خواندن کتاب کاماندان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دوستداران ادبیات داستانی معاصر ایران و قالب رمان جنگی و نیز به علاقه‌مندان فضاهای امنیتی، بازجویی و گزارش‌های پلیسی پیشنهاد می‌شود. اگر از ترکیب افسانه، خاطره و گزارش در قالب یک رمان لذت می‌برید، این کتاب برای شما مناسب است.

درباره مصطفی جمشیدی

مصطفی جمشیدی، نویسنده و داستان‌نویس ایرانی، در سال ۱۳۴۰ در شمیرانِ تهران چشم به جهان گشود. او ازجمله نویسندگان مطرح و شناخته‌شده‌ی نسل داستان‌نویسان دهه‌ی ۱۳۶۰ به شمار می‌رود. این نویسنده در کنار فعالیت‌های ادبی در حوزه‌های هنری دیگری ازجمله سینما و شعر نیز حضور داشته و تجربه‌های گوناگونی را در این عرصه‌ها کسب کرده است. جمشیدی علاوه‌بر خلق داستان و رمان، در زمینه‌ی نگارش فیلم‌نامه نیز فعالیت کرده و مسئولیت مدیریت حوزه‌ی اقتباس بنیاد سینمایی فارابی را بر عهده داشته است.

بخش عمده‌ای از آثار داستانی مصطفی جمشیدی، چه در قالب داستان کوتاه و چه در قالب رمان، به موضوعاتی همچون مسائل اجتماعی، جنگ ایران و عراق و آفرینش‌های دینی اختصاص یافته است. در میان آثار او می‌توان از رمان‌های «بوفاری ۴»، «بیداری»، «گزارش وقایع نخل»، «شب رنج موسی»، «معبر به آخرالزمان»، «شنیدن آوازهای مغولی»، «خودنوشت»، «بازیافته‌های شهر دلتنگ»، «وقت نیایش ماهی‌ها» و «سونات عدن» نام برد که هر یک بخشی از فعالیت ادبی او را نمایندگی می‌کنند.

جوایز و افتخارات نویسنده

یکی از موفقیت‌های مهم مصطفی جمشیدی به کتاب «لغات میغ» مربوط می‌شود که در سال ۱۳۸۳ توانست در فهرست پنج نامزد نهایی کتاب سال جایزه‌ی ادبیات متفاوت قرار گیرد. همچنین فعالیت پیوسته و چهار دهه تلاش او در عرصه‌ی داستان‌نویسی مدرن موردتوجه محافل ادبی قرار گرفته است. به همین دلیل در مراسم اختتامیه‌ی یازدهمین دوره‌ی جایزه‌ی ادبی جلال آل‌احمد و با پیشنهاد هیئت داوران، از مصطفی جمشیدی به پاس سال‌ها کوشش مستمر در شیوه‌ای خاص از نگاه و نگارش داستان مدرن تقدیر و تجلیل به عمل آمد.

بخشی از کتاب کاماندان

«آقایان عزیز!

توجه بفرمایید این جلسه به درخواست آقای شمیم الکوفی، معاونت آموزش شهری، تشکیل شده و ذبیح صالح، نمایندهٔ ثبت، هم در اینجا حضور دارند و موضوع برای گزارشات فصلی و ارجاعات پرونده است.

جلسه سری است:

_ آقای الکوفی، شما در تجسس‌های خودتان چی دیدید؟

_ ما در قسمت زغال‌خانهٔ مدرسه کسی را پنهان کردیم. زغال‌های هفت‌ساله آنجا انبار است. درندشتی است برای خودش. آن شخص را آنجا مأوا دادیم و دو روز آنجا ماند. اتفاق عمده‌ای در کار نبود تا اینکه آدمی به اسم عدنان الشوقی آمد آنجا. البته این عدنان آن عدنانِ فراری نبود. مدرسه آن‌قدر بزرگ است که یک هنگ در آن می‌تواند قایم بشود. در لحظهٔ انصراف از پنهان شدن مأمور و میل به بازگشتن آن سوژه پیدا شد.

_ بسیار خب. رفتارشان با خانم مِلحه شوری چطور بود؟

_ محترمانه! یک ساعتی نشست روی سنگ جلوی دروازهٔ مدرسه یک حرف‌هایی به هم زدند و شوری برایش یک لیوان شربت برد. والسلام. حتی دعوتش نکرد داخل بشود.

_ بسیار خب. پوشش ثبت و سند و ادارهٔ برق و آب و فاضلاب و... بسیار خوب است. همین شیوه بهترین راه استخباراتی است. مرحبا!... آقای الکوفی و ذبیح صالح.»