کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصاد

کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصاد نوشته‌ پی‌ یر بوردیو و ترجمه‌ حسن چاوشیان، اثری در حوزه‌ی جامعه‌شناسی اقتصادی است که موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی آن را منتشر کرده است. این کتاب با رویکردی انتقادی به رابطه‌ی میان جامعه و اقتصاد می‌پردازد و تلاش می‌کند نشان دهد که پدیده‌های اقتصادی را نمی‌توان صرفاً با شاخص‌های اقتصادی تحلیل کرد. بوردیو با بهره‌گیری از مفاهیمی چون میدان، عادت‌واره، سرمایه‌ی اجتماعی و سرمایه‌ی نمادین، ساختارهای اجتماعی را که بر اقتصاد تأثیر می‌گذارند، بررسی کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصاد

کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصاد با عنوان اصلی Structures sociales de l'économie اثری است که در آن پی‌ یر بوردیو، جامعه‌شناس مشهور فرانسوی، به بررسی پیوندهای عمیق میان ساختارهای اجتماعی و پدیده‌های اقتصادی می‌پردازد.

کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصاددر دو بخش اصلی تنظیم شده است: بخش نخست به تحلیل بازار مسکن در فرانسه اختصاص دارد و بخش دوم به اصول انسان‌شناسی اقتصادی می‌پردازد. بوردیو با نقد رویکردهای رایج اقتصاد نولیبرال و اقتصاددانان نوکلاسیک، تأکید کرده است که اقتصاد را نمی‌توان از بستر اجتماعی و تاریخی‌اش جدا کرد. او با استفاده از داده‌های تجربی و تحلیل‌های تاریخی، نشان داده است که دولت، سیاست‌های عمومی و عادت‌واره‌های اجتماعی چگونه بر رفتار اقتصادی افراد و گروه‌ها اثر می‌گذارند.

ساختار کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصاد به گونه‌ای است که ابتدا مفاهیم نظری و روش‌شناسی بوردیو را معرفی می‌کند و سپس با مطالعه‌ی موردی بازار مسکن، این مفاهیم را به‌کار می‌گیرد. نویسنده در سراسر کتاب، بر اهمیت تحلیل تاریخی و چندبعدی پدیده‌های اقتصادی تأکید کرده و تلاش کرده است مرزهای میان اقتصاد و جامعه‌شناسی را بازتعریف کند.

خلاصه کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصاد

کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصاد اثر پیر بوردیو، اقتصاد را فراتر از مجموعه‌ای از انتخاب‌های فردی و عقلانی می‌داند و با نقد مدل‌های انتزاعی اقتصاددانان، نشان می‌دهد که رفتار اقتصادی در بستر شبکه‌ای از روابط اجتماعی، تاریخی و فرهنگی شکل می‌گیرد. بوردیو در بخش نخست با بررسی موردی بازار مسکن فرانسه، اثبات می‌کند که انتخاب‌های مسکن به سیاست‌های دولتی، ساختارهای طبقاتی، عادت‌واره‌ها و مفهوم سرمایه (اقتصادی، فرهنگی و فنی) وابسته است.

او در بخش دوم با اتکا به انسان‌شناسی اقتصادی و مطالعات میدانی خود، یادآور می‌شود که پدیده‌هایی چون کار، پس‌انداز و بازار، محصول فرایندهای اجتماعی هستند و نمی‌توان آن‌ها را به ویژگی‌های ذاتی انسان فروکاست.

چرا باید کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصاد را بخوانیم؟

• این کتاب با نقد مدل‌های رایج اقتصادی، چارچوبی انتقادی و عمیق برای درک پیوند میان پدیده‌های اقتصادی و ساختارهای اجتماعی ارائه می‌دهد.
• بررسی موردی بازار مسکن فرانسه، نمونه‌ای ملموس از کاربرد نظریه‌های جامعه‌شناختی در تحلیل عینی مسائل اقتصادی فراهم می‌سازد.
• مطالعه‌ی این اثر به مخاطب می‌آموزد که فراتر از شاخص‌های کمی، به نقش دولت، سیاست‌گذاری‌ها و انواع سرمایه‌ها در رفتار اقتصادی پی ببرد.
• این اثر ابزاری قدرتمند برای بازاندیشی در مفاهیم بنیادی اقتصاد و توسعه‌ی نگرشی میان‌رشته‌ای در اختیار پژوهشگران می‌گذارد.

خواندن کتاب ساختارهای اجتماعی اقتصاد را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

• مطالعه‌ی این کتاب به پژوهشگران و دانشجویان رشته‌های جامعه‌شناسی، اقتصاد سیاسی، مطالعات شهری و سیاست‌گذاری اجتماعی پیشنهاد می‌شود.
• این اثر برای تمامی علاقه‌مندان به نقد اقتصاد نولیبرال و درک تأثیر ساختارهای قدرت و فرهنگ بر رفتار اقتصادی بسیار کاربردی است.
• خواندن این کتاب به کسانی که دغدغه‌ی فهم ریشه‌های اجتماعی بازار مسکن و پدیده‌های اقتصادی را دارند، توصیه می‌شود.

درباره پی یر بوردیو

پی‌یر بوردیو، جامعه‌شناس و روشنفکر فرانسوی، در ۱ اوت ۱۹۳۰ متولد شد و در ۲۳ ژانویه‌ی ۲۰۰۲ درگذشت. او که در خانواده‌ای از طبقه‌ی متوسط روبه‌پایین در جنوب فرانسه متولد شده بود و تحصیلات خود را در رشته‌ی فلسفه در پاریس گذراند، با انجام پژوهش‌های میدانی در الجزایر مسیر علمی خود را تثبیت کرد. تمرکز اصلی اندیشه‌ی او بر پویش‌های قدرت، بازتولید نابرابری‌های اجتماعی و پیوند میان نظریه و پژوهش تجربی بود.

بوردیو مفاهیم اثرگذاری مانند عادت‌واره، میدان، انواع سرمایه‌ی فرهنگی، اجتماعی و نمادین، و خشونت نمادین را صورت‌بندی کرد و نشان داد که چگونه موفقیت تحصیلی و جایگاه اجتماعی افراد حاصل انتقال بین‌نسلی امتیازات و سرمایه‌ها است. از میان آثار پرکار او، کتاب تمایز شناخته‌شده‌ترین اثرش به شمار می‌رود و اندیشه‌های او همچنان به‌عنوان ابزاری اساسی برای تحلیل ساختارهای پنهان سلطه و نابرابری در جوامع مدرن شناخته می‌شوند.