کتاب سلامت مثبت

کتاب سلامت مثبت نوشته جولانتا برک، پادریک جی. دان، تردی میهان، سیاران آ. اوبویل و کریستین ون نیووربرگ و ترجمه مهوش مافی است. این کتاب را انتشارات ارجمند منتشر کرده است. این اثر به پیوند میان روان‌شناسی مثبت‌نگر و پزشکیِ سبک زندگی می‌پردازد و با گردآوری بیش از ۱۰۰ ابزار پژوهش‌محور، مسیرهای گوناگونی برای تقویت بهزیستی جسمی، روانی و اجتماعی پیش می‌گذارد. تمرکز اصلی آن فقط بر درمان مشکل نیست، بلکه بر حرکت از نبود بیماری به‌سوی سلامت کامل و پایدار است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سلامت مثبت

کتاب سلامت مثبت اثری از جولانتا برک و همکارانش است که می‌کوشد سلامت را فقط به معنای بیمار نبودن محدود نکند. نویسندگان از همان آغاز توضیح می‌دهند که بهزیستی جسمی، روانی و اجتماعی به‌هم پیوسته‌اند و برای رسیدن به زندگی متعادل، باید هم به عادت‌های روزمره توجه کرد و هم به نگرش‌ها، هیجان‌ها و کیفیت رابطه‌ها. متن بر این ایده استوار است که بخشی از عوامل مؤثر بر سلامت از کنترل ما بیرون است، اما سبک زندگی، نوع مواجهه با استرس، خواب، تغذیه، فعالیت بدنی و کیفیت ارتباط با دیگران می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در بهتر شدن حال عمومی داشته باشد.
کتاب سلامت مثبت در سه بخش تنظیم شده است. بخش نخست به تعریف سلامت و بهزیستی، توضیح نسبت میان این دو و معرفی پایه‌های نظری کتاب اختصاص دارد. در همین بخش، موضوع‌هایی مانند نقش ژن‌ها و محیط، مفهوم شکوفایی، جایگاه روان‌شناسی مثبت‌نگر و شش رکن پزشکیِ سبک زندگی مطرح می‌شود. بخش دوم که مفصل‌ترین قسمت اثر است، مجموعه‌ای بزرگ از ابزارها را در فصل‌هایی مانند ابزارهای آرام‌سازی، ابزارهای انرژی‌بخش، ابزارهای مقابله، ابزارهای احساس خوب، ابزارهای معناسازی، ابزارهای رابطه، چشم‌انداز و ابزارها و مفاهیم نوظهور گرد آورده است. برای هر ابزار نیز توضیح، شواهد پژوهشی، مزایا و هشدارهای لازم آمده است.
کتاب سلامت مثبت فقط فهرستی از تمرین‌ها ارائه نمی‌دهد، بلکه دربارۀ نحوۀ انتخاب و به‌کارگیری آن‌ها هم بحث می‌کند. نویسندگان بر این نکته پافشاری کرده‌اند که هیچ ابزار واحدی برای همۀ افراد مناسب نیست و هرکس باید باتوجه‌به شرایط، ارزش‌ها و مرحلۀ زندگی خود دست به انتخاب بزند. به همین دلیل، این کتاب هم برای کسانی مناسب است که می‌خواهند برنامۀ شخصی برای بهبود حال خود بچینند و هم برای متخصصانی که در کار سلامت، مشاوره، مربیگری یا آموزش فعالیت دارند. فضای کلی اثر بر شواهد علمی تکیه دارد، اما درعین‌حال از تجربه‌ی زیسته، انعطاف‌پذیری و مراقبت از خود نیز غافل نمی‌ماند.

خلاصه کتاب سلامت مثبت

کتاب سلامت مثبت با این پرسش آغاز می‌شود که سلامت دقیقاً چیست و چرا فقط به نبود بیماری خلاصه نمی‌شود. سپس نشان می‌دهد که چگونه عواملی مانند خواب، تغذیه، فعالیت بدنی، مدیریت استرس، روابط و معنا می‌توانند سطح بهزیستی را تغییر دهند. نویسندگان بعد از توضیح مبانی نظری، سراغ مجموعه‌ای گسترده از ابزارهای پژوهش‌محور می‌روند؛ از تمرین‌های تنفسی، مراقبه و بهداشت خواب گرفته تا فعالیت‌هایی برای تقویت رابطه، افزایش هیجان‌های مثبت و ساختن عادت‌های پایدار. در کنار هر ابزار، هم مزایا و هم محدودیت‌ها مطرح می‌شود تا استفاده از آن‌ها آگاهانه‌تر باشد. پیام اصلی کتاب این است که سلامت فرایندی پیوسته است و با انتخاب‌های کوچک اما مداوم شکل می‌گیرد.

چرا باید کتاب سلامت مثبت را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب سلامت مثبت را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب پیوند میان روان‌شناسی مثبت‌نگر و پزشکیِ سبک زندگی را در یک چارچوب واحد نشان می‌دهد.
• خواننده با بیش از ۱۰۰ ابزار پژوهش‌محور برای بهبود خواب، استرس، روابط، فعالیت بدنی و معنا آشنا می‌شود.
• هر ابزار فقط معرفی نمی‌شود، بلکه مزایا، شواهد و هشدارهای مربوط به آن هم توضیح داده شده است.
• این اثر کمک می‌کند سلامت به‌عنوان مجموعه‌ای از ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی دیده شود، نه فقط نبود بیماری.
• کتاب برای طراحی یک برنامۀ شخصی بهزیستی ایده می‌دهد و بر انتخاب متناسب با شرایط هر فرد تأکید می‌کند.
• متن نشان می‌دهد چرا بعضی عادت‌ها پایدار می‌مانند و بعضی دیگر زود کنار گذاشته می‌شوند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب سلامت مثبت به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• خوانندگانی که می‌خواهند دربارۀ رابطۀ میان سبک زندگی و بهزیستی شناخت دقیق‌تری به دست آورند.
• کسانی که به‌دنبال ابزارهای سنجیده برای بهبود خواب، مدیریت استرس و تنظیم عادت‌های روزانه هستند.
• دانشجویان و فعالان حوزه‌های روان‌شناسی، مشاوره، مربیگری و سلامت که به منابع پژوهش‌محور نیاز دارند.
• مخاطبانی که می‌خواهند سلامت را فراتر از درمان بیماری و در پیوند با معنا، رابطه و هیجان‌های مثبت ببینند.
• کسانی که ترجیح می‌دهند از میان تمرین‌های متنوع، گزینه‌های مناسب با شرایط خود را انتخاب کنند.

بخشی از کتاب سلامت مثبت

«سلامت و بهزیستی ما حاصل طیف گسترده‌ای از عوامل پیچیده مانند ساختار ژنتیکی، محیط، طبقه اجتماعی- اقتصادی، تجربیات اولیۀ دوران کودکی، وضعیت شغلی، دانش سلامتی و رفتارهای خودمان است. درحالی‌که بسیاری از این عوامل خارج از کنترل ما هستند، خبر خوب این است تحقیقات نشان داده است با کنترل عواملی به نام سبک زندگی می‌توانیم از بیماری‌ها پیشگیری کنیم و سلامت، بهزیستی و طول عمر خود را افزایش دهیم. درست است که همیشه نمی‌توانیم تأثیر عوامل بیرونی مانند فقر، محرومیت اجتماعی و عدم دسترسی به خدمات بهداشت کافی را جبران کنیم، می‌توانیم سلامت و بهزیستی خود را بهبود بخشیم.
طبق گفته سازمان جهانی بهداشت یکی از مهم‌ترین راه‌های کاهش مرگ‌ومیر و بار ناشی از بیماری‌های غیرواگیر کنترل شیوه‌های زندگی ناسالم است که می‌توان به کاهش مصرف دخانیات و سوءمصرف الکل، حفظ سبک زندگی فعال و پیروی از رژیم غذایی سالم اشاره کرد. تخمین زده می‌شود تا ۸۰ درصد بیماری‌های قلبی عروقی، ۹۰ درصد دیابت نوع ۲ و یک‌سوم سرطان‌ها با تغییر به رژیم غذایی سالم‌تر، افزایش فعالیت بدنی و ترک سیگار قابل ‌پیشگیری است. همچنین می‌توانیم از تحقیقات انجام‌شده برای بهبود سلامت روان و افزایش سطح شادی خود استفاده کنیم.»