کتاب فناوری توانبخشی

کتاب فناوری توانبخشی (Robotic Assistive Technologies) نوشته پدرو انکارنکا و دیگران، فناوری‌های کمکی و رباتیک در حوزه‌ی توانبخشی را به شکلی جامع بررسی می‌کند و مفاهیم پایه، کاربردها، چالش‌ها و آینده‌ی این فناوری‌ها را برای افراد دارای ناتوانی و متخصصان این حوزه شرح می‌دهد. این راهنما می‌کوشد هم به جنبه‌های فنی و مهندسی تکنولوژی‌های توانبخشی بپردازد و هم ابعاد اجتماعی، اخلاقی و فرهنگی آن را توضیح دهد. این کتاب توسط نشر رشد فرهنگ منتشر شده است. نسخه الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فناوری توانبخشی

کتاب فناوری توانبخشی تألیف پدرو انکارنکا، آلبرت ام. کوک، لیلیانا آلوارز، کیم آدامز، آدریانا یاس و ریچارد سیمپسون، اثری تخصصی است که به بررسی فناوری‌های کمکی و رباتیک برای افراد دارای ناتوانی می‌پردازد. این کتاب ساختاری آموزشی و تحلیلی دارد و با رویکردی چندرشته‌ای، مفاهیم پایه، مدل‌های نظری، استانداردها و کاربردهای عملی فناوری‌های توانبخشی را پوشش می‌دهد. 

پدرو انکارنکا، آلبرت ام. کوک، لیلیانا آلوارز، کیم آدامز، آدریانا یاس و ریچارد سیمپسون با تکیه‌ بر پژوهش‌های روز و تجربیات بالینی، به معرفی انواع ربات‌ها، پروتزها، اسکلت‌های خارجی، ویلچرهای هوشمند و ابزارهای کمکی پرداخته‌اند. 

کتاب شامل فصل‌هایی درباره‌ی قوانین بنیادی فناوری‌های کمکی، تعامل انسان و ربات، بازوهای رباتیک، پروتزهای اندام، ویلچرهای هوشمند، اسکلت‌های خارجی، ربات‌های کمکی برای بازی و آموزش، استانداردهای ایمنی و ربات‌های مراقبتی برای سالمندان است. هر فصل با اهداف یادگیری، مرور مطالعات، بررسی انتقادی فناوری‌های موجود و چشم‌انداز آینده همراه است. 

کتاب فناوری توانبخشی نه‌تنها به جنبه‌های فنی و مهندسی می‌پردازد، بلکه ابعاد اجتماعی، اخلاقی و فرهنگی فناوری‌های توانبخشی را نیز بررسی می‌کند و برای دانشجویان، پژوهشگران و متخصصان حوزه‌ی توانبخشی و مهندسی پزشکی منبعی ارزشمند به‌شمار می‌آید.

خلاصه کتاب فناوری توانبخشی

کتاب فناوری توانبخشی با تعریف مفاهیم کلیدی مانند ناتوانی، فناوری کمکی و مدل‌های زیستی-روانی-اجتماعی آغاز می‌شود و نشان می‌دهد که ناتوانی تنها یک ویژگی فردی نیست، بلکه نتیجه‌ی تعامل فرد با محیط و جامعه است. نویسندگان تأکید کرده‌اند که فناوری‌های کمکی و رباتیک می‌توانند فاصله‌ی میان توانایی‌های فرد و نیازهای زندگی روزمره را کاهش دهند. 

در ادامه، انواع فناوری‌های کمکی معرفی شده‌اند: از ابزارهای ساده تا سیستم‌های پیچیده‌ی رباتیک. مدل‌های مختلفی برای انتخاب و ارزیابی فناوری مناسب ارائه شده که در آن‌ها نقش انسان، فعالیت مورد نظر و محیط به‌ عنوان سه رکن اصلی در نظر گرفته شده‌اند. کتاب به بررسی انواع ربات‌ها، از جمله ربات‌های صنعتی، سرویس شخصی، ربات‌های کمکی فیزیکی و اجتماعی می‌پردازد و تفاوت‌های آن‌ها را شرح می‌دهد. 

در فصل‌های بعد، کاربردهای عملی فناوری‌های رباتیک در توانبخشی بررسی شده است: بازوهای رباتیک کمکی، پروتزهای اندام فوقانی و تحتانی، ویلچرهای هوشمند، اسکلت‌های خارجی و ربات‌های آموزشی و مراقبتی. هر فناوری با توجه به سطح استقلال، نوع تعامل با کاربر، ایمنی و استانداردهای بین‌المللی تحلیل شده است. 

کتاب همچنین به چالش‌های بازار، هزینه‌ها، پیچیدگی‌های فنی، مسائل اخلاقی و اجتماعی و میزان آمادگی فناوری‌ها برای ورود به زندگی واقعی افراد دارای ناتوانی می‌پردازد.

چرا باید کتاب فناوری توانبخشی را بخوانیم؟

مطالعه‌ی این کتاب فرصتی است برای آشنایی عمیق با فناوری‌های نوین توانبخشی و رباتیک که زندگی افراد دارای ناتوانی را متحول می‌کنند. فناوری توانبخشی با ارائه‌ی مفاهیم پایه، مدل‌های نظری و کاربردهای عملی، به خواننده کمک می‌کند تا درک جامعی از چگونگی طراحی، انتخاب و ارزیابی ابزارهای کمکی و رباتیک به‌ دست آورد. کتاب با بررسی چالش‌ها، استانداردها و آینده‌ی فناوری‌های کمکی، دیدی واقع‌بینانه و تحلیلی به مسائل روز این حوزه ارائه می‌دهد.

خواندن کتاب فناوری توانبخشی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این راهنما به دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های توانبخشی، مهندسی پزشکی، کاردرمانی، فیزیوتراپی و علوم اعصاب پیشنهاد می‌شود. همچنین برای متخصصان حوزه‌ی سلامت، طراحان فناوری‌های کمکی و افرادی که دغدغه‌ی بهبود کیفیت زندگی افراد دارای ناتوانی را دارند، مفید خواهد بود. ضمن این‌که کسانی که به دنبال شناخت فناوری‌های نوین و کاربرد آن‌ها در توانبخشی هستند، از این کتاب بهره‌مند می‌شوند.

بخشی از کتاب فناوری توانبخشی

«واژه توانبخشی در این کتاب اشاره به کل پروسه‌ای دارد که هدف آن توانمند سازی افراد اجتماعی است. مفهوم ناتوانی در طی سال‌ها تکامل یافته است. ابتدا به صورت یک مساله صرفاً پزشکی دیده شده است: یک بیماری منجر به اختلال (غیر طبیعی بودن در ساختار یا ظاهر بدن و یا عملکرد نادرست یک ارگان یا سیستم) می‌شود که خود آن سبب ناتوانی‌ای (محدودیت فعالیت یا عملکرد یک فرد) می‌گردد که معلولیت (امتیازها و موفقیت‌هایی که فرد به علت عدم توانایی‌اش از دست می‌دهد) را ایجاد می‌کند. در گذشته تاکید بیشتر بر روی اختلالاتی بود که از فعالیت‌های طبیعی فرد جلوگیری می‌کرد. اما مدل اجتماعی الیور در ۱۹۹۰ تمرکز گذشته را بر روی موانعی که جامعه برای یک فرد دارای ناتوانی ایجاد می‌کند کاملاً تغییر داد. در این مدل بیان می‌شود که این جامعه است که یک فرد را ناتوان می‌کند و ناتوانی یک چیز ذاتی نیست. 

در سال ۲۰۰۱، WHO طبقه‌بندی بین‌المللی عملکرد، ناتوانی و سلامت (ICF) را که سبب تجمیع مدل‌های پزشکی و اجتماعی ناتوانی در یک مدل جسمی-روانی-اجتماعی شد را پذیرفت. در ICF ناتوانی شامل ضایعه، محدودیت فعالیت و محدودیت مشارکت است. ضایعه دلالت بر مشکلاتی در عملکرد یا ساختار بدنی فرد می‌شود. محدودیت مشارکت مشتمل بر مشکلاتی است که فرد در موقعیت‌های روزمره زندگی خود با آن مواجه می‌گردد. ناتوانی نشان‌دهندهٔ جنبه‌های منفی تعامل بین سلامت فرد و عوامل موّثر زمینه‌ای (عوامل فردی و محیطی) است.»