کتاب پوشاک در ایران زمین (مصور)

کتاب پوشاک در ایران زمین (مصور) اثری پژوهشی است که به همت گروه نویسندگان و با ترجمه پیمان متین، توسط انتشارات امیرکبیر منتشر شده است. این کتاب با مقدمه‌ای از علی بلوکباشی و در قالب مجموعه مقالات دانشنامه‌ی ایرانیکا به بررسی تاریخ، تنوع و تحولات پوشاک در ایران و حوزه‌ی فرهنگی آن می‌پردازد. ساختار کتاب شامل ۲۸ فصل و ۵ ضمیمه است که هر یک به دوره‌ای تاریخی، قومی یا منطقه‌ی جغرافیایی خاص اختصاص دارد. از دوران مادها و هخامنشیان تا صفویان، قاجاریان و پهلوی، همچنین پوشاک اقوام مختلف مانند کردها، بلوچ‌ها، ترکمن‌ها و مردم حوزه‌ی دریای خزر و خلیج فارس در این مجموعه بررسی شده است. افزون بر این، مقالاتی درباره‌ی پوشاک در افغانستان، تاجیکستان و طوایف هزاره نیز در کتاب گنجانده شده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب پوشاک در ایران زمین (مصور)

کتاب پوشاک در ایران زمین با تکیه‌ بر مقالات دانشنامه‌ی ایرانیکا و با همکاری بیش از ۳۰ پژوهشگر، تصویری جامع از تاریخ و فرهنگ پوشاک ایرانیان ارائه می‌دهد. این کتاب با رویکردی مردم‌شناسانه و تاریخی پوشاک را نه‌تنها به‌عنوان پوششی فیزیکی، بلکه به‌مثابه نظامی از نشانه‌ها و نمادهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بررسی کرده است. ساختار کتاب به‌گونه‌ای است که هر فصل به یک دوره‌ی تاریخی یا قوم خاصی اختصاص یافته و روند تحولات پوشاک، تأثیرات اقلیمی، باورهای دینی، جایگاه اجتماعی و مناسبات فرهنگی را در انتخاب و تحول لباس‌ها تحلیل می‌کند. 

نویسندگان با بهره‌گیری از منابع مکتوب، آثار باستانی، نقوش تصویری و مشاهدات میدانی تلاش کرده‌اند تا سیر تحول پوشاک را از دوران باستان تا معاصر، با ذکر جزئیات جنس، رنگ، دوخت و کارکردهای نمادین و اجتماعی هر نوع پوشش به تصویر بکشند. افزون بر این، ضمایم کتاب به بررسی واژه‌نامه‌ی تاریخی پوشاک، اصطلاحات رایج و برخی پوشش‌های خاص مانند چادر، کمربند و عبا اختصاص یافته است. کتاب پوشاک در ایران‌زمین به‌ویژه برای پژوهشگران حوزه‌ی مردم‌شناسی، تاریخ اجتماعی و علاقه‌مندان به فرهنگ ایرانی منبعی غنی و مستند به‌ شمار می‌آید.

خلاصه کتاب پوشاک در ایران زمین (مصور)

کتاب پوشاک در ایران زمین با مقدمه‌ای تحلیلی آغاز می‌شود که نقش پوشاک را در نظام ارتباطی فرهنگی و اجتماعی ایرانیان برجسته می‌سازد. در این مقدمه، پوشاک به‌عنوان نشانه‌ای از هویت، منزلت اجتماعی، باورهای دینی و مناسبات اقتصادی معرفی شده است. سپس، فصل‌های کتاب به‌ ترتیب تاریخی و جغرافیایی، تحولات پوشاک را از دوران مادها و هخامنشیان تا دوره‌های اسلامی، مغول، صفوی، قاجار و پهلوی دنبال می‌کند. هر فصل با تکیه‌ بر شواهد باستان‌شناسی، متون تاریخی، نقوش و تصاویر به توصیف پوشاک مردان و زنان، تفاوت‌های طبقاتی، جنس و رنگ پارچه‌ها، سبک‌های دوخت و تأثیرات متقابل فرهنگی می‌پردازد. 

در بخش‌هایی از کتاب به نقش پوشاک در هویت‌بخشی قومی و منطقه‌ای اشاره شده و تفاوت‌های پوشش در میان اقوام مختلف ایران، مانند کردها، بلوچ‌ها، ترکمن‌ها، بختیاری‌ها و مردم حوزه‌ی دریای خزر و خلیج فارس با جزئیات بررسی شده است. همچنین تأثیر ورود منسوجات خارجی، تغییرات ناشی از ارتباط با فرهنگ غربی و تحولات اجتماعی پس از مشروطیت و دوران پهلوی، در شکل‌گیری پوشاک معاصر ایرانیان تحلیل شده است. ضمایم کتاب نیز به بررسی واژه‌نامه‌ی تاریخی پوشاک، اصطلاحات رایج و برخی پوشش‌های خاص اختصاص یافته است. در مجموع، این کتاب با رویکردی تحلیلی و توصیفی پوشاک را به‌عنوان بخشی از تاریخ اجتماعی و فرهنگی ایران معرفی کرده است.

چرا باید کتاب پوشاک در ایران زمین (مصور) را بخوانیم؟

کتاب پوشاک در ایران زمین با گردآوری مقالات پژوهشگران برجسته و ارائه‌ی تصاویر مستند، امکان شناخت عمیق‌تری از تاریخ و فرهنگ پوشاک ایرانیان را فراهم کرده است. این کتاب روند تحولات لباس را در بستر تاریخ و جغرافیا نشان می‌دهد، همچنین ارتباط پوشاک با هویت قومی، باورهای دینی، مناسبات اجتماعی و تحولات اقتصادی را نیز آشکار می‌سازد. ساختار منظم و تنوع موضوعی کتاب، آن را به منبعی ارزشمند برای پژوهش‌های میان‌رشته‌ای تبدیل کرده است. همچنین توجه به جزئیات جنس، رنگ، سبک دوخت و کارکردهای نمادین پوشاک درک بهتری از زندگی روزمره، آیین‌ها و مناسبات اجتماعی ایرانیان در دوره‌های مختلف به‌ دست می‌دهد. این کتاب برای کسانی که به‌دنبال فهم عمیق‌تر از فرهنگ و تاریخ ایران هستند، فرصتی برای آشنایی با لایه‌های پنهان و نمادین پوشاک ایرانی فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این کتاب به پژوهشگران حوزه‌ی مردم‌شناسی، تاریخ اجتماعی، مطالعات فرهنگی و هنر، دانشجویان رشته‌های مرتبط و علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ ایران پیشنهاد می‌شود. همچنین به کسانی که دغدغه‌ی شناخت هویت قومی، تحولات اجتماعی و نمادهای فرهنگی را دارند، مطالعه‌ی این اثر توصیه می‌شود.