کتاب متفکران کلیدی

کتاب متفکران کلیدی (Key Thinkers) نوشته سیمون تورمی و جولز تاونزند و ترجمه مؤسسه خط ممتد اندیشه، تصویری فشرده از جریان‌های انتقادی معاصر در غرب ارائه کرده است. این اثر چهارمین جلد از مجموعه‌ی «متون انتقادی غرب مدرن» است که نشر امیرکبیر آن را منتشر کرده است. نویسندگان در این کتاب به‌سراغ چهره‌هایی رفته‌اند که در شکل‌گیری بحث‌های پست‌مارکسیستی و نقد مارکسیسم ارتدوکس نقش محوری داشته و کوشیده‌اند نسبت آن‌ها را با نظریه‌ی رهایی انسان روشن کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب متفکران کلیدی اثر سیمون تورمی و جولز تاونزند

کتاب متفکران کلیدی (از نظریه‌ی انتقادی تا پست‌مارکسیسم) با تمرکز بر گذار از نظریه‌ی انتقادی کلاسیک به پست‌مارکسیسم، نقشه‌ای از مهم‌ترین چهره‌ها و گره‌گاه‌های این تحول فکری ترسیم کرده است. سیمون تورمی و جولز تاونزند در مقدمه توضیح داده‌اند که پست‌مارکسیسم را نه به‌عنوان مکتبی منسجم، بلکه به‌عنوان مجموعه‌ای از واکنش‌ها به بحران مارکسیسم و تجربه‌ی سیاسی قرن بیستم در نظر گرفته‌اند؛ واکنش‌هایی که حول مسئله‌ی رهایی، دموکراسی و امکان «رفتن فراتر از مارکس» شکل گرفته است.

متفکران کلیدی در چند فصل پی‌درپی به متفکرانی چون کورنلیوس کاستوریادیس، ژیل دلوز و فلیکس گاتاری، ژان فرانسوا لیوتار، ارنست لاکلاو و شانتال موفه، اگنس هلر، یورگن هابرماس و ژاک دریدا می‌پردازد. هر فصل ضمن معرفی زندگی فکری و زمینه‌ی تاریخی هر متفکر، نشان می‌دهد او چگونه با مفاهیم محوری مارکسیسم مانند نظریه‌ی تاریخ، سوژه‌ی انقلابی، رابطه‌ی مارکسیسم و پوزیتیویسم، نقش روشنفکران و مسئله‌ی دموکراسی درگیر شده است.

کتاب متفکران کلیدی علاوه‌بر طرح کلی ایده‌ی پست‌مارکسیسم، به رخدادهایی مانند سال ۱۹۶۸، بهار پراگ، شورش‌های پاریس و ظهور جنبش‌های نوین اجتماعی به‌عنوان نقاط عطفی می‌پردازد که زمینه‌ی تاریخی این چرخش نظری را ساخته‌اند. نویسندگان در هر فصل تلاش کرده‌اند هم خطوط اصلی اندیشه‌ی متفکران را توضیح دهند و هم نشان دهند چگونه از دل نقد مارکسیسم، صورت‌های تازه‌ای از سیاست رادیکال، دموکراسی رادیکال و فهم جدیدی از سوژه و تاریخ شکل گرفته است. کتاب مجموعه‌ای از پرتره‌های نظری است که حول یک مسئله‌ی مشترک می‌چرخند؛ اینکه چگونه می‌توان در جهانی که تجربه‌ی شوروی، شکست احزاب کمونیست و پراکندگی جنبش‌های اجتماعی را پشت سر گذاشته است، هنوز از رهایی و عدالت و نقد سرمایه‌داری سخن گفت.

خلاصه کتاب متفکران کلیدی

نویسندگان ابتدا چارچوبی برای فهم پست‌مارکسیسم پیشنهاد کرده‌اند؛ چارچوبی که بر نقد شش محور اصلی در مارکسیسم استوار است؛ نظریه‌ی تاریخ، سوژه‌ی انقلابی، اخلاق، پیوند با پوزیتیویسم، پیشتازگرایی روشنفکران و مسئله‌ی دموکراسی. این کتاب نشان می‌دهد هر یک از متفکران منتخب چگونه این محورها را پروبلماتیزه کرده‌اند؛ کاستوریادیس با طرح مفهوم ماگما و خودمختاری جمعی، دلوز و گاتاری با خوانش خاص خود از سرمایه‌داری و میل، لیوتار با نقد فراروایت مارکسیسم، لاکلاو و موفه با ایده‌ی هژمونی و دموکراسی رادیکال، هلر و هابرماس با بازاندیشی دموکراسی و حوزه‌ی عمومی و دریدا با طرح «اشباح مارکس» و بین‌الملل جدید. کتاب نشان می‌دهد پست‌مارکسیسم نه پایان مارکس، بلکه دعوتی به بازخوانی مداوم او در دل جهانی به‌شدت سرمایه‌دارانه است.

چرا باید کتاب متفکران کلیدی را بخوانیم؟

کتاب متفکران کلیدی امکان آشنایی متمرکز با طیفی از متفکران پراکنده را در یک چارچوب واحد فراهم کرده است. خواننده در یک مسیر پیوسته می‌بیند چگونه از دل نقد تجربه‌ی شوروی، سال ۱۹۶۸، جنبش‌های نوین اجتماعی و پساساختارگرایی، صورت‌های تازه‌ای از سیاست رادیکال و دموکراسی شکل گرفته است. این کتاب برای فهم نسبت امروز با مارکس و نقد سرمایه‌داری، تصویری منظم و مقایسه‌پذیر ارائه کرده است.

خواندن کتاب متفکران کلیدی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم سیاسی، جامعه‌شناسی، فلسفه و مطالعات فرهنگی پیشنهاد می‌شود. همچنین اثر حاضر به کسانی پیشنهاد می‌شود که درگیر پرسش‌هایی درباره‌ی مارکسیسم، پست‌مدرنیسم، دموکراسی رادیکال و نقد سرمایه‌داری هستند و می‌خواهند با چهره‌های اصلی این مباحث در قالبی منظم آشنا شوند.

درباره سیمون تورمی

سیمون تورمی (Simon Tormey)، زاده‌ی ایرلند و بزرگ‌شده در لندن، تحلیل‌گر سیاسی مستقر در دانشکده‌ی هنر دانشگاه دیکن در ملبورن استرالیا بوده است. او به بررسی روندها و گرایش‌های در حال تحولِ سیاست دموکراتیک و نمایندگی سیاسی علاقه داشته و به‌طور مستمر به‌عنوان مفسر و کارشناس انتخابات و مسائل سیاسی کلی با شبکه‌های ای‌بی‌سی (استرالیا)، بی‌بی‌سی، بلومبرگ و سی‌ان‌بی‌سی همکاری کرده است. کتاب متفکران کلیدی (Key Thinkers) نوشته‌ی سیمون تورمی و جولز تاونزند است.

نظر افراد یا مجله‌های مشهور درباره کتاب متفکران کلیدی

جیمز مارتین (دانشگاه لندن): سیمون تورمی و جولز تاونزند در کتاب متفکران کلیدی نه‌تنها در ساده‌سازی و قابل‌فهم‌کردن ایده‌های متفکران پست‌مارکسیسم موفق شده‌اند، بلکه کار حیاتیِ بررسی انتقادی دستاوردهای این اندیشمندان در راستای پروژه‌ی مارکس را نیز آغاز کرده‌اند؛ برای غلبه بر سرمایه‌داری.

بخشی از کتاب متفکران کلیدی

«یورگن هابرماس: آشتی دادن مدرنیته، خودمختاری و همبستگی

«من در تمام عمرم و شاید در سال‌های اخیر اندکی بیشتر، اصلاح‌طلب بوده‌ام. بااین‌حال، بیشتر اوقات احساس می‌کنم که آخرین مارکسیست هستم.»

(هابرماس، ۴۹۶:b۱۹۹۲).

کار نظری هابرماس، به شکلی مؤثر مارکس را بیشتر تبدیل به پیش‌گام نظریهٔ رهایی‌بخش معاصر نمود تا پیامبر آن. همین گستردگی و نظام‌مندی پروژهٔ او برخی از محدودیت‌های اندیشهٔ مارکس را نمایان ساخت که دست‌کم ناشی از جایگاه تاریخی او در دورهٔ درد زایش سرمایه‌داری است (هابرماس، ۱۱:۱۹۹۰). مارکس نتوانست شاهد طول عمر سرمایه‌داری، توان آن در تثبیت خود از راه شکل‌های مختلف دخالت دولت و پیچیده‌تر شدن آن به لحاظ اجتماعی، سیاسی و اقتصادی باشد که به‌ویژه در نتیجهٔ تقسیم فزایندهٔ کار به‌وجود آمده بود. به‌علاوه، مارکس منابع نظری خود را بسیار بیشتر محدود به گذشتگان و به‌طور عمده هگل، اسمیت، ریکاردو و سوسیالیست‌های تخیلی فرانسوی نموده بود. هابرماس (۱۹۲۹.b) اما می‌توانست بر شانه‌های متفکران خیلی بیشتری بایستد که برخی از آنان نیز خود از «بزرگان» بودند و این کار را هم کرد. بزرگانی چون وبر، فروید، پارسونز، پیاژه، کلبرگ، دورکیم، مید، شوتز، آستین، پیرس، دیویی، آرنت، پولانیی، لوکاچ، لومان و دیگران، به‌علاوهٔ کانت و هگل. مارکس و مارکسیسم را نیز در کمک به شکل‌گیری دیدگاه او نباید فراموش کرد: او برای ساختن بنای نظری خاص خود از مفاهیم و مسائل مارکسیستی سود جسته است و حساسیت‌های مارکسی را در مورد فلسفهٔ سنتی (اولیه) در دست‌یابی به رهایی بشر، حفظ کرده است (حلقهٔ اتصال نظریه و عمل).»