کتاب مشاهیر شعر و ادب فارسی

کتاب مشاهیر شعر و ادب فارسی، نوشته معصومه ملک محمودی، اثری پژوهشی درباره‌ی زندگی و آثار شاعران ایرانی از آغاز شکل‌گیری شعر فارسی تا دوران معاصر است. این کتاب به معرفی چهره‌های برجسته‌ی شعر و ادب فارسی می‌پردازد و اطلاعاتی درباره‌ی سرگذشت، آثار، سبک شعری و جایگاه هر شاعر در تاریخ ادبیات ایران ارائه می‌دهد. نشر ملک دانش این کتاب را منتشر کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب مشاهیر شعر و ادب فارسی

کتاب مشاهیر شعر و ادب فارسی (مختصری بر شرح حال و آقار شاعران ایران از ابتدا تا قرن حاضر)، نوشته‌ی معصومه ملک‌محمودی، اثری است که به سبک تذکره‌نویسی سنتی، به معرفی شاعران ایرانی از سده‌های نخستین تا دوران معاصر می‌پردازد. کتاب حاضر شاعران را براساس قرن و دوره‌ی تاریخی آن‌ها دسته‌بندی کرده است. هر بخش کتاب به شرح‌حال، آثار و ویژگی‌های شعری شاعران آن دوره اختصاص یافته و اطلاعاتی درباره‌ی سبک، قالب شعری، تأثیرگذاری و گاه نکات جالبی از زندگی آن‌ها ارائه می‌کند. 

این کتاب نه‌تنها به شاعران مشهور و شناخته‌شده پرداخته، بلکه چهره‌هایی نسبتاً ناشناخته را نیز معرفی کرده است. معصومه ملک‌محمودی در کنار معرفی شاعران، به آثار مهم و نقش آن‌ها در تحول شعر فارسی نیز اشاره کرده است. کتاب حاضر برای علاقه‌مندان تاریخ ادبیات، دانشجویان و پژوهشگران حوزه‌ی ادبیات فارسی، منبعی مفید خواهد بود.

خلاصه کتاب مشاهیر شعر و ادب فارسی

کتاب حاضر با هدف ارائه‌ی تصویری جامع از سیر تحول شعر فارسی، زندگی و آثار شاعران ایرانی را از آغاز تا دوران معاصر مرور کرده است. کتاب با معرفی شاعران پیشگام سده‌ی سوم هجری آغاز می‌شود؛ چهره‌هایی مانند ابواسحاق جویباری، ابوحفص سغدی و حنظله‌ بادغیسی که نخستین گام‌ها را در سرایش شعر فارسی برداشتند؛ سپس به شاعران سده‌های چهارم و پنجم می‌پردازد؛ دورانی که رودکی، رابعه قزداری، دقیقی، فردوسی و عنصری در آن می‌درخشند و شعر فارسی به اوج خود می‌رسد. 

در هر بخش، شرح مختصری از زندگی، آثار و سبک شعری هر شاعر آمده است. برای نمونه، درباره‌ی رودکی به نقش او در تثبیت سبک خراسانی و تأثیرش بر شاعران بعدی اشاره شده و هنر فردوسی، شاهنامه و اهمیت آن در حفظ زبان و فرهنگ ایرانی بررسی شده است. کتاب به بانوان شاعر، مانند رابعه قزداری و مهستی گنجوی نیز توجه کرده و نقش آن‌ها را در گسترش شعر فارسی تحلیل کرده است. در ادامه، کتاب به شاعران قرون میانه و متأخر می‌پردازد؛ از سنایی و خاقانی تا نظامی، سعدی، حافظ و جامی. 

در هر مورد، علاوه‌بر معرفی آثار، به ویژگی‌های سبکی، نوآوری‌ها و تأثیرگذاری آن‌ها بر جریان شعر فارسی پرداخته شده است. بخش‌هایی نیز به شعر نو، غزل نو و شعر کودک و نوجوان اختصاص یافته تا سیر تحول شعر فارسی را به‌خوبی نشان دهد. در مجموع، کتاب با ارائه‌ی اطلاعات مختصر و مفید درباره‌ی هر شاعر، آثار شاخص و جایگاه او در تاریخ ادبیات، تصویری کلی از روند رشد و دگرگونی شعر فارسی ارائه می‌دهد و به‌ویژه برای کسانی که به‌دنبال شناخت اجمالی شاعران و آثار مهم ادبیات فارسی هستند، سودمند است.

چرا باید کتاب مشاهیر شعر و ادب فارسی را بخوانیم؟

یکی از ویژگی‌های شاخص این کتاب، جامعیت و تنوع اطلاعات آن درباره‌ی شاعران دوره‌های مختلف است. خواننده با مطالعه‌ی این اثر، با سیر تاریخی شعر فارسی، سبک‌ها و جریان‌های ادبی و نقش شاعران کمتر شناخته‌شده آشنا می‌شود. کتاب به‌گونه‌ای تنظیم شده که هم برای مطالعه‌ی پیوسته هم برای مراجعه‌ی موردی مناسب است؛ همچنین اطلاعات مختصر و طبقه‌بندی‌شده درباره‌ی هر شاعر در اثر حاضر، امکان مقایسه و درک بهتر روند تحول شعر فارسی را فراهم می‌کند. این کتاب برای کسانی که به‌دنبال مرجعی برای آشنایی با شاعران و آثار مهم ادبیات فارسی هستند، گزینه‌ای کاربردی محسوب می‌شود.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

خواندن این اثر به دانشجویان و پژوهشگران ادبیات فارسی، علاقه‌مندان تاریخ شعر و ادب ایران، معلمان و دبیران ادبیات و کسانی که به‌دنبال شناخت اجمالی شاعران و آثار شاخص ادبیات فارسی هستند، پیشنهاد می‌شود.

بخشی از کتاب مشاهیر شعر و ادب فارسی

«ابوحفص سغدی ابوحفص حکیم پسر احوص شغدی موسیقی‌دان و شاعر پارسی‌گوی سغدی پایان سده سوم و آغاز سده چهارم است. او از پیشگامان ادب پس از اسلام و نخستین سراینده شعر پارسی است و اختراع ساز شهرود نیز از او است. ابوحفص سغدی فرهنگ واژه‌ای نیز نوشته بود که امروزه از میان رفته است. آثار او را سراینده نخستین شعر پارسی در اوزان عرب در حدود سال ۳۰۰ ه. ق با شعر آهوی کوهی دانسته‌اند. این شعر از سوی صاحبنظران مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌است. در سده یازدهم برخی از فرهنگ‌نویسان معروف از واژه‌نامه‌ای منسوب به ابوحفص استفاده کرده و از آن با نام‌های «فرهنگ ابوحفض»، «رساله ابوحفص» و «نسخه ابوحفض» یاد کرده‌اند که باید این ابوحفض را شخص دیگری و زمان او را پس از سده پنجم دانست.»