کتاب خوارزمشاهیان و ایلخانان مغول

«خوارزمشاهیان و ایلخانان مغول» نوشته ایرج رامتین (۱۳۲۹-)، پژوهشگر معاصر است. وقتی سیل خروشان قبایل متحد شده مغول به فرماندهی چنگیز رو به سوی غرب نهاد در سر راه خود همه شهرها، روستاها و مزارع را نابود کرد و جز کشته‌های بسیار، خانه‌های ویران و مزارع سوخته چیزی به جای نگذاشت. ترس و وحشت از این قوم وحشی توان مقاومت از مغلوبین و مردمان مورد هجوم ربود. تنها تعداد انگشت‌شماری به فکر ایستادگی افتادند و مقاومت کردند که از آن میان فرزند دلاور سلطان محمد خوارزمشاه، جلال الدین منکبرنی، درسی بزرگ از شجاعت و دلاوری به سپاه بی‌شمار مغول و مردم کشورهای مغلوب داد و مورد تمجید دشمن قرار گرفت. پس از ویرانیها، باز این مردمان بافرهنگ ایران بودند که درس مدنیت به مغولان دادند تا به جایی که فرمانروایان مغول نه تنها از زندگی قبیله‌ای و سنن خود دست کشیدند بلکه به اسلام گرویدند و تحت تأثیر وزرای فاضل ایرانی دست به آبادانی و احداث بناهای ماندگار زدند و دانشمندان و بزرگان را گرامی داشتند.