کتاب آمار به زبان ساده

کتاب آمار به زبان ساده در پژوهش‌های آموزشی، روان‌شناسی و علوم اجتماعی نوشته‌ی تیموتی س. آردان و با ترجمه‌ی عبدالوهاب خادمی شمامی منتشر شده است. نشر نی آن را منتشر کرده است. این کتاب به مفاهیم پایه و کاربردی آمار می‌پردازد و نشان می‌دهد آمار چگونه در طراحی پژوهش، تحلیل داده‌ها و تفسیر نتایج در علوم اجتماعی به کار می‌آید. نویسنده با مثال‌های متعدد از موقعیت‌های واقعی آموزشی، روان‌شناختی و اجتماعی، مفاهیم آماری را توضیح داده است و مترجم نیز متن را با نمونه‌ها و توضیحات تکمیلی همراه کرده است. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب آمار به زبان ساده

کتاب آمار به زبان ساده در پژوهش‌های آموزشی، روان‌شناسی و علوم اجتماعی اثری از تیموتی س. آردان است که به‌طور مشخص برای دانشجویان و پژوهشگران علوم اجتماعی نوشته شده است. نویسنده در مقدمه توضیح داده است که این کتاب قرار نیست جای کتاب‌های درسی سنگین آمار را بگیرد بلکه به‌عنوان منبع کمکی در کنار آن‌ها استفاده شود یا برای کسانی که مدتی از درس آمار دور بوده‌اند نقش مرور و یادآوری را داشته باشد. مترجم در یادداشت خود نشان داده است که دغدغه‌ی اصلی او فراهم‌کردن منبعی برای پژوهشگران ایرانی علوم تربیتی، روان‌شناسی و جامعه‌شناسی بوده است تا بتوانند مفاهیم آماری را در کار پژوهشی خود به‌کار بگیرند. کتاب آمار به زبان ساده از مقدمه‌ای نسبتاً مفصل درباره‌ی چرایی استفاده از آمار، کاربردهای آن در مقایسه‌ی گروه‌ها، بررسی رابطه‌ی متغیرها و پیش‌بینی، و نیز سوءبرداشت‌های رایج درباره‌ی «دروغ‌گفتن با آمار» شروع می‌شود. سپس در فصل اول مفاهیم پایه‌ای مانند جامعه‌ی آماری و نمونه، آماره و پارامتر، آمار توصیفی و استنباطی، انواع نمونه‌گیری، متغیرهای کمّی و کیفی، مقیاس‌های اسمی، ترتیبی، بازه‌ای و نسبتی و نیز طرح‌های تحقیق آزمایشی و همبستگی توضیح داده شده است. در فصل‌های بعدی، کتاب به‌صورت گام‌به‌گام به اندازه‌های گرایش به مرکز، اندازه‌های تغییرپذیری، توزیع نرمال، نمره‌ی Z، خطای استاندارد، معنی‌دار بودن آماری، اندازه‌ی اثر و بازه‌ی اطمینان می‌رسد. در ادامه‌ی کتاب آمار به زبان ساده فصل‌های مستقلی به همبستگی و انواع ضرایب آن، آزمون t برای نمونه‌های مستقل و وابسته، تحلیل واریانس یک‌طرفه و عاملی، تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر، رگرسیون ساده و چندگانه و در پایان آزمون خی‌دو برای بررسی استقلال متغیرها اختصاص یافته است. هر فصل ساختاری ثابت دارد: ابتدا توضیح کوتاه و کاربردی، سپس شرح تفصیلی همراه با نکات مفهومی و در پایان یک مثال عددی که با داده‌های واقعی یا شبیه‌سازی‌شده کار می‌کند. در انتهای هر فصل نیز خلاصه، واژگان و نشانه‌های آماری همان فصل آمده است. در ویرایش دوم، نویسنده فصل مفاهیم پایه‌ی پژوهش و فصل مربوط به آزمون‌های غیرپارامتری (خی‌دو) را افزوده و در فصل‌هایی مانند معنی‌دار بودن آماری، توضیحات مربوط به بازه‌ی اطمینان و اندازه‌ی اثر را گسترش داده است.

خلاصه کتاب آمار به زبان ساده

کتاب آمار به زبان ساده بر این ایده استوار است که آمار زبان مشترک پژوهشگران علوم اجتماعی است و بدون فهم این زبان، تفسیر نتایج پژوهش‌ها و دفاع از یافته‌ها دشوار می‌شود. نویسنده ابتدا نشان می‌دهد آمار چگونه از تجربه‌های فردی و شواهد روایی فراتر می‌رود و امکان توصیف الگوهای کلی، مقایسه‌ی گروه‌ها و بررسی رابطه‌ی متغیرها را فراهم می‌کند. سپس مفاهیم پایه‌ای مانند جامعه و نمونه، انواع متغیر و مقیاس‌های اندازه‌گیری و طرح‌های تحقیق را معرفی کرده است. در بخش‌های بعدی کتاب، خواننده با زنجیره‌ای از مفاهیم به‌هم‌پیوسته روبه‌رو است: از میانگین، میانه و مد تا دامنه، واریانس و انحراف معیار؛ از توزیع نرمال و نمره‌ی Z تا خطای استاندارد و قضیه‌ی حد مرکزی؛ از آزمون t و تحلیل واریانس تا رگرسیون و آزمون خی‌دو. در هر مورد، ابتدا نقش آن مفهوم در پژوهش‌های آموزشی، روان‌شناسی و علوم اجتماعی توضیح داده شده است، سپس نحوه‌ی محاسبه و تفسیر آن همراه با مثال‌های عددی و نمودارها آمده است. کتاب در نهایت نشان می‌دهد که آمار نه مجموعه‌ای از فرمول‌های خشک بلکه ابزاری برای فهم بهتر پدیده‌های انسانی است.

چرا باید کتاب آمار به زبان ساده را بخوانیم؟

این کتاب مفاهیم کلیدی آمار را دقیق اما قابل‌دنبال‌کردن توضیح داده است و آن‌ها را مستقیماً به موقعیت‌های پژوهشی در آموزش، روان‌شناسی و علوم اجتماعی وصل کرده است. ساختار فصل‌ها، مثال‌های عددی، واژه‌نامه و اشاره به خروجی نرم‌افزارهای آماری کمک می‌کند خواننده بین فرمول‌ها، طراحی پژوهش و تفسیر نتایج پیوند برقرار کند و درک خود از آمار را از سطح حفظ‌کردن فرمول‌ها فراتر ببرد.

خواندن این کتاب را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

مطالعه‌ی این کتاب به دانشجویان و پژوهشگران علوم تربیتی، روان‌شناسی، مشاوره، جامعه‌شناسی و سایر رشته‌های علوم اجتماعی پیشنهاد می‌شود که می‌خواهند مفاهیم آماری مورد استفاده در پژوهش‌های خود را بهتر بفهمند یا پس از چند ترم فاصله، آمار را مرور کنند.