کتاب آفت امریکایی

کتاب آفت امریکایی (برملاسازی امپراتوری امریکا) نوشته‌ی جان بلامی فاستر و رابرت دابلیو. مک‌چسنی با ترجمه‌ی احسان شاقاسمی تصویری انتقادی از قدرت‌گیری و سلطه‌جویی ایالات متحده ارائه می‌دهد. این کتاب که در مجموعه‌ی «متون انتقادی غرب مدرن» و با شماره‌ی ۱۰ منتشر شده، به ریشه‌های تاریخی، سازوکارهای اقتصادی، نظامی و رسانه‌ای امپریالیسم امریکا و همچنین شکل‌گیری مقاومت‌های ضدامپریالیستی می‌پردازد. مقدمه‌ی مفصل سعید رضا عاملی نیز آن را در چارچوب آمریکاشناسی و بحث استثناگرایی امریکایی قرار داده است. نشر امیرکبیر آن را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آفت امریکایی

کتاب آفت امریکایی با گردآوری مقالات و گفت‌وگوهایی از چهره‌هایی مانند جان بلامی فاستر، رابرت مک‌چسنی، نوام چامسکی، سمیر امین، امانوئل والرشتاین و دیگر نویسندگان منتقد، تصویری چندوجهی از امپریالیسم امریکا ارائه می‌دهد. نویسندگان در این کتاب امپراتوری امریکا را نه یک پدیده‌ی مقطعی بلکه روندی تاریخی و ریشه‌دار می‌دانند که از جنگ امریکا و اسپانیا و اشغال فیلیپین تا جنگ ویتنام، جنگ سرد و سپس حمله به افغانستان و عراق امتداد یافته است. کتاب آفت امریکایی در سه بخش و شانزده فصل تنظیم شده است. بخش اول با عنوان «امپریالیسم امریکا تاریخی طولانی دارد» به ریشه‌های تاریخی این امپراتوری می‌پردازد؛ از تحلیل شعر «مسئولیت مرد سفید» کیپلینگ و جنگ امریکا و فیلیپین تا گفت‌وگوی دیوید بارسامیان با نوام چامسکی درباره‌ی جاه‌طلبی امپریالیستی و مقالاتی درباره‌ی تاریخ خشونت‌بار گسترش امریکا. در همین بخش، پیوند میان اسطوره‌ی «کابوی‌ها و سرخ‌پوستان» و فرهنگ سیاسی امروز امریکا بررسی شده است. در بخش دوم کتاب آفت امریکایی جغرافیای سیاسی و اقتصاد سیاسی امپریالیسم امریکا محور قرار گرفته است؛ از نقش عراق در بازترسیم نقشه‌ی قدرت جهانی تا بحث هژمونی اقتصادی امریکا پس از جنگ جهانی دوم، «مینوتار جهانی» و دو بال رسمی و غیررسمی جهانی‌سازی امریکایی. بخش سوم با عنوان «مقاومت» به شکل‌های مختلف مقاومت ضدامپریالیستی می‌پردازد؛ از نقد امپراتوری پس از جنگ سرد و سنجه‌های مقاومت تا امکان ضدامپریالیست شدن کارگران امریکا، جنبش ضدجنگ، تکنیک «دشمن‌سازی» و تحلیل عصر جدید امپریالیسم. کتاب آفت امریکایی در کنار این ساختار سه‌بخشی، با مقدمه‌ی تحلیلی سعید رضا عاملی آغاز می‌شود که در آن هفت چهره‌ی متفاوت از امریکا ـ از نظام سیاسی و سرمایه‌داری تا نهادهای رسانه‌ای، نظام آموزشی، روشنفکری معترض، مردم عادی و یهودیان امریکا ـ ترسیم شده و نشان داده شده است که چگونه استثناگرایی امریکایی و شمول‌گرایی جهانی، بستر گسترش جنگ، فساد و به‌هم‌ریختگی فرهنگی را فراهم کرده است.

خلاصه کتاب آفت امریکایی

کتاب آفت امریکایی با تکیه بر مقالات نظری، تاریخی و مصاحبه‌ها، امپریالیسم امریکا را به‌عنوان «بیماری امریکایی» و نه صرفاً مجموعه‌ای از جنگ‌ها توصیف می‌کند. در این کتاب نشان داده شده که چگونه ایده‌هایی مانند «صلح امریکایی»، «مسئولیت مرد سفید» و «صدور دموکراسی» به پوششی برای گسترش سلطه‌ی نظامی، اقتصادی و فرهنگی تبدیل شده‌اند. نویسندگان با مرور فهرست بلند مداخلات نظامی امریکا، شبکه‌ی پایگاه‌های نظامی در سراسر جهان و پیوند سرمایه‌داری انحصاری با نظامی‌گری، استدلال کرده‌اند که امپراتوری امریکا بر ترکیب قدرت سخت و نرم استوار است. در ادامه، کتاب آفت امریکایی به این می‌پردازد که چگونه این امپراتوری با بحران مشروعیت، مقاومت‌های مردمی، جنبش‌های ضدجنگ، شکاف‌های درونی نخبگان و بحران‌های اقتصادی روبه‌رو است. در فصل‌های پایانی، مسئله‌ی «دشمن‌سازی»، امنیتی‌کردن جامعه پس از ۱۱ سپتامبر و گسترش ترس داخلی به‌عنوان ابزارهای امپریالیسم داخلی و خارجی تحلیل شده و بر ضرورت تعمیق آگاهی انتقادی جهانی برای مواجهه با این نظم امپراتوری تأکید شده است.

چرا باید کتاب آفت امریکایی را بخوانیم؟

کتاب آفت امریکایی برای خواننده تصویری مستند و تحلیلی از امپریالیسم امریکا فراهم می‌کند که هم تاریخ مداخلات نظامی را نشان می‌دهد و هم سازوکارهای اقتصادی، رسانه‌ای و ایدئولوژیک پشت آن را. این کتاب امکان مقایسه‌ی روایت رسمی امریکا از «دموکراسی» و «صلح» با تجربه‌ی جنگ‌ها، کودتاها و مقاومت‌ها را فراهم می‌سازد و به درک عمیق‌تری از نظم جهانی معاصر کمک می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

کتاب آفت امریکایی به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، روابط بین‌الملل، مطالعات امریکا و رسانه، و همچنین کسانی که دغدغه‌ی فهم ساختار قدرت جهانی، جنگ‌ها، امپریالیسم و جنبش‌های ضدجنگ و ضدامپریالیستی را دارند پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب آفت امریکایی

«در پایان جنگ ویتنام صورتک امریکا پاره شد. در سال ۱۹۷۰ استیل نسخهٔ بازنگری شده‌ای از صلح امریکایی را منتشر کرد که یک فصل جدید با نام «دیگر ویتنام میل ندارید؟» به انتهای آن اضافه شده بود. مضمون اصلی این فصل جدید که در هنگام آشکار شدن شکست امریکا در ویتنام نوشته شده بود کاملاً برخلاف فصل‌های پیش از آن بود. استیل نوشت «بعد از افتضاحات ویتنام، جمهوری دومینیکن و یونان دیگر برای رئیس‌جمهور امریکا ممکن نیست که در چشم ملت خود نگاه کند و از اینکه سیاست خارجی ما براساس «آزادی انسان» یا «نجات آزادی» است سخن بگوید. حالا دیگر مشخص شده که صلح امریکایی در واقع امپریالیسم مسلم است. با وجود این، حاکمیت مطلق امریکایی با این فقدان «اعتبار» شکست نخورد. نیروی پیشرانهٔ پس این امپریالیسم در جای خود باقی بود. واشنگتن مترصد فرصت‌های جدید برای توسعه بود. در اواخر امپراتوری دههٔ ۱۹۷۰ و دههٔ ۱۹۸۰ تحت فرمان کارتر و ریگان حملهٔ دوباره‌ای را آغاز کرد. ضعف و سقوط سریع شوروی در ابتدای دههٔ ۱۹۹۰ و جنگ اول خلیج فارس، برای اولین‌بار راهی برای مداخله نظامی تمام عیار امریکا در خاورمیانه باز کرد. الان دیگر امریکا تنها ابرقدرت جهان بود و به‌جای مداخلهٔ علیه جنبش‌های انقلابی، توجه خود را به جهانی معطوف کرده بود که هر تغییر مهمی در شرایط کنونی جهان در هر جهتی با زور پاسخ داده خواهد شد. هری مگداف و پل سویزی با اشاره به این مسئله در جولای و آگوست ۱۹۹۱ مقاله‌ای با عنوان «بیماری امریکایی» نوشتند: به نظر می‌رسد که امریکا خود را در چنبره‌ای گرفتار کرده که مرگبارترین پیامدها را برای کل جهان در پی دارد. تغییر، تنها اصل ثابت جهان است. نمی‌توان جلوی آن را گرفت. اگر مانع از آن شویم که جوامع به روش خودشان مشکلاتشان را حل کنند، قطعاً حاضر نخواهند شد این مشکلات را با روش دیکته شدهٔ دیگران حل کنند.»