کتاب نشانه شناسی کهن الگوها

کتاب نشانه‌شناسی کهن‌الگوها نوشته‌ی صدرالدین طاهری و منتشرشده توسط نشر شورآفرین، اثری پژوهشی در حوزه‌ی نشانه‌شناسی و اسطوره‌شناسی هنر ایران باستان و سرزمین‌های همجوار است. این کتاب با رویکردی تحلیلی به بررسی بن‌مایه‌ها و نمادهای رایج در هنر و فرهنگ ایران می‌پردازد و تلاش می‌کند ریشه‌های اسطوره‌ای و معنایی این نشانه‌ها را در بستر تاریخی و فرهنگی منطقه واکاوی کند. نویسنده با بهره‌گیری از منابع متنوع و تحلیل آثار هنری، به دنبال کشف پیوندهای میان نشانه‌ها، اسطوره‌ها و باورهای مردمان ایران و تمدن‌های پیرامونی است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب نشانه شناسی کهن الگوها

کتاب نشانه‌شناسی کهن‌الگوها اثر صدرالدین طاهری، به بررسی ریشه‌ها و ساختار نشانه‌ها و کهن‌الگوها در هنر ایران باستان و سرزمین‌های همجوار می‌پردازد. این کتاب با نگاهی میان‌رشته‌ای، مفاهیم نشانه‌شناسی، اسطوره‌شناسی تطبیقی و شمایل‌شناسی را در کنار هم قرار داده و تلاش کرده است تا روند شکل‌گیری و انتقال نمادها و بن‌مایه‌های هنری را در طول تاریخ ایران و تمدن‌های اطرافش تحلیل کند. ساختار کتاب به گونه‌ای است که ابتدا مبانی نظری نشانه‌شناسی و اسطوره‌شناسی را مرور می‌کند و سپس به سراغ نمونه‌های عینی از هنر و اسطوره‌های ایرانی و همسایگانش می‌رود. نویسنده با بررسی آثار باستانی، متون دینی و اسطوره‌ای و تحلیل نقش‌مایه‌های گیاهی، جانوری و ترکیبی، سعی کرده است تصویری جامع از جایگاه و تحول کهن‌الگوها در فرهنگ و هنر این منطقه ارائه دهد. کتاب نشانه‌شناسی کهن‌الگوها نه‌تنها به تحلیل نشانه‌ها می‌پردازد، بلکه به تأثیرپذیری متقابل فرهنگ‌ها و استمرار برخی نمادها در هنر اسلامی نیز اشاره دارد.

خلاصه کتاب نشانه شناسی کهن الگوها

کتاب نشانه‌شناسی کهن‌الگوها با طرح این پرسش آغاز می‌شود که چگونه نشانه‌ها و کهن‌الگوها در هنر و فرهنگ ایران باستان شکل گرفته و چه مسیری را تا امروز پیموده‌اند. نویسنده ابتدا به اهمیت رمزگذاری و رمزگشایی در اندیشه و فرهنگ انسانی می‌پردازد و نشان می‌دهد که توانایی انتزاع و مادپردازی، انسان را از دیگر جانداران متمایز کرده است. سپس با مرور دیدگاه‌های مهم در نشانه‌شناسی و هرمنوتیک، از سوسور و پیرس تا بارت، دریدا و اکو، چارچوب نظری تحلیل نشانه‌ها را ترسیم می‌کند. در ادامه، کتاب به سراغ اسطوره‌شناسی تطبیقی و نقش کهن‌الگوها در ادبیات، هنر و باورهای ایرانی و تمدن‌های همسایه می‌رود. مفاهیمی مانند گیاه زندگی، جانوران اسطوره‌ای، موجودات ترکیبی و نقش آن‌ها در هنر و اسطوره‌های ایران، میان‌رودان، مصر، هند، ارمنستان و یونان بررسی شده‌اند. نویسنده با تحلیل نمونه‌های متعددی از آثار باستانی، متون دینی و اسطوره‌ای، نشان می‌دهد که چگونه بن‌مایه‌هایی مانند درخت زندگی، بز کوهی، شیر، مار، ماهی و موجودات ترکیبی، حامل معانی چندلایه و پیونددهنده‌ی فرهنگ‌ها و باورهای مختلف بوده‌اند. در بخش‌های پایانی، کتاب به استمرار حضور این نشانه‌ها در هنر اسلامی و باورهای عامه ایرانی اشاره می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه برخی نمادها و کهن‌الگوها با تغییر شکل و معنا، همچنان در فرهنگ و هنر ایران حضور دارند. نویسنده تأکید کرده است که تحلیل نشانه‌ها نیازمند توجه به بافت تاریخی، اجتماعی و فرهنگی هر دوره است و هیچ معنای نهایی و قطعی برای نشانه‌ها وجود ندارد، بلکه هر نسل و هر فرهنگ می‌تواند برداشت تازه‌ای از آن‌ها داشته باشد.

چرا باید کتاب نشانه شناسی کهن الگوها را بخوانیم؟

کتاب نشانه‌شناسی کهن‌الگوها اثری است که با رویکردی تحلیلی و تطبیقی، به بررسی ریشه‌ها و تحولات نشانه‌ها و کهن‌الگوها در هنر و فرهنگ ایران و سرزمین‌های همجوار می‌پردازد. این کتاب برای کسانی که به دنبال فهم عمیق‌تر از نمادها، اسطوره‌ها و بن‌مایه‌های هنری هستند، فرصتی فراهم می‌کند تا با دیدگاه‌های متنوع نشانه‌شناسی و اسطوره‌شناسی آشنا شوند و پیوندهای میان فرهنگ‌ها را بهتر درک کنند. ویژگی شاخص این اثر، ترکیب تحلیل نظری با نمونه‌های عینی از آثار هنری و متون اسطوره‌ای است که باعث می‌شود خواننده بتواند مفاهیم پیچیده را در بستر تاریخی و فرهنگی ملموس‌تری دنبال کند. همچنین کتاب به نقش تفسیر و بازتفسیر نشانه‌ها در گذر زمان و اهمیت بافت فرهنگی در فهم آن‌ها توجه ویژه‌ای دارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه‌های هنر، اسطوره‌شناسی، نشانه‌شناسی، تاریخ فرهنگ و تمدن ایران و مطالعات تطبیقی پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که دغدغه‌ی فهم ریشه‌های نمادها و بن‌مایه‌های هنری در فرهنگ ایرانی و تمدن‌های همسایه را دارند، این کتاب توصیه می‌شود.