کتاب علیا حضرت درخت

کتاب علیا حضرت درخت نوشتهٔ پیتر وولبن و ترجمهٔ فرهمند بزرگمهر (انبازپور) است. نشر آناپنا این کتاب را روانهٔ بازار کرده است.

درباره کتاب علیا حضرت درخت

کتاب علیا حضرت درخت در باب درخت‌ها و جنگل و جنگل‌داری و جنبه‌های اجتماعی این موضوع سخن گفته است. این کتاب که ویراستهٔ «حسن بهرامی» است، در چند فصل نوشته شده است. عنوان برخی از این فصل‌ها عبارت است از «وقتی زمستان سر می‌رسد»، «شخصیت درخت»، «مهاجرت به شمال»، «بازگشت به جنگل اولیه» و «چرا جنگل سبز است؟». نویسندهٔ این کتاب به حرفهٔ جنگل‌بانی اشتغال داشته است.

خواندن کتاب علیا حضرت درخت را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران مطالعه در باب جنبه‌های اجتماعیِ درخت‌ها، جنگل و جنگل‌داری پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب علیا حضرت درخت

«آب چه‌گونه به جنگل یا به‌طور کلی به خاک می‌رسد؟ حداقل در نگاه اول این سؤال همان اندازه ساده به‌نظر می‌آید که پاسخی پیچیده دارد. یکی از خصوصیات خشکی‌ها این است که از سطح دریا بالاتر باشند. آب ازطریق نیروی گرانش به پایین‌ترین نقطهٔ ممکن جریان می‌یابد و قاره‌ها بدون تجدید منابع دایمی آب‌ها خشک می‌شوند. این تجدید منابع آب ازطریق ابرهایی که روی دریاها تشکیل شده‌اند و ازطریق بادها به قاره‌ها هدایت می‌شوند، فراهم می‌شود. بااین‌حال این مکانیسم تنها تا چندصد کیلومتر دور از دریاها در عمق خشکی‌ها موثر است. هر چه از ساحل دورتر شود، محیط خشک‌تر می‌شود زیرا ابرها به‌تدریج با تبدیل به باران حل و ناپدید می‌شوند. در فاصلهٔ ۶۰۰ کیلومتری از دریا آب‌وهوا درحال حاضر آن‌قدر خشک است که اولین مناطق بیابانی ظاهر می‌شوند. بنابراین زندگی فقط در یک نوار ساحلی نسبتاً نازک امکان‌پذیر است. درحالی‌که در تئوری داخل قاره‌ها خشک و غیرقابل اسکان می‌شود. به‌لطف جنگل‌ها واقعیت کاملاً متفاوت از این است.

جنگل شکلی از پوشش گیاهی است که بیش‌ترین سطح برگ را دارد. هر متر مربع جنگل معادل ۲۷ متر مربع از برگ‌های پهن و سوزنیِ چتر درختان است. بخشی از بارش‌ها روی شاخ‌وبرگ می‌نشینند و تقریباً بلافاصله تبخیر می‌شوند. در تابستان حدود ۲۵۰۰ متر مکعب آب در هر کیلومتر مربع به این مقدار اضافه می‌شود که درختان آن را جذب و ازطریق تعرق وارد جو می‌کنند. بخار آب حاصل‌شده ابرهای جدیدی را تشکیل می‌دهد که این ابرها سمت مرکز قاره‌ها حرکت می‌کنند و دوباره به‌شکل باران ناپدید می‌شوند. این مکانیسم تا بی‌نهایت تکرار می‌شود. طوری‌که حتی دورترین مناطق دور از دریا نیز سیراب می‌شوند. این سیستم پمپاژ و توزیع مجدد آن‌قدر کارآمد است که در بسیاری از مناطق بزرگ کرهٔ زمین ازجمله حوزهٔ آمازون حجم بارندگی در سواحل و هزاران کیلومتر آن‌طرف‌تر از دریا تقریباً یک‌سان است. البته به‌شرط وجود جنگل از لبهٔ دریا تا دورافتاده‌ترین نقطهٔ قاره. اگر اولین پیوند از کار بیفتد و اگر جنگلی کنار دریا نباشد، این سیستم ازبین می‌رود.

کشف این شرایط تعیین‌کننده را به تیمی از دانشمندان روسی به‌رهبری آناستازیا ماکاریوا مدیون هستیم. این محققان انواع مختلف جنگل‌ها را در بسیاری از نقاط جهان بررسی کرده‌اند و در همه‌جا به نتایج یک‌سانی رسیده‌اند. چه در یک جنگل بارانی استوایی و چه یک در تایگا همیشه این درختان‌اند که اجازه می‌دهند، رطوبت لازم برای زندگی در خشکی افزایش یابد. آن‌ها نشان داده‌اند که به‌محض ناپدیدشدن جنگل‌های ساحلی کل این فرآیند پمپاژ و توزیع مجدد قطع می‌شود. مثل این است که نازل مکش یک الکتروپمپ از آب بیرون آمده باشد. درحال‌حاضر در برزیل اثرات جنگل‌زدایی در سواحل احساس می‌شود و جنگل‌های بارانی آمازون به‌شکل فزاینده‌ای خشک می‌شوند.»