کتاب سلاح نامرئی

کتاب سلاح نامرئی اثری پژوهشی از مسعود براتی و سیدحامد ترابی است که به کوشش نشر مرکز کوثر منتشر شده است. این کتاب به بررسی ابعاد فنی و راهبردی تحریم‌های ایالات متحده‌ی آمریکا علیه ایران پرداخته و با رویکردی تحلیلی، ساختار، کارکرد و پیامدهای تحریم‌ها را واکاوی کرده است. اثر حاضر برای مخاطبانی نوشته شده که به‌دنبال درک عمیق‌تر سازوکار تحریم‌ها و تأثیرات آن بر سیاست و اقتصاد ایران هستند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب سلاح نامرئی

کتاب سلاح نامرئی (تلاشی برای شناخت ابعاد فنی و راهبردی رژیم تحریم‌های ایالات متحده آمریکا علیه ایران) در دسته‌ی آثار تحلیلی و سیاسی قرار می‌گیرد و به‌عنوان اثری پژوهشی، به موضوع تحریم‌شناسی و بررسی ابعاد راهبردی و فنی تحریم‌های آمریکا علیه ایران می‌پردازد. مسعود براتی و سیدحامد ترابی باتکیه‌بر بررسی‌های تاریخی و تحلیل تحولات سیاسی و اقتصادی تلاش کرده‌اند تا تحریم را نه‌تنها به‌عنوان ابزار فشار خارجی، بلکه به‌مثابه‌ی پدیده‌ای چندلایه و پیچیده در عرصه‌ی سیاست داخلی و خارجی ایران معرفی کنند. نویسندگان ابتدا اهمیت و ضرورت شناخت تحریم را تبیین کرده‌اند؛ سپس با مروری بر دوره‌های مختلف تحریم، راهبردهای عملیاتی و فنی اعمال تحریم‌ها را شرح داده‌اند. 

مسعود براتی و سیدحامد ترابی در این کتاب، تحریم را به‌عنوان ابزاری راهبردی در سیاست خارجی آمریکا معرفی کرده‌اند که با گذر زمان، از ابزاری محدود به سلاحی فراگیر و مؤثر در مدیریت روابط بین‌الملل تبدیل شده است. کتاب با زبانی ساده، به بررسی جریان‌های تاریخی، قوانین و سازوکارهای تحریم و پیامدهای اجتماعی و اقتصادی آن برای ایران می‌پردازد. این اثر برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان سیاست بین‌الملل و اقتصاد سیاسی، منبعی قابل‌توجه به‌شمار می‌آید.

خلاصه کتاب سلاح نامرئی

کتاب حاضر در دو سطح به تحلیل تحریم‌های آمریکا علیه ایران می‌پردازد: سطح راهبردی و سطح فنی. نویسندگان در سطح راهبردی نشان می‌دهند که چگونه تحریم‌ها از ابزاری محدود به سلاحی راهبردی برای دولت آمریکا تبدیل شده‌اند. این ابزار به‌ویژه پس از ناکارآمدی قدرت نظامی و محدودیت‌های قدرت نرم، به‌عنوان راهی کم‌هزینه‌تر و مؤثرتر برای اعمال فشار بر کشورهای هدف به‌کار گرفته شده است. آمریکا باتکیه‌بر منابع قدرت اقتصادی خود، به‌ویژه جایگاه دلار و نفوذ در نظام بانکی جهانی توانسته است تحریم‌ها را به ابزاری برای تحقق اهداف سیاسی و امنیتی خود بدل کند. در ادامه، کتاب به بررسی دوره‌های مختلف تحریم علیه ایران می‌پردازد. 

ابتدا تحریم‌های هدفمند و قاعده‌محور که بیشتر بر افراد و نهادهای خاص متمرکز بودند، معرفی می‌شوند؛ سپس با وقوع حوادث سیاسی داخلی ایران و تغییر راهبرد آمریکا، تحریم‌ها به سمت تحریم‌های فلج‌کننده و ریسک‌محور حرکت می‌کنند که کل اقتصاد و جامعه‌ی ایران را هدف قرار می‌دهند. این تحریم‌ها با هدف ایجاد فشار اقتصادی گسترده و وادارکردن ایران به مذاکره و پذیرش محدودیت‌های سیاسی طراحی شده‌اند. اثر حاضر به نقش تحریم در سیاست داخلی ایران اشاره کرده و نشان می‌دهد که چگونه موضوع تحریم به یکی از محورهای اصلی رقابت سیاسی و اجتماعی تبدیل شده است. 

مسعود براتی و سیدحامد ترابی بر این نکته تأکید کرده‌اند که شناخت دقیق و عمیق ماهیت و سازوکار تحریم‌ها، پیش‌نیاز هرگونه مواجهه‌ی مؤثر با آن‌ها است. در نهایت، این کتاب با بررسی راهبردهای مقابله با تحریم، ازجمله دورزدن، مذاکره و خنثی‌سازی، به این جمع‌بندی می‌رسد که بدون تحریم‌شناسی علمی و جامع، هیچ راهبرد پایداری برای مقابله با این پدیده وجود نخواهد داشت.

چرا باید کتاب سلاح نامرئی را بخوانیم؟

این اثر با تمرکز بر تحلیل ساختار و چگونگی تحریم‌های آمریکا علیه ایران، تصویری روشن از چگونگی تبدیل تحریم به ابزاری راهبردی در سیاست بین‌الملل ارائه می‌دهد. این کتاب با بررسی دقیق دوره‌های مختلف تحریم، قوانین و سازوکارهای اجرایی و پیامدهای اجتماعی و اقتصادی تحریم‌ها، به مخاطب کمک می‌کند تا ابعاد پنهان و پیچیده‌ی این پدیده را بهتر درک کند. مطالعه‌ی این اثر برای کسانی که به‌دنبال فهم عمیق‌تر سیاست‌های تحریمی، تأثیرات آن بر اقتصاد و سیاست داخلی ایران و راهبردهای مقابله با تحریم هستند، سودمند است؛ همچنین این اثر با ارائه‌ی مثال‌های تاریخی و تحلیل‌های مستند، امکان مقایسه و ارزیابی سیاست‌های مختلف را فراهم می‌کند.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی کتاب سلاح نامرئی به پژوهشگران و دانشجویان حوزه‌های علوم سیاسی، روابط بین‌الملل، اقتصاد سیاسی و مطالعات منطقه‌ای پیشنهاد می‌شود؛ همچنین این کتاب می‌تواند برای سیاست‌گذاران، فعالان اقتصادی و علاقه‌مندان مسائل تحریم و سیاست خارجی ایران راهگشا باشد. کسانی که دغدغه‌ی شناخت سازوکار تحریم‌ها و تأثیر آن بر اقتصاد و سیاست ایران را دارند، از این کتاب بهره‌ی فراوانی خواهند برد.

بخشی از کتاب سلاح نامرئی

«موضوع مورد بررسی در این کتاب «تحریم‌شناسی» است. عبارت «تحریم‌شناسی» از سوی نویسندگان این کتاب جعل شده است؛ به معنای شناخت تحریم و مسائل مربوط به آن. این آشنایی براساس بررسی و تحلیل تحریم‌های ایران به دست آمده است. اولین بخش که لازم است بررسی شود چرایی و اهمیت «تحریم‌شناسی» است؛ یعنی باید به این سؤال پاسخ داد که چرا لازم است شناخت تحریم را یک مسئله بدانیم. عبارت تحریم‌شناسی ابداع شده است تا بگوییم تحریم پدیده‌ای است که نیاز به شناخت دارد و کسب این شناخت، مسئله‌ای است که نیاز به کار علمی دارد. تحریم‌شناسی مانند شرق‌شناسی یا ایران‌شناسی به‌نوعی بیان‌کنندهٔ ضرورت مطالعات در آن حوزه است که می‌خواهد مطالعات حوزهٔ تحریم را نمایندگی کند.»