کتاب جهان چگونه ثروتمند شد

کتاب جهان چگونه ثروتمند شد (How the World Became Rich) نوشته‌ مارک کویاما و جرد رابین، با ترجمه‌ سید احسان علوی و تکتم برزگر، اثری پژوهشی در حوزه‌ی اقتصاد و تاریخ است که به بررسی علل و زمینه‌های رشد اقتصادی در جهان می‌پردازد. این کتاب توسط انتشارات نور علم منتشر شده است و تلاش دارد با نگاهی تحلیلی و مبتنی‌بر شواهد تاریخی، مسیرهای متفاوت کشورها و جوامع را در دستیابی به ثروت و توسعه بررسی کند. نویسندگان با اتکا به داده‌ها و نظریه‌های متنوع، از جغرافیا و نهادها تا فرهنگ و فناوری، به‌دنبال پاسخ به این پرسش هستند که چرا برخی کشورها ثروتمند و برخی دیگر فقیر باقی مانده‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب جهان چگونه ثروتمند شد اثر مارک کویاما و جرد رابین

کتاب جهان چگونه ثروتمند شد (ریشه‌های تاریخی رشد اقتصادی) به قلم مارک کویاما و جرد رابین، اثری تحلیلی در حوزه‌ی اقتصاد تاریخی است که به بررسی ریشه‌های رشد اقتصادی مدرن می‌پردازد. ساختار کتاب به‌گونه‌ای طراحی شده که ابتدا مفاهیم پایه‌ای مانند رشد و توسعه‌ی اقتصادی را توضیح می‌دهد و سپس به‌سراغ نظریه‌ها و عوامل مختلفی می‌رود که در طول تاریخ بر ثروتمندشدن جوامع تأثیر گذاشته‌اند. این عوامل شامل جغرافیا، نهادها، فرهنگ، جمعیت‌شناسی، استعمار و فناوری هستند.

هر فصل به یکی از این موضوعات اختصاص یافته و با مثال‌ها و داده‌های تاریخی، نقش هر عامل را در شکل‌گیری تفاوت‌های اقتصادی میان کشورها بررسی می‌کند. مارک کویاما و جرد رابین تلاش کرده‌اند با رویکردی بی‌طرفانه، دیدگاه‌های مختلف را کنار هم قرار دهند و نقاط قوت و ضعف هر نظریه را نشان دهند. کتاب جهان چگونه ثروتمند شد نه‌تنها به مسیرهای موفقیت کشورهای غربی می‌پردازد، بلکه تجربه‌ی کشورهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتین را نیز در نظر می‌گیرد و به‌این‌ترتیب تصویری چندلایه و جهانی از رشد اقتصادی ارائه می‌دهد.

خلاصه کتاب جهان چگونه ثروتمند شد

کتاب جهان چگونه ثروتمند شد با طرح پرسش‌هایی بنیادین آغاز می‌شود؛ چرا برخی کشورها ثروتمند و برخی دیگر فقیر مانده‌اند؟ رشد اقتصادی چگونه و در چه شرایطی رخ داده است؟ نویسندگان ابتدا مفهوم رشد اقتصادی را از توسعه‌ی اقتصادی متمایز می‌کنند و نشان می‌دهند که رشد پایدار، نه‌تنها به‌ معنای افزایش تولید، بلکه بهبود کیفیت زندگی و کاهش فقر است. در ادامهْ کتاب به بررسی نظریه‌های مختلف درباره‌ی منشأ ثروت می‌پردازد. فصل دوم نقش جغرافیا را بررسی می‌کند؛ از موقعیت جغرافیایی و منابع طبیعی گرفته تا تأثیر بیماری‌ها و زیرساخت‌های حمل‌ونقل. مثال‌هایی مانند نقش راه‌آهن در توسعه‌ی آمریکا و کانال بزرگ چین، نشان می‌دهد که چگونه زیرساخت‌ها می‌توانند بر محدودیت‌های جغرافیایی غلبه کنند.

در فصل‌های بعدی، اهمیت نهادها و ساختارهای حقوقی و سیاسی موردبحث قرار می‌گیرد. نویسندگان توضیح می‌دهند که نهادهای فراگیر، مانند حمایت از حقوق مالکیت و وجود دولت‌های پاسخگو، زمینه‌ساز رشد پایدار بوده‌اند؛ درحالی‌که نهادهای استخراجی، مانع توسعه شده‌اند. نقش فرهنگ، دین، هنجارهای اجتماعی و حتی جمعیت‌شناسی (مانند الگوهای ازدواج و نرخ زادوولد) در مسیر رشد اقتصادی نیز بررسی می‌شود. کتاب به موضوع استعمار و تأثیرهای مثبت و منفی آن نیز می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه استعمار، تجارت برده و غارت منابع، مسیر توسعه‌ی برخی کشورها را تغییر داده است.

در فصل‌های پایانی، تجربه‌ی کشورهای مختلف در صنعتی‌شدن و عبور از فقر مطلق بررسی می‌شود؛ از بریتانیا و ایالات متحده تا چین و ببرهای آسیای شرقی. نویسندگان تأکید دارند که هیچ عامل واحدی نمی‌تواند به تنهایی رشد اقتصادی را توضیح دهد و ترکیبی از عوامل جغرافیایی، نهادی، فرهنگی و جمعیتی در این فرایند نقش داشته‌اند. درمجموع، کتاب با جمع‌بندی دیدگاه‌های مختلف و ارائه‌ی شواهد تاریخی، تصویری پیچیده و چندبعدی از مسیر ثروتمندشدن جهان ترسیم می‌کند و نشان می‌دهد که رشد اقتصادی، نتیجه‌ی تعامل عوامل گوناگون در بستر زمان و مکان است.

چرا باید کتاب جهان چگونه ثروتمند شد را بخوانیم؟

کتاب جهان چگونه ثروتمند شد با رویکردی تحلیلی و مبتنی‌بر داده‌های تاریخی، به یکی از مهم‌ترین پرسش‌های علوم اجتماعی و اقتصادی پاسخ می‌دهد: چرا برخی جوامع ثروتمند و برخی دیگر فقیر مانده‌اند؟ ویژگی شاخص کتاب، جامعیت آن در بررسی نظریه‌ها و عوامل مختلف است؛ از جغرافیا و منابع طبیعی تا نهادها، فرهنگ و جمعیت. نویسندگان تلاش کرده‌اند با کنار هم قرار‌دادن دیدگاه‌های گوناگون، تصویری بی‌طرفانه و چندلایه از رشد اقتصادی ارائه دهند. مثال‌های متنوع از کشورهای مختلف و دوره‌های تاریخی، به فهم بهتر موضوع کمک می‌کند. خواندن این کتاب به مخاطب امکان می‌دهد با نگاهی کلان‌تر به مسائل توسعه و فقر بنگرد و از تجربه‌های جهانی برای تحلیل وضعیت اقتصادی کشورها بهره بگیرد.

خواندن کتاب جهان چگونه ثروتمند شد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن کتاب جهان چگونه ثروتمند شد به دانشجویان و پژوهشگران اقتصاد، تاریخ، علوم اجتماعی و سیاست، علاقه‌مندان به توسعه و کسانی که دغدغه‌ی فهم ریشه‌های فقر و ثروت در جهان را دارند، پیشنهاد می‌شود. این اثر برای سیاست‌گذاران و فعالان حوزه‌ی توسعه که به‌دنبال شناخت عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی هستند، مفید است.

درباره مارک کویاما 

مارک کویاما (Mark Koyama) اقتصاددان و دانشیار اقتصاد در دانشگاه جرج میسون است. او پژوهشگر ارشد در برنامه‌ی هایک در مرکز مرکاتوس و همکار پژوهشی در مرکز پژوهش‌های اقتصادی و سیاست‌گذاری (CEPR) به‌ شمار می‌رود. کویاما دکترای اقتصاد (DPhil) خود را از دانشگاه آکسفورد دریافت کرده و پیش‌تر در دانشگاه یورک تدریس کرده و مدتی نیز در پروژه‌ی نظریه‌ی سیاسی دانشگاه براون فعالیت داشته است.

حوزه‌ی اصلی پژوهش او بررسی ریشه‌های رشد اقتصادی، به‌ویژه در اروپای پیشاصنعتی است. تحقیقات کویاما بر رابطه‌ی میان شکل‌گیری دولت‌های مدرن اولیه در اروپا و وقوع انقلاب صنعتی تمرکز دارد. او در این زمینه تلاش می‌کند توضیح دهد که چگونه تحول‌های نهادی و سیاسی به رشد اقتصادی بلندمدت منجر شده‌اند.

کویاما نویسنده‌ی آثار مهمی در حوزه‌ی تاریخ اقتصادی است، ازجمله کتاب‌های او می‌توان به کتاب جهان چگونه ثروتمند شد (How the World Became Rich) با همکاری جرد رابین و کتاب Persecution and Toleration: The Long Road to Religious Freedom با همکاری نوئل جانسون اشاره کرد. این آثار درزمینه‌ی تاریخ اندیشه‌ی اقتصادی و نقش نهادها در توسعه‌ی اقتصادی مورد توجه قرار گرفته‌اند.

درباره جرد رابین

جرد روبین (Jared Rubin) تاریخ‌نگار اقتصادی است که بر اقتصاد سیاسی و دینی در خاورمیانه و اروپای غربی تمرکز دارد. پژوهش‌های او عمدتاً به بررسی رابطه‌ی تاریخی میان نهادهای سیاسی و مذهبی و نقش آن‌ها در توسعه‌ی اقتصادی می‌پردازد. او دکترای اقتصاد خود را در سال ۲۰۰۷ از دانشگاه استنفورد دریافت کرده و پیش از آن نیز مدرک کارشناسی خود را از دانشگاه ویرجینیا گرفته است. روبین درحال‌حاضر از چهره‌های فعال در حوزه‌ی اقتصاد دین و تاریخ اقتصادی به‌ شمار می‌رود.

از مهم‌ترین آثار او کتاب Rulers, Religion, and Riches: Why the West Got Rich and the Middle East Did Not است که در آن به بررسی نقش اسلام و مسیحیت در واگرایی تاریخی اقتصادهای خاورمیانه و اروپای غربی می‌پردازد. این کتاب موفق به دریافت جایزه‌ی Douglass North برای بهترین اثر در حوزه‌ی اقتصاد نهادی شد. کتاب جهان چگونه ثروتمند شد (How the World Became Rich) از دیگر کتاب‌های این نویسنده است که با همکاری مارک کویاما منتشر شد. پژوهش‌های او در مجله‌های معتبر علمی مانند Review of Economic Studies ،Economic Journal و Management Science منتشر شده‌اند. 

روبین علاوه‌بر فعالیت‌های پژوهشی، در عرصه‌های علمی نیز نقش مدیریتی دارد. او از مدیران مؤسسه‌ی مطالعه‌ی دین، اقتصاد و جامعه (IRES) در دانشگاه چپمن و رئیس انجمن مطالعه‌ی دین، اقتصاد و فرهنگ (ASREC) است. این نویسنده در هیئت‌تحریریه‌ی چندین نشریه‌ی علمی مهم در حوزه‌ی تاریخ اقتصادی عضویت دارد و برای تحقیقاتش درزمینه‌ی اقتصاد دین، بیش از یک میلیون دلار کمک‌هزینه‌ی پژوهشی از بنیاد جان تمپلتون دریافت کرده است.

بخشی از کتاب جهان چگونه ثروتمند شد

«جهان ثروتمند است. اگر چه میلیون‌ها نفر همچنان در فقر زندگی می‌کنند، ولی به طور قطع، برخی از مناطق جهان ثروتمندتر از دیگر مناطق است. اکنون جهان ثروتمندتر از همیشه و هر روز در حال ثروتمندتر شدن است. باور نمی‌کنید؟ بیایید درآمد امروزهٔ کشورهای جهان را با ثروتمندترین کشورها در گذشته مقایسه کنیم... البته ثروت فعلی بسیار فراتر از درآمد متوسط است. حتی در تعدادی از فقیرترین مناطق جهان، ما کالاهای تجملی‌ای داریم که اجداد ما فقط می‌توانستند رؤیای آن را در سر بپرورانند. گوشی‌های هوشمند و تلویزیون‌های دارای صفحهٔ LED را فراموش کنید–حتی ثروتمندترین اجداد ما نیز به لوله‌کشی، برق، واکسیناسیون، مرگ و میر پایین کودکان و امید به زندگی طولانی حسادت می‌کردند.»