کتاب هدفمند کردن مزایای اجتماعی

کتاب هدفمند کردن مزایای اجتماعی (Targeting social benefits) با گردآوری و تدوین نیل گیلبرت (استاد رفاه اجتماعی دانشگاه کالیفرنیا برکلی) و با ترجمه هرمز همایون‌ پور توسط مؤسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی منتشر شده است. این اثر سیاست‌ها و روندهای هدفمند کردن مزایای اجتماعی در کشورهای نیوزیلند، هلند، بریتانیا، آمریکا، ایتالیا و سوئد را بررسی می‌کند و با رویکرد تطبیقی، تجارب و چالش‌های این کشورها را تحلیل می‌کند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب هدفمند کردن مزایای اجتماعی

کتاب هدفمند کردن مزایای اجتماعی: چشم‌اندازها و گرایش‌های بین‌المللی به بررسی روندها و سیاست‌های هدفمندکردن مزایای اجتماعی در شش کشور پیشرو در حوزه‌ی تأمین اجتماعی می‌پردازد. دوره‌ی موردمطالعه عمدتاً از دهه‌ی ۱۹۶۰ تا دهه‌ی ۱۹۹۰ را در بر می‌گیرد؛ زمانی که هزینه‌های رفاه اجتماعی در کشورهای صنعتی رشد چشمگیری داشت و سپس با چالش‌هایی مانند بحران‌های اقتصادی، پیرشدن جمعیت و فشارهای مالی مواجه شد. نیل گیلبرت باتکیه‌بر داده‌ها و پژوهش‌های تطبیقی، به تحلیل سیاست‌ها برای تمرکز منابع رفاهی بر گروه‌های نیازمند و کاهش تعهدات عمومی دولت‌ها می‌پردازند.

نیل گیلبرت ضمن مرور تحولات تاریخی و اقتصادی، به پیامدهای اجتماعی و اقتصادی این سیاست‌ها نیز اشاره دارد و تلاش می‌کند تصویری جامع از مسیرهای مختلف هدفمندکردن مزایا در کشورهای منتخب ارائه دهد. این اثر بخشی از مجموعه‌ای پژوهشی است که با همکاری انجمن بین‌المللی تأمین اجتماعی و دانشگاه کالیفرنیا برکلی تهیه شده است.

خلاصه کتاب هدفمند کردن مزایای اجتماعی

کتاب هدفمند کردن مزایای اجتماعی با تمرکز بر مفهوم هدفمندکردن مزایای اجتماعی، ابتدا زمینه‌های تاریخی و اقتصادی شکل‌گیری دولت رفاه در کشورهای منتخب را بررسی می‌کند. نویسندگان نشان می‌دهند که رشد هزینه‌های رفاهی در دهه‌های میانی قرن بیستم، دولت‌ها را به بازنگری در سیاست‌های حمایتی واداشت. در این مسیر کشورها به‌تدریج از نظام‌های همگانی و فراگیر به‌سمت سیاست‌هایی حرکت کردند که منابع رفاهی را بر گروه‌های خاص و نیازمند متمرکز می‌کند. در هر کشور تجربه‌ی هدفمندکردن مزایا باتوجه‌به ساختار اقتصادی، جمعیتی و سیاسی آن متفاوت بوده است.

نیوزیلند از دیرباز نظامی مبتنی بر آزمون درآمد را اجرا می‌کرد و به‌تدریج برنامه‌های مکمل و یارانه‌های هدفمند را توسعه داد. در بریتانیا و هلند اصلاح‌ رفاهی با تأکید بر محدودکردن دامنه‌ی شمول و افزایش آزمون‌های استطاعت مالی همراه بود. آمریکا نیز با تغییر سن بازنشستگی، محدودیت‌های جدید برای دریافت مزایا و افزایش مالیات بر مزایای اجتماعی، تلاش کرد هزینه‌ها را کنترل کند. کتاب به پیامدهای این سیاست‌ها نیز می‌پردازد؛ ازجمله تغییر در توزیع درآمد، افزایش یا کاهش نابرابری، رشد برنامه‌های مکمل و چالش‌های جدید برای گروه‌های آسیب‌پذیر. نویسندگان با تأکید بر هدفمندکردن مزایا توضیح می‌دهند که اگرچه می‌تواند به کارایی بیشتر نظام رفاه اجتماعی منجر شود، اما همواره با پیامدهای اجتماعی و سیاسی خاص خود همراه است.

چرا باید کتاب هدفمند کردن مزایای اجتماعی را بخوانیم؟

این کتاب با ارائه‌ی تحلیل تطبیقی از سیاست‌های رفاهی شش کشور، امکان مقایسه رویکردها و پیامدهای هدفمندکردن مزایا را فراهم می‌کند. خواننده با مطالعه‌ی این اثر می‌تواند با چالش‌ها و راهکارهای مختلف در حوزه‌‌ی تأمین اجتماعی آشنا شود و درک عمیق‌تری از تأثیر سیاست‌های رفاهی بر گروه‌های مختلف جامعه به دست آورد. کتاب به بررسی پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این سیاست‌ها نیز می‌پردازد و برای پژوهشگران و سیاست‌گذاران حوزه‌ی رفاه اجتماعی، منبعی ارزشمند برای شناخت تجارب بین‌المللی محسوب می‌شود.

خواندن کتاب هدفمند کردن مزایای اجتماعی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های رفاه اجتماعی، اقتصاد، علوم سیاسی و سیاست‌گذاری عمومی مناسب است. کتاب حاضر برای سیاست‌گذاران و مدیران حوزه‌ی تأمین اجتماعی که به‌دنبال شناخت تجارب جهانی و راهکارهای هدفمندکردن مزایا هستند، توصیه می‌شود.

درباره نیل گیلبرت

نیل تاد گیلبرت (متولد ۵ نوامبر ۱۹۵۷) روان‌شناس و نویسنده‌ی آمریکایی است که در حوزه‌ی روان‌شناسی اجتماعی تخصص دارد. او استاد روان‌شناسی در دانشگاه هاروارد است و به‌واسطه‌ی پژوهش‌های مشترکش با تیموتی ویلسون از دانشگاه ویرجینیا درزمینه‌ی پیش‌بینی عاطفی شناخته می‌شود. نیل گیلبرت نویسنده‌ی کتاب شیرجه در خوشبختی است؛ اثری پرفروش که موفق شد در سال ۲۰۰۷ جایزه‌ی انجمن سلطنتی در بخش کتاب‌های علمی را کسب کند.

بخشی از کتاب هدفمند کردن مزایای اجتماعی

«رشد بی‌سابقه هزینه‌های رفاهی در کشورهای صنعتی از سال ۱۹۶۰ تا اوایل دهه ۱۹۸۰ به میزانی بود که به نظر برخی از صاحب‌نظران، آن دوران را می‌توان «عصر طلایی گسترش دولت رفاه» نامید. در آن دوران، نسبت به میزان ممکن دخالت دولت در حوزه حمایت اجتماعی، خوش‌بینی گسترده‌ای حاکم بود. با توجه به اوجی که هزینه رفاه اجتماعی در ۱۹۶۰ گرفت، دانیل بن (۱۹۶۰) از ایالات متحده آمریکا اعلام کرد که جوامع سرمایه‌داری، تا حدودی به خاطر پذیرش دولت رفاه، به مرحله «پایان ایدئولوژی» رسیده‌اند. و در همان حال گونار میردال (۱۹۶۰) از سوئد آن‌چنان از سازگاری و همسازی گسترده‌ای که بر اثر برنامه‌های رفاه اجتماعی دولت پدید آمده‌بود راضی بود که در کتاب «ورای دولت رفاه» بر نیاز به ایجاد یک «دنیای رفاهی» تأکید کرد. به‌راستی هم به گونه‌ای که بن و میردال به فراست طبح دریافته‌بودند، در طول دو دهه بعد نقش بخش عمومی که در بودجه دولت‌ها متجلی بود ابعادی تازه و چشمگیر به خود گرفت. بین سال‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۸۰ هزینه‌های رفاه عمومی در دموکراسی‌های غربی، به نسبت تولید ناخالص داخلی، از ۱۲/۳ درصد تولید ناخالص داخلی در ۱۹۶۰ به ۲۳/۳ درصد در ۱۹۸۰ افزایش یافت (او ای سی دی، ۱۹۸۸). و به‌رغم پاره‌ای انتقادهای گهگاهی، گسترش برنامه‌های رفاه اجتماعی از طریق اعتبارات و امکانات دولتی عموماً به عنوان ابزاری برای حمایت از پیشامدها و گرفتاری‌های زندگی روزمره در جوامع سرمایه‌داری مدرن پذیرفته شد.»