کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم)

کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم) نوشته مهرنوش هدایتی، مجموعه‌ای آموزشی برای کار با کودکان و نوجوانان است که این کتاب را نشر پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی منتشر کرده است. این کتاب به‌جای تکرار مستقیم توصیه‌های اخلاقی، از داستان، پرسش، بازی و فعالیت استفاده می‌کند تا مفاهیمی مثل احترام، مسئولیت‌پذیری، رازداری، سپاسگزاری و بخشایش در فضای گفت‌وگو و تأمل بررسی شوند. محور اصلی اثر، شکل‌دادن به حلقه‌های کندوکاو و تقویت فکر کردن درباره‌ی موقعیت‌های اخلاقی است؛ جایی که پاسخ آماده کنار می‌رود و پرسش جدی‌تر می‌شود.
نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم)

کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم) نوشته مهرنوش هدایتی، درسنامه‌ای برای پرورش مفاهیم اخلاقی در میان کودکان و نوجوانان است که آموزش اخلاق را از مسیر گفت‌وگو، پرسشگری و مشارکت جمعی پیش می‌برد. متن کتاب از همان ابتدا روشن می‌کند که هدفش انتقال مجموعه‌ای از دستورها نیست، بلکه می‌خواهد زمینه‌ای بسازد تا مفاهیم اخلاقی در ذهن دانش‌آموزان به مسئله تبدیل شوند. به همین دلیل، بخش آغازین اثر به تسهیلگران اختصاص دارد و درباره‌ی حلقه‌ی کندوکاو، شیوه‌ی طرح پرسش، تفاوت کلاس دیالوگ‌محور با آموزش حافظه‌محور و نقش معلم به‌عنوان تسهیلگر توضیح می‌دهد.
کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم) فقط به بحث نظری بسنده نمی‌کند و برای هر مفهوم اخلاقی یک الگوی تکرارشونده اما متنوع در نظر گرفته است: تبیین، داستان، طرح بحث و مجموعه‌ای از بازی‌ها و فعالیت‌ها. در فهرست کتاب، مفاهیمی مانند خردمندی، مدیریت زمان، امیدواری، عزت‌نفس، شجاعت، خیرخواهی، مسئولیت‌پذیری، سپاسگزاری، رازداری، احترام و بخشایش دیده می‌شود. هر بخش با یک داستان آغاز می‌شود؛ داستان‌هایی مثل سرزمین پرت، مسابقه والیبال، ماهی و خزه، نقاب، باج، اردو، جواهرفروشی زمرد، مسافر، تولد، دنیای تاریک و حلالم کن. بعد از هر داستان، پرسش‌هایی مطرح می‌شود که قرار است گفت‌وگو را از سطح پاسخ‌های فوری بالاتر ببرد و سپس بازی‌ها و فعالیت‌ها همان مفهوم را از زاویه‌های دیگر باز می‌کنند.
کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم) از دل یک نگاه تربیتی شکل گرفته که بر اندیشه‌ورزی، استدلال، شنیدن نظر دیگران و سنجیدن پیامدهای انتخاب‌ها تکیه دارد. در این اثر، اخلاق امری حفظی یا امتحانی نیست؛ بلکه موضوعی زنده است که باید در موقعیت‌های شبیه زندگی روزمره بررسی شود. به همین دلیل، کتاب بیشتر از آنکه پاسخ نهایی بدهد، ابزار گفت‌وگو فراهم می‌کند و برای مربیان، معلمان و تسهیلگرانی که می‌خواهند کلاس را به فضایی مشارکتی و پرسش‌محور تبدیل کنند، مواد آموزشی متنوعی در اختیار می‌گذارد.

خلاصه کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم)

کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم) مجموعه‌ای از درسنامه‌هاست که می‌کوشد مفاهیم اخلاقی را از راه داستان و گفت‌وگو وارد تجربه‌ی فکری کودکان و نوجوانان کند. کتاب درباره‌ی نقش حلقه‌ی کندوکاو، شیوه‌ی پرسیدن سؤال، تفاوت گفت‌وگو با بازجویی آموزشی و جایگاه تسهیلگر توضیح می‌دهد. سپس در فصل‌های جداگانه، موضوعاتی مانند خردمندی، مدیریت زمان، امیدواری، عزت‌نفس، شجاعت، خیرخواهی، مسئولیت‌پذیری، سپاسگزاری، رازداری، احترام و بخشایش را پیش می‌کشد. هر فصل با یک داستان شروع می‌شود و بعد با طرح بحث، بازی و فعالیت ادامه پیدا می‌کند تا دانش‌آموزان بتوانند درباره‌ی چرایی ارزش‌ها، موقعیت‌های دشوار اخلاقی و شیوه‌ی داوری در آن‌ها فکر کنند.

چرا باید کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم) را بخوانیم؟

دلایل خواندن کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم) را می‌توان این‌طور خلاصه کرد:

• این کتاب آموزش مفاهیم اخلاقی را به داستان، پرسش و فعالیت‌های کلاسی پیوند می‌دهد.
• کتاب نشان می‌دهد چگونه می‌توان به‌جای پاسخ‌های از پیش آماده، گفت‌وگویی جدی درباره‌ی ارزش‌ها شکل داد.
• خواننده با شیوه‌ی تشکیل حلقه‌ی کندوکاو و نقش تسهیلگر در پیشبرد بحث آشنا می‌شود.
• فصل‌های کتاب موضوعات متنوعی مثل شجاعت، احترام، رازداری و بخشایش را در موقعیت‌های ملموس بررسی می‌کنند.
• بازی‌ها و فعالیت‌های هر بخش امکان می‌دهند یک مفهوم اخلاقی فقط در حد تعریف باقی نماند و از چند زاویه سنجیده شود.
• این اثر برای طراحی جلسه‌های آموزشی، بحث گروهی و کارگاه‌های مدرسه‌محور منبعی قابل استفاده است.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب ماجراجویی های اخلاقی (جلد سوم) به این گروه‌ها پیشنهاد می‌شود:

• معلمان و مربیانی که می‌خواهند مفاهیم اخلاقی را در کلاس به‌صورت گفت‌وگومحور مطرح کنند.
• تسهیلگرانی که به‌دنبال ایده برای طراحی حلقه‌های کندوکاو و بحث‌های گروهی هستند.
• والدینی که می‌خواهند درباره‌ی ارزش‌هایی مثل احترام، مسئولیت‌پذیری و سپاسگزاری با فرزندان گفت‌وگو کنند.
• دانشجویان و پژوهشگرانی که به آموزش اخلاق و پرورش تفکر در دوره‌ی کودکی و نوجوانی علاقه دارند.
• مخاطبانی که به مجموعه‌های آموزشی مبتنی بر داستان، پرسش و فعالیت‌های مشارکتی توجه دارند.