کتاب انتخاب دشوار

کتاب انتخاب دشوار نوشتهٔ سایروس ونس با ترجمهٔ خیرالله خیری اصل را انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر کرده است. این کتاب به تحلیل وضعیت سیاسی و اجتماعی و تحلیل رابطهٔ ایران و آمریکا در دوران پس از انقلاب و گروگان‌گیری کارمندان سفارت آمریکا می‌پردازد.

درباره کتاب انتخاب دشوار

یکی از متحدان و دوستان ایران در دوران پیش از انقلاب، دولت آمریکا بود. دولتی که نظر به موقعیت استراتژیک و حساس ایران در منطقهٔ خاورمیانه، روابط دیپلماتیک نزدیکی با ایران داشت و از هیچ اقدامی برای حفظ ثبات در ایران فروگذار نمی‌کرد. سطح و نوع روابط ایران و آمریکا بعد از انقلاب تغییر کرد و موجب تنش‌هایی جدی در تمامی عرصه‌های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی شد. این تنش‌ها پس از تسخیر سفارت آمریکا و گروگان گرفتن کارمندان آن از سوی دانشجویان ایرانی شدت گرفت و آمریکا را به فکر مداخلهٔ نظامی در ایران انداخت. کتاب حاضر به‌قلم سایروس ونس، وزیر امور خارجهٔ وقت آمریکا در زمان انقلاب و گروگان‌گیری نوشته شده و می‌کوشد به تحلیل رخدادها و سیاست‌های آمریکا در آن برههٔ حساس تاریخی بپردازد.

خواندن کتاب انتخاب دشوار را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران و نیز دانشجویان رشتهٔ حقوق و علوم سیاسی از خواندن این کتاب سود خواهند برد.

بخشی از کتاب انتخاب دشوار

«در کل، روابط آمریکا و ایران را از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ تا روزی که رژیم پهلوی برانداخته شد روابط سلطه‌گر - سلطه‌پذیر باید نامید. گازیورسکی در کتاب سیاست خارجی آمریکا و شاه این رابطه را به این صورت بیان می‌کند: «روابط نزدیک میان آمریکا و ایران طی دوران شاه سابق یک نمونهٔ کامل از روابط سلطه‌آمیز بین‌المللی... است.» او در توضیح روابط سلطه‌آمیز می‌گوید کشور سلطه‌گر به کشور سلطه‌پذیر کمک اقتصادی ازجمله وام کمک بلاعوض، مشاورهٔ فنی و مبادلات غیرمستقیم مانند سهمیهٔ وارداتی و کمک جنسی و نیز کمک امنیتی ازجمله آموزش رابطه و تجهیزات نظامی برای نیروهای ارتش پلیس و نیروی اطلاعاتی می‌دهد. همچنین سلطه‌گر قراردادهای امنیتی مانند پیمان‌ها، اتحاد و تعهد رسمی برای پشتیبانی از آن را برقرار کرده و غالباً به دخالت آشکار یا نهان در سیاست داخلی کشور سلطه‌پذیر می‌پردازد. با این حال رژیم وابستهٔ پهلوی بنا به دلایل گوناگونی از جمله ضدیت با دین و برانگیختن مخالفت علما و روحانیون و اقشار مختلف مردم مؤمن ترویج بی‌بندوباری و ارزش‌های غربی، استبداد و وابستگی به آمریکا و غرب و حضور استعمارگری مثل آمریکا در ایران مورد غضب ملت ایران قرار گرفت و با رهبری هوشمندانه و شجاعانهٔ حضرت امام برچیده شد. در ماه‌های منتهی به زوال کامل رژیم پهلوی، آمریکا و کشورهای غربی حامی رژیم تلاش فراوانی برای حفظ این رژیم و جلوگیری از تغییر حکومت انجام دادند. گزینه‌های مختلفی مثل حکومت نظامی، دولت آشتی ملی و فضای باز سیاسی از سوی سردمداران رژیم و با راهنمایی مشاوران آمریکایی طراحی و اجرا شد. با به نتیجه نرسیدن این ترفندها و اصرار امام به‌عنوان رهبر نهضت به برچیده شدن رژیم گزینه‌هایی مثل تغییر شاه، تشکیل شورای سلطنت، کودتای نظامی و سپردن حکومت به یک دولت ملی و خروج شاه از ایران مورد بررسی دقیق آمریکایی‌ها قرار گرفت. آنچه از بین گزینه‌های مطرح مذکور مورد توجه جدی قرار گرفت. واگذاری دولت به چهره‌ای ملی و وارد کردن عده‌ای از سران گروه‌های مخالف به‌ویژه گروه‌های غیراسلام‌گرا به دایرهٔ قدرت و همزمان خروج شاه از ایران برای آرام شدن اوضاع و بازگشت احتمالی وی در آینده بود. این برنامه هر چند نه به‌خوبی به اجرا گذاشته شد و بختیار به‌عنوان نخست وزیر از سوی شاه منصوب و زمام امور را به دست گرفت. بااین‌حال امام خمینی (ره) که جز به بسته شدن پروندهٔ دوهزاروپانصدسالهٔ سلطنت و کوتاه شدن دست اجانب به‌طورکامل از ایران رضایت نمی‌دادند روزهای بعدی انقلاب را با هوشیاری تمام مدیریت کردند و آن را به پیروزی رسانده و دولت بختیار را ساقط کردند.»