کتاب سیا در ایران

کتاب «سیا در ایران» نوشتۀ دونالد ویلبر، ویراستۀ کریستوفر پتریک و ترجمۀ نعمت الله عاملی است و انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی آن را منتشر کرده است.

درباره کتاب سیا در ایران

دوران ملی‌شدن صنعت نفت و پس از آن کودتای آمریکایی انگلیسی ۲۸ مرداد، یکی از مهم ترین و تأثیرگذارترین دوران تاریخ معاصر ایران است. این کودتا نه تنها نتیجۀ سال ها تلاش ملت ایران برای کسب آزادی و استقلال را از بین برد، بلکه چشم انداز آینده ی ایران را نیز تا چند دهه در هاله‌ای از ابهام قرار داد. دولت بریتانیا که تا نیمۀ قرن بیستم حاکمیت تقریباً مطلقی بر منابع نفتی ایران داشت ناگهان با بیداری و فریاد اعتراض ملت ایران و تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت مواجه شد. این قانون که پایانی بر انحصار نفتی انگلیس در ایران به شمار می رفت شوک سنگینی به دولت بریتانیا وارد کرد. آنها حاضر به پذیرش شرایط جدید نبودند و با تأکید بر تداوم اجرای قرارداد ۱۹۳۳، تلاش های دیپلماتیک خود را آغاز کردند که البته این تلاش ها نیز راه به جایی نبرد.

انگلیسی‌ها بعد از شکست‌هایشان به این نتیجه رسیدند که برای دستیابی مجدد به منابع نفتی ایران راهی جز براندازی دولت مصدق نیست. از طرف دیگر، آمریکا نیز که از انحصار نفتی انگلیس در ایران ناراضی بود به بهانهٔ خطرِ به‌قدرت‌رسیدن کمونیست‌ها و سقوط ایران با دولت بریتانیا همراه شد و هر دو به این نتیجه رسیدند که بقای دولت وقت ایران به مصلحت نیست و باید برای این منظور دست به اقدامی مشترک و قاطع بزنند.

کتاب سیا در ایران شامل اسناد کودتای ۲۸ مرداد می‌شود. این گزارش شامل ۱۰ فصل، ۵ ضمیمه و یک چکیده است که ویراستار ۳ ضمیمه کوتاه با عناوین «برادران رشیدیان»، «نزاع بر سر نفت ایران» و «مداخله بریتانیا در ایران» را برای ارائه اطلاعات بیشتر به مخاطبان به متن افزوده است. کتاب سیا در ایران جزئیات تکان‌دهنده‌ای را از جنایات سازمان‌های جاسوسی انگلستان و آمریکا در طراحی و اجرای کودتای ننگین ۲۸ مرداد برملا می‌سازد.

خواندن کتاب سیا در ایران را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

خواندن این کتاب را به پژوهشگران تاریخ و علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب سیا در ایران

«نمایندگان اطلاعات بریتانیا در طول ماه‌های نوامبر و دسامبر ۱۹۵۲ (آبان و آذر ۱۳۳۱) با نمایندگان بخش خاور نزدیک و آفریقای سازمان سیا در واشینگتن ملاقات کردند تا دربارۀ جنگ مشترک و همکاری در زمینۀ طرح‌هایی در ایران بحث و گفتگو کنند.»