کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ آموزش مدنی

کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ آموزش مدنی نوشتهٔ جک کریتندن و پیتر لوین و ترجمهٔ مریم هاشمیان است. گروه انتشاراتی ققنوس این کتاب را منتشر کرده است؛ جلد ۳۹ از مجموعهٔ «دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد».

درباره کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ آموزش مدنی

کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ آموزش مدنی (The Stanford Encyclopedia of Philosophy) جلد ۳۹ از مجموعهٔ «دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد» است. این کتاب در پنج فصل به تلقی‌های تاریخی از شهروند نیک، دموکرات نیک، شخص نیک، اَشکال مدرن آموزش مدنی و آموزش جهان‌وطنانه پرداخته است.

دانشگاه استنفورد انتشار این دانشنامه را در سال ۱۹۹۵ میلادی آغاز کرد. پس از مدتی متن کامل مقالات را در اینترنت در دسترس علاقه‌مندان قرار داد. کسانی که در تدوین این دانشنامهٔ بزرگ نقش دارند، از استادان و مؤلفان به‌نام در حوزهٔ فلسفه هستند. این دانشنامه به سرپرستی دکتر «ادوارد ن. زالتا» صدها مدخل دارد و یکی از بهترین راه‌ها برای آشنایی مقدماتی با مباحث فلسفی است. «مسعود علیا» در سال ۱۳۹۲ با همکاری انتشارات ققنوس، تصمیم به ترجمهٔ بعضی از مدخل‌های این دانشنامه گرفت. او به‌همراه مترجمانی نام‌آشنا آخرین ویراست مقالات دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد را با حفظ سبک و زبان به پارسی برگرداند. انتشارات ققنوس این مجموعه را با کسب اجازه از گردانندگان این دانشنامه (به‌ویژه دکتر زالتا) منتشر کرده است. عناوین بعضی از این جلدها عبارت است از «مفهوم شر»، «فلسفهٔ دین»، «عقل به روایت کانت»، «زیبایی‌شناسی فمینیستی»، «ژاک لکان»، «اخلاق ارسطو»، «باروخ اسپینوزا»، «فیشته» و «پدیدارشناسی».

خواندن کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ آموزش مدنی را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم

این کتاب را به دوستداران فلسفه و موضوع آموزش مدنی پیشنهاد می‌کنیم.

بخشی از کتاب دانشنامه فلسفه استنفورد؛ آموزش مدنی

«شاید مدارس دولتی نباید هیچ‌گونه فضیلت نامربوط به کسب مهارت‌های تحصیلی را تعلیم دهند، کاری که، به نظر برخی، مهم‌ترین ــ اگر نگوییم یگانه ــ مقصود تعلیم در مدرسه است. اما آیا، همچنان که گوتمن استدلال می‌کند، نباید تمام دانش‌آموزان نه‌فقط مهارت‌ها بلکه زمینه‌های لازم برای مشارکت در «بازآفرینی اجتماعی آگاهانهٔ نظام‌های دموکراتیک ما را نیز یاد بگیرند؟ اگر نظام‌های دموکراتیک ما مهم و مستحکم باشند، آیا شهروندانمان به چنین زمینه‌هایی برای فهم ارزش مشارکت نیاز دارند؟ و اگر بگوییم نظام‌های دموکراتیک ما به حد کافی مستحکم نیستند، آیا دانش‌آموزان ما نباید جهد کنند تا به نظام‌های دموکراتیکمان نیروی تازه بدهند، یا نیرو ببخشند؟ آیا برای این کار نیازمند القای میهن‌پرستی خواهند بود؟ اگر تساهل و احترام فضایلی دموکراتیک‌اند، آیا به دانش‌آموزانمان پشت می‌کنیم وقتی که نمی‌توانیم نسبت به میل آنان در مقام اشخاص نیک به کناره‌گیری از مشارکت مدنی تساهل نشان دهیم یا به این میل احترام بگذاریم، حتی اگر این امر تخطی از چیزهایی باشد که آن‌ها را تکالیف شهروند نیک به حساب می‌آوریم؟

همچنان که پیش‌تر گفته شد، آموزش مدنی در دموکراسی باید شهروندان را برای مشارکت در نظام [دموکراتیک] و از این راه تداوم بخشیدن به آن آماده کند؛ همزمان باید آنان را برای به پرسش گرفتنِ آنچه نابرابری و بی‌عدالتی در این نظام می‌دانند آماده سازد. با این همه، آن‌گونه آموزش مدنی که دانش‌آموزان را به زیر سؤل بردن ماهیت و گستره نظام‌های دموکراتیک ما ترغیب می‌کند به خطر بی‌علاقه کردن دانش‌آموزان ما نسبت به مشارکت و منصرف کردن آنان از این کار تن می‌دهد. اما اگر آن آموزش مدنی چیزی بیش از صرف نقد فراهم کرده باشد، اگر مبنای آن تفکر نقادانه باشد که متضمن پرورش تساهل، اگر نه فهم، در خصوص تفاوت و تباین و نیز رغبت و حتی اشتیاق به کنش سیاسی است، آن‌گاه شهروندانِ به حرکت درآمده می‌توانند نظام‌های ما را مستحکم‌تر کنند. مطالبات بیشتر از شهروندانمان، همچون انتظارات بیشتر از دانش‌آموزانمان، اغلب به عملکردهای قوی‌تر منتهی می‌شوند. همچنان که میل به ما یادآوری می‌کند، «اگر شرایط اجازه دهد که میزان تکلیف عمومی محول‌شده به او چشمگیر باشد، این امر وی را انسانی فرهیخته می‌سازد» (Ibid, ۲۳۳).»