کتاب ضد داستان

کتاب ضد داستان (گزیده‌ای از داستان‌های تجربی قرن بیستم) با عنوان اصلی Anti-story نوشته گروهی از نویسندگان، ترجمه‌ی ادریس رنجی و حاصل گردآوری فیلیپ استویک است و توسط نشر هیرمند منتشر شده است. این کتاب مجموعه‌ای از داستان‌های کوتاه را در بر گرفته است که مرزهای آشنای داستان را به چالش می‌کشند. در این اثر با طیفی از تجربه‌های روایی روبه‌رو می‌شویم؛ از داستان‌هایی که در میانه متوقف می‌شوند و خودِ نوشتن را موضوع قرار می‌دهند تا تک‌گویی‌های طولانی و خرده‌روایت‌هایی که بیشتر شبیه بازگویی جریان ذهن و گفت‌وگوهای روزمره‌اند. نسخه‌ی الکترونیکی این اثر را می‌توانید از طاقچه خرید و دانلود کنید.

درباره کتاب ضد داستان اثر فیلیپ استویک

کتاب ضد داستان حال گردآوری فیلیپ استویک (Philip Stevick)، نوشته‌ی گروه نویسندگان و مجموعه‌ای از داستان‌ها و متن‌هاست که نویسندگان مختلف در آن‌ها شکل کلاسیک قصه‌گویی را دگرگون کرده‌اند. فیلیپ استویک متن‌هایی را کنار هم گذاشته است که در آن‌ها راویان مدام به خودِ داستان، به واژه‌ها و به رابطه‌ی نویسنده و خواننده خیره می‌شوند و از دل همین خیره‌شدن، روایت‌های تازه‌ای شکل می‌گیرد.

داستانی مثل «زغال‌انداز» هم منظره‌ای ساده از یک روز برفی و کار یک کارگر سیاه‌پوست را توصیف می‌کند و هم به‌طور پیوسته درباره‌ی ناتوانی زبان، نمادگرایی، خودآزاری نویسنده و نقش طبقه‌ی متوسط در ادبیات حرف می‌زند. کتاب ضد داستان طیفی از فرم‌ها را نشان می‌دهد. داستانی مثل «مادرگویی» تقریباً تماماً از یک مکالمه‌ی تلفنی یک‌طرفه تشکیل شده است که در آن، ذهن آشفته و پرحرف یک مادر، زندگی عاطفی و اقتصادی نسل بعد را ناخواسته لو می‌دهد. در داستان «جهانی به آخر می‌رسد» روایتی ظاهراً کلاسیک از یک مهمانی اشرافی به‌تدریج به صحنه‌ی فروپاشی واقعی و نمادین یک جهان فرهنگی بدل می‌شود.

کتاب ضد داستان با کنار هم گذاشتن این صداها و فرم‌ها تصویری چندپاره از قرن بیستم و بحران روایت در آن ارائه کرده است. اثر حاضر ۱۳ داستان کوتاه را در بر گرفته است. نام برخی از نویسندگان این کتاب عبارت است از «مایکل گلدشتین»، «میچل سیسکیند»، «رابرت کوور»، «دونالد بارتلمی» و «جورج. پی. الیوت».

خلاصه کتاب ضد داستان

هشدار: این پاراگراف بخش‌هایی از برخی داستان‌ها را فاش می‌کند!

ضد داستان مجموعه‌ای از روایت‌ها و داستان‌هایی است که هرکدام به‌نوعی علیه عادت‌های معمول قصه‌گویی قد علم کرده‌اند. برای نمونه در داستان «زغال‌انداز» راوی می‌کوشد فقط منظره‌ای برفی و کار یک کارگر سیاه‌پوست را توصیف کند، اما مدام در دام نمادها، کلیشه‌های نژادی، خاطرات خانوادگی و خودتحلیلی روشنفکرانه می‌افتد و چندین‌بار داستان را از نو می‌سازد و خراب می‌کند.

در داستان «مادرگویی» یک تماس تلفنی طولانی، تنهایی، وابستگی، فشار مالی و کنترل عاطفی را در لابه‌لای حرف‌های ظاهراً پیش‌پاافتاده‌ی یک مادر آشکار می‌کند. داستان «جهانی به آخر می‌رسد» فروپاشی واقعی یک جزیره و قصر اشرافی را هم‌زمان با فروریختن یک جهان فرهنگی نشان می‌دهد. در داستان «نمی‌شه آسمونو با دستت بپوشونی» صدای زنی خشن و بی‌پروا ساختارهای قدرت، جنسیت و خشونت شهری را از زاویه‌ای کاملاً شخصی روایت می‌کند.

چرا باید کتاب ضد داستان را بخوانیم؟

مجموعه‌ی ضد داستان فرصتی است برای دیدن اینکه وقتی نویسنده‌ها به قواعد معمول قصه‌گویی پشت می‌کنند، چه شکل‌هایی از روایت ممکن می‌شود. این کتاب ذهن را وادار می‌کند درباره‌ی رابطه‌ی زبان و واقعیت، نقش طبقه و نژاد در ادبیات و جایگاه نویسنده و خواننده دوباره فکر کند و با صداهای بسیار متفاوت و گاه متضاد روبه‌رو شود.

خواندن کتاب ضد داستان را به چه کسانی پیشنهاد می‌کنیم؟

این کتاب به کسانی پیشنهاد می‌شود که به داستان‌های تجربی، نقد روایت کلاسیک و بحث‌های نظری در حوزه‌ی ادبیات داستانی علاقه‌مند هستند. همچنین اثر حاضر به دانشجویان ادبیات، نویسندگان و خوانندگانی که دوست دارند فرم‌های نامتعارف و چندصدایی را در ادبیات داستانی تجربه کنند، توصیه شده است.

بخشی از کتاب ضد داستان

«من داشتم با دمپایی و لباس خواب توی راهرو قدم می‌زدم و بالا و پایین می‌رفتم و هرازچندگاهی روی تلی از ملافه‌های کثیف پا می‌گذاشتم. اون‌جا یه هتل درجه یک بود. دو تا آسانسور و یه آسانسور باری داشت که تقریباً همیشه خراب بود، ولی برای ملافه‌ها، روبالشتی‌ها و حوله‌هایی که موقت بلااستفاده بود انباری نداشت و نظافتچی‌ها مجبور بودند هر جا که می‌شد اون‌ها رو کپه کنند، یعنی تو هر گوشهٔ عجیب و غریبی. نیمه‌شب‌ها، من به اون گوشه‌ها سر می‌زدم و به این خاطر نظافتچی‌ها از من خوششون نمی‌اومد. بااین‌حال، با رشوه دهنشون رو بسته نگه داشته بودم تا هر جا دلم خواست پرسه بزنم. پاسی از شب گذشته بود و من صدای زنگ آروم تلفن رو شنیدم. یعنی می‌تونست از اتاق من باشه؟ دزدانه روی پنجهٔ پا به‌سمت صدا رفتم، ولی فهمیدم که صدا از اتاق دیوار به دیوار اتاقم بود ــ اتاق ۲۲. وقتی داشتم برمی‌گشتم، صدای یه زن رو پشت تلفن شنیدم که می‌گفت: «فعلاً نیا، آتیلیو یه مرد داره با لباس خواب توی راهرو قدم می‌زنه. ممکنه تو رو ببینه.»»