کتاب دستورالعمل بسته آموزشی - توانبخشی کارکردهای اجرایی بتا

کتاب الکترونیکی «دستورالعمل بستهٔ آموزشی - توانبخشی کارکردهای اجرایی بتا (بازداری، توجه و انعطاف‌پذیری)» نوشتهٔ علی‌اکبر ارجمندنیا و سولماز قاسمی است که نشر رشد فرهنگ آن را منتشر کرده است. این کتاب به‌عنوان راهنمایی برای ارتقای کارکردهای اجرایی در کودکان و نوجوانان طراحی شده و تمرکز آن بر سه مؤلفهٔ اصلی بازداری، توجه و انعطاف‌پذیری شناختی است. اثر حاضر با ارائهٔ تمرین‌ها و تکالیف متنوع، به مربیان، والدین و درمانگران کمک می‌کند تا مهارت‌های شناختی و رفتاری کودکان و نوجوانان را تقویت کنند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب دستورالعمل بسته آموزشی - توانبخشی کارکردهای اجرایی بتا

این کتاب در قالب یک دستورالعمل آموزشی و توانبخشی تدوین شده و به‌طور تخصصی به کارکردهای اجرایی ذهن می‌پردازد. «دستورالعمل بستهٔ آموزشی - توانبخشی کارکردهای اجرایی بتا» اثری ناداستان و کاربردی است که با هدف ارتقای مهارت‌های شناختی در کودکان و نوجوانان، به‌ویژه آن‌هایی که با اختلالات توجه، بیش‌فعالی یا مشکلات یادگیری مواجه‌اند، نوشته شده است. نویسندگان، علی‌اکبر ارجمندنیا و سولماز قاسمی، با تکیه‌بر پژوهش‌های علمی و تجربیات بالینی، مجموعه‌ای از تمرین‌ها و تکالیف را گردآوری کرده‌اند که به‌صورت مرحله‌به‌مرحله قابل اجراست. ساختار کتاب به چهار بخش تقسیم شده است: بخش نخست به مبانی نظری کارکردهای اجرایی می‌پردازد و سه بخش دیگر به تمرین‌های عملی برای تقویت بازداری، توجه و انعطاف‌پذیری اختصاص یافته است. این اثر با زبانی تخصصی اما قابل استفاده برای مربیان، والدین و درمانگران، تلاش دارد تا راهکارهایی برای بهبود عملکرد شناختی و رفتاری کودکان و نوجوانان ارائه دهد. کتاب حاضر در سال ۱۳۹۸ منتشر شده و به‌عنوان یک منبع آموزشی و توانبخشی در حوزهٔ روان‌شناسی و علوم تربیتی شناخته می‌شود.

خلاصه کتاب دستورالعمل بسته آموزشی - توانبخشی کارکردهای اجرایی بتا

در «دستورالعمل بستهٔ آموزشی - توانبخشی کارکردهای اجرایی بتا»، نویسندگان ابتدا به تعریف و اهمیت کارکردهای اجرایی در رشد شناختی و رفتاری کودکان و نوجوانان می‌پردازند. کارکردهای اجرایی به‌عنوان مجموعه‌ای از فرایندهای شناختی شامل بازداری، توجه و انعطاف‌پذیری معرفی شده‌اند که نقش کلیدی در موفقیت تحصیلی، اجتماعی و عاطفی ایفا می‌کنند. کتاب توضیح می‌دهد که نقص در این کارکردها می‌تواند منجر به اختلالات یادگیری، بیش‌فعالی، مشکلات رفتاری و سایر اختلالات عصبی-رشدی شود. در ادامه، تمرین‌ها و تکالیف متنوعی برای تقویت هر یک از این مؤلفه‌ها ارائه شده است: - تمرین‌های بازداری: شامل فعالیت‌هایی برای تقویت توانایی تأخیر در پاسخ، مدیریت حواس‌پرتی و کنترل رفتارهای تکانشی است. این تمرین‌ها با استفاده از تصاویر حیوانات، میوه‌ها، اعداد و اشکال هندسی طراحی شده‌اند تا کودک بتواند در موقعیت‌های مختلف، پاسخ مناسب را انتخاب کند یا از پاسخ‌دهی خودداری کند. - تمرین‌های انعطاف‌پذیری: این بخش به مهارت تغییر رویکرد، یادگیری از اشتباهات و سازگاری با شرایط جدید می‌پردازد. تمرین‌هایی مانند دسته‌بندی کارت‌ها، بیان اعداد و رنگ‌ها به‌صورت متوالی و تغییر قوانین تکلیف، به کودک کمک می‌کند تا استراتژی‌های ذهنی خود را به‌روز کند و با موقعیت‌های غیرمنتظره سازگار شود. - تمرین‌های توجه: تمرکز این بخش بر افزایش دقت و تمرکز پایدار است. فعالیت‌هایی مانند شناسایی اعداد یا اشکال خاص در میان مجموعه‌ای از محرک‌ها، ردیابی الگوها و مدیریت حواس‌پرتی، به بهبود توجه انتخابی و مداوم کودک کمک می‌کند. در مجموع، کتاب با ارائهٔ دستورالعمل‌های گام‌به‌گام و قابل اجرا، تلاش دارد تا مهارت‌های اجرایی را در کودکان و نوجوانان تقویت کند و زمینهٔ رشد شناختی و رفتاری آن‌ها را فراهم آورد.

چرا باید کتاب دستورالعمل بسته آموزشی - توانبخشی کارکردهای اجرایی بتا را بخوانیم؟

این کتاب با تمرکز بر سه مؤلفهٔ کلیدی کارکردهای اجرایی—بازداری، توجه و انعطاف‌پذیری—ابزاری عملی برای ارتقای مهارت‌های شناختی و رفتاری کودکان و نوجوانان فراهم می‌کند. ویژگی شاخص این اثر، ارائهٔ تمرین‌های مرحله‌به‌مرحله و قابل اجراست که می‌تواند در محیط‌های آموزشی، درمانی و حتی در خانه مورد استفاده قرار گیرد. خواندن این کتاب به مربیان، والدین و درمانگران کمک می‌کند تا با شناخت بهتر کارکردهای اجرایی و راه‌های تقویت آن‌ها، به بهبود عملکرد تحصیلی، اجتماعی و عاطفی کودکان و نوجوانان کمک کنند. همچنین، این اثر با تکیه‌بر پژوهش‌های علمی و تجربیات بالینی، راهنمایی کاربردی برای مواجهه با اختلالات توجه، بیش‌فعالی و مشکلات یادگیری ارائه می‌دهد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای مربیان، والدین، روان‌شناسان، مشاوران و درمانگران کودک و نوجوان مناسب است. همچنین، برای افرادی که با کودکان و نوجوانان دارای مشکلات توجه، بیش‌فعالی، اختلالات یادگیری یا ضعف در مهارت‌های اجرایی سروکار دارند، کاربردی خواهد بود. دانشجویان رشته‌های روان‌شناسی و علوم تربیتی نیز می‌توانند از مطالب این کتاب بهره‌مند شوند.

بخشی از کتاب دستورالعمل بسته آموزشی - توانبخشی کارکردهای اجرایی بتا

«کارکردهای اجرایی شامل فرآیندهای شناختی مثل کنترل توجه، بازداری، حافظه فعال و انعطاف‌پذیری شناختی هستند. در نتیجه هرگونه نقص و اختلال در این حوزه می‌تواند زمینه‌ساز بروز اختلال در عملکردهای روزانه باشد. علیرغم نقش کلیدی و گسترده کارکردهای اجرایی در زندگی روزمره، هنوز در میان صاحب‌نظران تعریفی یکسان و قابل قبول همگان برای این مفهوم وجود ندارد و در اکثر تعریف‌های ارائه شده، برخی از جنبه‌های خاص این کارکردها مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات روشن ساخته‌اند که ظهور کارکردهای اجرایی از همان دوران اولیه تحول صورت می‌گیرد و تغییرات آن حداقل تا پایان نوجوانی ادامه می‌یابد. از سوی دیگر بروز هرگونه آسیب در بخش‌هایی از این کارکردها، همراه با مشکلات جدی در عملکرد روزمره و یا گاهی به عنوان بخشی از اختلالات خاص گزارش شده‌اند؛ برای مثال بروز مشکل در کنترل شناختی با اختلالات یادگیری، اختلال بیش‌فعالی نقص توجه، اختلالات طیف اوتیسم و تعدادی از دیگر اختلالات سیستم عصبی مرکزی مرتبط دانسته شده است. خوشبختانه، کارکردهای اجرایی قابل آموزش هستند و می‌توان در هر سنی، حتی در سن پیری و میان‌سالی کارکردهای اجرایی را با تکنیک‌های متعدد ارتقا داد. تکرار و تمرین این تکنیک‌ها رمز موفقیت است و کارکردهای اجرایی تقویت‌شده ضامن سلامت روان و جسم است.»