کتاب فراز و فرود نهاد علوم انسانی در ایران (دوره پهلوی)

کتاب فراز و فرود نهاد علوم انسانی در ایران (دوره پهلوی) نوشتهٔ ابراهیم آقامحمدی و مریم اکبری، اثری پژوهشی درباره‌ی تاریخ و تحولات علوم انسانی در آموزش عالی ایران طی دوره‌ی پهلوی است که توسط انتشارات دانشگاه اراک منتشر شده است. این کتاب به بررسی جایگاه، ساختار و تغییرات نهاد علوم انسانی در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی ایران از ابتدای قرن چهاردهم تا پایان دوره‌ی پهلوی پرداخته است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب فراز و فرود نهاد علوم انسانی در ایران (دوره پهلوی)

کتاب فرازوفرود نهاد علوم انسانی در ایران (دوره پهلوی) به بررسی روند شکل‌گیری و تحولات نهاد علوم انسانی در ایران، به‌ویژه در دوره‌ی پهلوی (۱۳۰۴ تا ۱۳۵۷) پرداخته است. ابراهیم آقامحمدی و مریم اکبری با رویکردی تحلیلی، ابتدا مفاهیم پایه‌ای مانند نهاد و سازمان را توضیح داده‌اند؛ سپس به‌سراغ تاریخچه‌ی آموزش عالی و علوم انسانی در ایران از دوران باستان تا دوره معاصر رفته‌اند. بخش عمده‌ای از کتاب به بررسی ساختار، دوره‌ها، رشته‌ها و مواد درسی علوم انسانی در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی ایران در دوره‌ی پهلوی اول و دوم اختصاص یافته است؛ همچنین نقش غرب و الگوپذیری از نظام‌های آموزشی غربی در شکل‌گیری و تحول علوم انسانی در ایران مورد توجه قرار گرفته است. 

کتاب با جمع‌بندی و نتیجه‌گیری درباره‌ی تأثیر این تحولات بر وضعیت فعلی علوم انسانی در ایران به پایان رسیده است. این اثر برای پژوهشگران تاریخ آموزش عالی، علاقه‌مندان علوم انسانی و کسانی که به‌دنبال شناخت ریشه‌های تحولات دانشگاهی در ایران هستند، تصویری جامع از فرازو‌نشیب‌های این حوزه ارائه داده است.

خلاصه کتاب فراز و فرود نهاد علوم انسانی در ایران (دوره پهلوی)

این کتاب با تبیین مفهوم نهاد و تمایز آن از سازمان و مؤسسه آغاز شده است؛ سپس به بررسی جایگاه نهاد در علوم انسانی و اجتماعی پرداخته است. نویسندگان با مرور تاریخ آموزش عالی در ایران، از دوره‌ی باستان تا دوره‌ی اسلامی و دوران مدرن، زمینه‌های پیدایش علوم انسانی را در کشور ترسیم کرده‌اند. در بخش‌های اصلی کتاب، تحولات نهاد علوم انسانی در دو دوره‌ی پهلوی اول و دوم به‌تفکیک بررسی شده است؛ از ساختار مراکز آموزش عالی و شرایط تحصیلی گرفته تا رشته‌ها و مواد درسی و عوامل مؤثر بر تغییرات این حوزه. 

کتاب نشان داده است که با وجود کاهش سهم علوم انسانی در آموزش عالی در اواخر دوره‌ی پهلوی، تنوع رشته‌ها و دوره‌های آموزشی افزایش یافته است؛ همچنین تأثیرپذیری از نظام‌های غربی و اعزام دانشجو به خارج از کشور، نقش مهمی در تحول ساختار و محتوای علوم انسانی داشته است. در نهایت، نویسندگان با جمع‌بندی یافته‌ها، به اهمیت علوم انسانی در آموزش عالی ایران و ضرورت توجه به تحولات تاریخی این حوزه اشاره کرده‌اند.

چرا باید کتاب فراز و فرود نهاد علوم انسانی در ایران (دوره پهلوی) را خواند؟

این کتاب با رویکردی تحلیلی و تاریخی، روند شکل‌گیری و دگرگونی نهاد علوم انسانی را در یکی از مهم‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر ایران بررسی کرده است. مطالعه‌ی این کتاب به درک بهتر ریشه‌های ساختاری و محتوایی علوم انسانی در دانشگاه‌های ایران کمک کرده و نشان داده است چگونه تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بر آموزش عالی و علوم انسانی تأثیر گذاشته‌اند؛ همچنین کتاب به نقش الگوپذیری از غرب و چالش‌های بومی‌سازی علوم انسانی در ایران پرداخته و برای علاقه‌مندان تاریخ آموزش عالی و سیاست‌گذاری علمی، اطلاعات ارزشمندی را فراهم کرده است.

خواندن کتاب فراز و فرود نهاد علوم انسانی در ایران (دوره پهلوی) را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب برای پژوهشگران و دانشجویان رشته‌های علوم انسانی، تاریخ، جامعه‌شناسی و آموزش عالی مناسب است؛ همچنین برای مدیران و سیاست‌گذاران حوزه‌ی آموزش عالی و کسانی که به‌دنبال شناخت تحولات تاریخی و ساختاری علوم انسانی در ایران هستند، مفید خواهد بود.

بخشی از کتاب فراز و فرود نهاد علوم انسانی در ایران (دوره پهلوی)

«هدف از این پژوهش بررسی تحولات علوم انسانی در آموزش عالی این دوره است و لذا مسئله مهم در این پژوهش نیز پاسخ به این سوال است که علوم انسانی در این دوره چه سرنوشتی را در دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی سپری کرده است. در این تحقیق، با بررسی روند تحولات آموزش عالی به طور عام و تغییرات نهاد علوم انسانی به طور خاص، فراز و فرودهای این نهاد در طول دوره پهلوی مورد بررسی قرار گرفته است. در این راستا علاوه بر پرداختن به تاریخچه و زمینه‌های آموزش عالی و علوم انسانی در ایران به نحوه تاسیس دانشگاه به عنوان مهم‌ترین نهاد تولید علم در ایران معاصر پرداخته شده و همچنین به تحولاتی از قبیل ساختار دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی در طول دوره پهلوی و همچنین تغییرات دوره‌ها و رشته‌های علوم انسانی در مراکز فوق اشاره شده است.»