کتاب مبانی زیست شناسی سلولی آلبرتس؛ جلد دوم (فصل ۲۰، ارتباطات سلولی؛ بافت ها، سلول های بنیادی و سرطان)

کتاب مبانی زیست‌ شناسی سلولی آلبرتس؛ جلد دوم (فصل ۲۰، ارتباطات سلولی؛ بافت‌ ها، سلول‌ های بنیادی و سرطان) (Essential cell biology) نوشته‌ بروس آلبرتس، دنیس بری، کارن هوپکین، الکساندر جانسون، جولیان لوئیز، مارتین راف، کیث رابرتز و پیتر والتر با ترجمه‌ حسین بهاروند، زهرا فرزانه، اعظم پیلتن، ناهید نصیری و سعید فردی توسط نشر خانه‌ زیست‌شناسی منتشر شده است. این کتاب بخشی از ویرایش سوم مرجع شناخته‌شده‌ی آلبرتس در زیست‌شناسی سلولی است که فصل ۲۰ آن به‌صورت مجزا ارائه شده و به سه محور اصلی می‌پردازد: معماری و سازمان بافت‌ها، نقش سلول‌های بنیادی در ثبات و تجدید بافت و درنهایت پیدایش و گسترش سرطان. فصل حاضر علاوه‌بر توضیح ساختارهای فیزیکی بافت‌ها، به پرسش‌هایی درباره‌ی چگونگی حفظ تعادل بین مرگ و تولد سلول‌ها، نقش سلول‌های بنیادی در ترمیم و بازسازی و اینکه چگونه اختلال در همین فرایندها به سرطان منتهی می‌شود، می‌پردازد. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مبانی زیست شناسی سلولی آلبرتس؛ جلد دوم (فصل ۲۰، ارتباطات سلولی؛ بافت ها، سلول های بنیادی و سرطان)

کتاب مبانی زیست‌ شناسی سلولی آلبرتس؛ جلد دوم (فصل ۲۰، ارتباطات سلولی؛ بافت‌ ها، سلول‌ های بنیادی و سرطان) نوشته‌ی بروس آلبرتس، دنیس بری، کارن هوپکین و دیگر نویسندگان، به چگونگی سازمان‌یافتن سلول‌ها در قالب بافت و نقش این سازمان‌یافتگی در حفظ سلامت و بروز بیماری می‌پردازد. فصل بیستم با طرح این مسئله آغاز می‌شود که سلول‌های منفرد چگونه با ایجاد ارتباط و سازمان‌یافتگی، ساختارهای پیچیده و کارکردهای هماهنگ موجودات زنده را شکل می‌دهند.

بخش مهمی از کتاب حاضر به مقایسه‌ی شیوه‌ی شکل‌گیری و استحکام بافت‌ها در گیاهان و جانوران اختصاص دارد. بروس آلبرتس، دنیس بری، کارن هوپکین و سایر نویسندگان با بررسی دیواره‌ی سلولی گیاهان و ماتریکس خارج‌سلولی جانوران، نشان می‌دهند که ارتباط میان سلول‌ها و تعامل آن‌ها با محیط اطراف، چگونه بر شکل، استحکام و عملکرد بافت‌ها تأثیر می‌گذارد. در این میان، نقش اسکلت سلولی و مولکول‌های دخیل در اتصال سلول‌ها نیز بررسی می‌شود.

کتاب مبانی زیست شناسی سلولی آلبرتس؛ جلد دوم (فصل ۲۰، ارتباطات سلولی؛ بافت ها، سلول های بنیادی و سرطان) در ادامه با تمرکز بر پویایی بافت‌ها، سازوکارهای حفظ و نوسازی آن‌ها را توضیح می‌دهد. سلول‌های بنیادی در این بخش جایگاه مهمی دارند، زیرا توانایی خودنوزایی و تمایز آن‌ها امکان جایگزینی سلول‌های ازدست‌رفته و ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده را فراهم می‌کند. نقش پیام‌های موضعی در تنظیم فعالیت سلول‌های بنیادی و برخی کاربردهای این سلول‌ها در پزشکی نیز در همین چارچوب مطرح می‌شود.

در بخش پایانی، اختلال در سازوکارهای تنظیم رشد و تقسیم سلولی به موضوع سرطان پیوند می‌خورد. نویسندگان با بررسی ویژگی‌های سلول‌های سرطانی، نقش جهش‌ها و ژن‌های مؤثر در شکل‌گیری تومور و نمونه‌هایی از روند پیشرفت سرطان، ارتباط میان سازوکارهای طبیعی سلول و بیماری را روشن می‌کنند. به‌این‌ترتیب، فصل با پیونددادن معماری بافت، ارتباطات سلولی، سلول‌های بنیادی و سرطان، تصویری منسجم از چگونگی حفظ و اختلال در سازمان سلولی ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب مبانی زیست شناسی سلولی آلبرتس؛ جلد دوم (فصل ۲۰، ارتباطات سلولی؛ بافت ها، سلول های بنیادی و سرطان)

کتاب مبانی زیست شناسی سلولی آلبرتس؛ جلد دوم (فصل ۲۰، ارتباطات سلولی؛ بافت ها، سلول های بنیادی و سرطان) بر سه خط اصلی استوار است: ساختار بافت‌ها، نقش سلول‌های بنیادی در پایداری آن‌ها و تبدیل این سامانه‌ی منظم به وضعیت سرطانی. در بخش نخست، نویسندگان نشان می‌دهند که سلول‌ها برخلاف آجرهای بی‌جان، واحدهایی فعال هستند که در قالب بافت‌ها سازمان می‌یابند. 

برای توضیح این سازمان‌یابی، ابتدا گیاهان بررسی شده‌اند، جایی که دیواره‌ی سلولی به‌عنوان نوعی ماده‌ی زمینه‌ی برون‌سلولی معرفی شده است. دیواره‌ی اولیه و ثانویه، نقش فشار تورژسانس در تورم سلول، تفاوت دیواره‌ی نازک برگ با دیواره‌ی ضخیم چوب و حضور شبکه‌هایی مانند لیگنین برای افزایش سختی و کاهش نفوذپذیری از نکات کلیدی این بخش است، سپس ساختار مولکولی دیواره با تمرکز بر میکروفیبریل‌های سلولزی، پلی‌ساکاریدهای رابط و پکتین‌ها توضیح داده شده و نشان داده شده که چگونه آرایش رشته‌های سلولزی، جهت رشد سلول را تعیین می‌کند. 

ارتباط میان میکروتوبول‌های زیرغشایی و مسیر حرکت مجموعه‌های آنزیمی سلولز سنتاز، نمونه‌ای از پیوند اسکلت سلولی با شکل نهایی بافت گیاهی است. در ادامه، فصل به بافت‌های پیوندی جانوری می‌پردازد که در آن‌ها ماده‌ی زمینه‌ی برون‌سلولی بخش عمده‌ی حجم بافت را تشکیل می‌دهد و سلول‌ها مانند کشمش در شیرینی در آن پراکنده‌اند. تفاوت این بافت‌ها با بافت‌های اپی‌تلیالی که در آن‌ها سلول‌ها مستقیماً بار مکانیکی را تحمل می‌کنند، برجسته شده است. 

نقش کلاژن در مقاومت در برابر کشش، اینتگرین‌ها در اتصال اسکلت سلولی به ماده‌ی زمینه و ژل‌های پلی‌ساکاریدی و پروتئینی در پرکردن فضاهای بین‌سلولی و مقاومت در برابر متراکم‌شدن، از عناصر اصلی این توصیف هستند، سپس فصل به ثبات و تجدید بافت می‌رسد، جایی که نشان داده می‌شود بافت‌ها ترکیب‌های سازمان‌یافته‌ای از انواع سلول‌ها هستند که با سرعت‌های متفاوتی تجدید می‌شوند و این تجدید به سلول‌های بنیادی وابسته است. 

سلول‌های بنیادی به‌عنوان منبع دائمی سلول‌های تمایزیافته‌ی نهایی معرفی شده‌اند و نقش پیام‌های خاص در حفظ جمعیت آن‌ها، امکان استفاده از آن‌ها در ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده و ایده‌ی کلونینگ درمانی برای تولید سلول‌های بنیادی شخصی تشریح شده است. در بخش پایانی، سرطان به‌عنوان پیامد اختلال در همین فرایندهای تنظیمی مطرح می‌شود، سلول‌های سرطانی تقسیم‌شونده و مهاجم توصیف شده‌اند، اپیدمیولوژی به‌عنوان ابزاری برای شناسایی علل قابل پیشگیری سرطان معرفی شده و توضیح داده شده که سرطان‌ها در نتیجه‌ی تجمع جهش‌ها گسترش پیدا می‌کنند، چه ویژگی‌هایی به آن‌ها مزیت رقابتی می‌دهد و چگونه نمونه‌ی سرطان کولورکتال روند تدریجی تبدیل یک تغییر ژنی به تومور را نشان می‌دهد. اشاره به نقش انواع مختلف ژن‌ها در ایجاد سرطان و طرح درمان‌های جدید، جمع‌بندی این خط فکری است.

چرا باید کتاب مبانی زیست شناسی سلولی آلبرتس؛ جلد دوم (فصل ۲۰، ارتباطات سلولی؛ بافت ها، سلول های بنیادی و سرطان) را بخوانیم؟

کتاب مبانی زیست شناسی سلولی آلبرتس؛ جلد دوم (فصل ۲۰، ارتباطات سلولی؛ بافت ها، سلول های بنیادی و سرطان) سه موضوع را در مسیری پیوسته بررسی می‌کند: سازمان‌یافتگی بافت‌ها، نوسازی آن‌ها به کمک سلول‌های بنیادی و شکل‌گیری سرطان در نتیجه‌ی اختلالات ژنتیکی و سلولی. این کتاب با پیونددادن مفاهیمی مانند اسکلت سلولی، اتصالات سلولی، چرخه‌ی سلولی و جهش‌های ژنی، به درک مفهومی ارتباط میان ساختار و عملکرد سلول‌ها و بافت‌ها کمک می‌کند و برای مرور مباحث زیست‌شناسی سلولی و ورود به حوزه‌هایی مانند پزشکی بازساختی و انکولوژی کاربرد دارد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب مبانی زیست شناسی سلولی آلبرتس؛ جلد دوم (فصل ۲۰، ارتباطات سلولی؛ بافت ها، سلول های بنیادی و سرطان) به دانشجویان زیست‌شناسی، زیست‌شناسی سلولی و مولکولی، بیوتکنولوژی و علوم پایه‌ی پزشکی پیشنهاد می‌شود که به‌دنبال درک عمیق‌تری از سازمان بافت‌ها، سلول‌های بنیادی و مبانی سلولی سرطان هستند. این اثر همچنین به دانشجویان پزشکی، دندان‌پزشکی و پیراپزشکی که می‌خواهند مفاهیم پاتولوژی بافت و سرطان را بر پایه‌ی زیست‌شناسی سلولی مرور کنند و پژوهشگران جوان علاقه‌مند به پزشکی بازساختی، مهندسی بافت و انکولوژی سلولی توصیه می‌شود.